Dit is dé tijd voor een vitale werkomgeving

Iedereen heeft of kent wel een collega die bloedfanatiek gezond leeft. Die altijd met de fiets naar het werk gaat, traktaties afslaat en met een spa rood op de borrel staat. Zodra er een sportieve activiteit op het werk wordt georganiseerd, staat hij of zij vooraan in de rij. Het wordt pas echt irritant als deze collega in de ochtendmeeting nadrukkelijk vertelt dat er al ‘een ommetje’ van 20 kilometer is gelopen. Verwen jij jezelf met een broodje kroket? Dan gaat deze collega met een salade tegenover je zitten. Het zijn ergernissen die we het afgelopen jaar hebben ‘gemist’. En dat is volgens mij maar goed ook. De tijd is rijp om vitaliteit op de werkvloer vanuit een ander daglicht te bekijken. Want vitaliteit betekent veel meer dan ‘wie is de fitste?’.

Uitsloven is niet nodig

Goed nieuws voor iedereen die niet zo fanatiek is: uit verschillende onderzoeken blijkt dat de collega’s die zichzelf blijven ontwikkelen, zowel vakinhoudelijk als maatschappelijk, met meer energie en plezier naar het werk gaan, en ook duurzaam inzetbaar zijn: vitaal oud worden en je werkend leven met plezier doorlopen gaat vooral over jezelf blijven ontwikkelen. Het is natuurlijk wel zo dat die fanatieke collega die om 22.00 uur in bed ligt, keurig elke dag de nodige stappen zet en let op suikerinname over het algemeen meer energie heeft daar meer energie voor heeft. Dus ja, een gezonde leefstijl speelt zeker een belangrijke rol, maar uitsloven is niet nodig om je energiek te voelen. Nieuwe dingen leren wel.

Bouw aan een vitale leercultuur

Je kunt als hr-professional of leidinggevende op verschillende manieren mensen uitdagen om zichzelf te blijven ontwikkelen. Dat kan middels Tjip de Jongs 'push-benadering': opgelegd of bepaald van bovenaf. Leren kan ook middels de 'pull-benadering': hierbij staat het dagelijks werk van de lerende (of het team) centraal en wordt hij of zij uitgedaagd, verleid en gefaciliteerd om zelf op zoek te gaan naar oplossingen met de daarbij passende middelen.

Bij de pull-benadering wordt de intrinsieke motivatie aangewakkerd en krijgt leren vorm vanuit een duidelijk doel en resultaat: beter worden in je werk of je werk op een leukere manier kunnen uitvoeren. Op deze manier zijn theoretische opleidingen en cursussen minder nodig. En dat is extra fijn voor mensen die van nature niet graag de boeken in duiken, laat staan uit zichzelf een e-learning (over vitaliteit) gaan volgen. Door te bouwen aan een vitale leercultuur waarin de pull-benadering een belangrijke rol speelt in het aanleren van nieuwe gewoontes, stimuleer je zelfredzaamheid en autonomie. Ook versterkt deze aanpak de teambuilding én is hij duurzaam. Belangrijk is wel om medewerkers de ruimte te geven om die autonomie ook daadwerkelijk te ontwikkelen en toe te passen. Dus: de controle wat meer los te laten, te vertrouwen op de vakbekwaamheid van je medewerkers en open te staan voor misschien wel onconventionele oplossingen en ideeën.

Samen leren

Stel dat rugklachten een veelvoorkomend probleem zijn binnen jouw team of organisatie. Door het team het gevoel en de ruimte (tijd en financieel) te geven met dit probleem aan de slag te gaan, bijvoorbeeld door anders te tillen, spieren te trainen, elkaar te motiveren door dit te oefenen en elkaar te controleren op het werk, leren mensen op een efficiënte en leuke manier nieuwe gewoontes aan. Nog een voorbeeld: stel dat je graag een betere werk-privébalans wil. Als je in je eentje een cursus gaat volgen, kan dat zeker nut hebben, maar door samen met je collega’s op zoek te gaan naar oplossingen in het werk, bijvoorbeeld door afspraken te maken over het vergaderritme, is het nuttig voor iedereen en de organisatie op de langere termijn. Niet alleen creëer je zo een gezondere werkomgeving, je zorgt ook dat dat er andere (gezondere) gewoontes in je organisatie ontstaan. Een nieuweling in je organisatie zal deze normen vanzelf overnemen. Het zal je bovendien op termijn ook nog eens een gezond of vitaal imago opleveren!

De tijd is rijp

Mensen brengen een aanzienlijk deel van hun leven door op de werkvloer. Omdat de omgeving een cruciale rol speelt in gedrag bij leefstijl en gezondheid, is de rol van de werkgever van groot belang. Juist nu er veel gaande is (het thuiswerkadvies is opgeheven, er wordt een slag gemaakt naar hybride werken) is dit hét moment is om nieuwe normen te creëren: mensen zijn veel ontvankelijker omdat toch alles al over de kop gaat.

Door te investeren in een aanpak waarin vitaliteit subtiel geïntegreerd wordt in een leercyclus én door op teamniveau met elkaar aan de slag te gaan, zorg je voor échte duurzame inzetbaarheid. Daar ben ik van overtuigd. En, beste (hr-) directeur, mocht het geld tegen de plinten klotsen, verwen dan de fanatieke collega met een sportschoolabonnement zodat hij of zij wel wat te pronken heeft