Dit zijn de (juridische) gevolgen van een 'leugentje om bestwil' op je cv

Volgens arbeidsrechtjurist Caroline de Graaf-Tolkamp komt het geregeld voor dat mensen vaardigheden of functietitels op hun cv aandikken of liegen over (behaalde) diploma’s. Zo beweerde premier Lecornu jarenlang dat hij een masterdiploma rechten aan de Universiteit van Parijs had behaald, maar dat blijkt niet te kloppen. Hoewel hij rechten studeerde, is er van een diploma geen sprake: de Fransman had slechts één jaar van de opleiding voltooid. 

De (juridische) gevolgen van liegen op het cv

Volgens experts schaadt de actie van de premier het vertrouwen van het volk. Maar ook als je geen publieke functie bekleedt, is liegen op het cv geen goed idee, vindt De Graaf-Tolkamp. Hoewel de ene leugen de ander niet is, raadt zij het in alle gevallen af, ook als de leugen minimaal is. In dat geval heb je er namelijk vooral jezelf mee: als je volgens je cv vloeiend Spaans spreekt maar tijdens de sollicitatieprocedure wordt ontdekt dat je daarover niet eerlijk bent geweest, dan is de kans op die baan verkeken. 

Dat geldt zeker voor leugens die draaien om belangrijke aspecten van de functie. ‘Als een specifieke vaardigheid wordt gevraagd in de vacaturetekst of tijdens de sollicitatie, is het duidelijk belangrijk voor de werkgever. Als je over deze aspecten liegt, kan dit bij ontdekking leiden tot ontslag, al dan niet op staande voet. Je voldoet immers niet aan de eisen, terwijl die wel relevant zijn voor het uitoefenen van de functie,’ legt de arbeidsrechtjurist uit. Als werknemer heb je dan meestal geen poot om op te staan, tenzij er tijdens het sollicitatiegesprek open gesproken werd over het (nog) niet beheersen van alle functievaardigheden.

Liegen versus verzwijgen

Een andere situatie doet zich voor wanneer blijkt dat je informatie verzwegen hebt. Hoewel dat misschien hetzelfde voelt als liegen, zit er volgens De Graaf-Tolkamp een verschil in. Zo is een sollicitant niet verplicht om in een sollicitatieprocedure haar zwangerschap te delen. Ook is een sollicitant niet altijd verplicht om te spreken over zijn criminele verleden of om verplicht zijn politieke gezindheid te delen. Hoe ver de informatieplicht van een sollicitant strekt, hangt af van de specifieke situatie. In ieder geval dient alle informatie die gaat over de functievereiste vaardigheden wél te worden gedeeld. 

In de praktijk ziet De Graaf-Tolkamp vaak gebeuren dat het juist werkgevers zijn die in geval van verzwijgen aan het kortste eind trekken, zeker wanneer de kernwaarden van de werkgever voor de sollicitant niet duidelijk waren. Dat geldt ook als de werkgever niet op bepaalde situaties, zoals een gat in een CV, heeft doorgevraagd. 

De arbeidsrechtjurist beschrijft de situatie waarin een sollicitant had verzwegen PVV-fractiemedewerker in de gemeenteraad van Rotterdam te zijn geweest. De werkgever stelde dat de inhoud en het doel van de werkzaamheden niet strookten met de waarden en normen van de werkgever. ‘Door dit niet te delen, meende de werkgever dat haar de kans was ontnomen daarover een afweging te maken. De werknemer werd daarom in de proefperiode ontslagen. Op grond van de gelijkebehandelingswetgeving rechtvaardigt de politieke gezindheid van deze werknemer echter geen proeftijdontslag, aldus de kantonrechter. Tijdens het sollicitatieproces werd namelijk niet benadrukt dat er voor bepaalde politieke overtuigingen geen plek was binnen het bedrijf,’ legt de jurist uit. 

Lees ook: Steeds meer werk, maar geen erkenning: Willemijn (31) kreeg een quiet promotion

Verantwoordelijkheid werkgever

Wat haar betreft heeft een bedrijf zelf ook verantwoordelijkheid om met deze situatie om te gaan. Benoem en benadruk je als werkgever de dingen die belangrijk zijn binnen het bedrijf en de functie niet, dan kun je ook niet veel doen als een werknemer bepaalde informatie heeft achtergehouden. Het is relevant dat een (toekomstige) werkgever zich actief opstelt tijdens de sollicitatieprocedure. Verzwijgen kan en mag in sommige gevallen, maar liegen raadt De Graaf-Tolkamp altijd af. Hoe klein dat leugentje ook is: grote kans dat het toch wel uitkomt, met alle vervelende gevolgen van dien.

Valsheid in geschrifte

De Graaf-Tolkamp noemt de juridische term ‘valsheid in geschrifte’ als de meest ernstige vorm van bedrog. Iemand zegt dan niet alleen onterecht dat hij/zij een diploma heeft, maar heeft dat denkbeeldige diploma of certificaat ook vervalst. De arbeidsrechtjurist durft wel te zeggen dat hier vrijwel altijd ontslag op staande voet op zal volgen. Maar daar blijft het in zo'n geval niet bij: ‘Maak je je hier schuldig aan, dan kun je ook strafrechtelijk vervolgd worden. Dat heeft ook gevolgen voor je carrière in de toekomst,’ aldus de jurist.

Lees ook: Mag je vragen wat jouw mannelijke collega verdient? ‘Ja, maar het is een gebed zonder eind’