Waarom Nederland blijft thuiswerken - ondanks Amerikaanse druk

Nederland was voor de pandemie al het meest thuiswerkende land van Europa, vertelt Wilthagen. “Met meer dan de helft van de beroepsbevolking als thuiswerker is Nederland veruit koploper in Europa, waar gemiddeld nog geen 23 procent van de Europeanen thuiswerkt. Alleen landen als Zweden, Finland en Luxemburg komen nog een beetje in de buurt. We hadden al vroeg goed internet en plekken waar je remote kunt werken. Daarnaast zijn er veel files in ons land, want niet iedereen woont dicht bij het werk.”

Lees ook: 'Terug naar kantoor? Prima, Boomer. Maar fix eerst dat het daar geen giftig sociaal moeras is'

Di-Do-economie

Thuiswerken kreeg een boost tijdens corona en dat is tot de dag van vandaag niet meer veranderd. Volgens Wilthagen werken Nederlanders gemiddeld een tot anderhalve dag (twaalf uur) per week thuis. Zorgt dat thuiswerken dan echt voor een afname van productiviteit en sociale cohesie? Hij ziet geen aanwijzingen daarvoor: “Je ziet de productiviteit juist verbeteren. Mensen werken meer gefocust thuis. En de sociale samenhang gaat pas afnemen als mensen 4 dagen zouden thuiswerken en niet meer op kantoor komen. We hebben in ons land een di-do-economie, op dinsdag en donderdag is het druk op kantoor. Mensen hebben dan de behoefte om elkaar te zien. De vrijmibo bestaat niet meer, op vrijdag is het immers stil op kantoor. Een werkgever zou dan bijvoorbeeld kunnen investeren in een gezellige lunch op donderdag.” 

Mensen houden volgens hem van thuiswerken vanwege het vrijheidsgevoel. Je kunt werk en privé beter combineren door op tijd de kinderen op te halen en te mantelzorgen. Daarnaast is het een grote winst voor het milieu: er is minder uitstoot door vervoer en de files nemen niet nog verder toe.

Een onmisbare arbeidsvoorwaarde

Volgens Wilthagen is het juist riskant om medewerkers te verplichten op kantoor te werken, zoals Microsoft en Caterpillar doen. “Wij hebben de krapste arbeidsmarkt van Europa en veel mensen werken in deeltijd. Het is onderdeel van het Nederlandse model geworden dat jonge ouders allebei een dag vrij zijn en allebei een dag thuiswerken naast hun werkdagen op kantoor. Als dat niet mogelijk is, krijgen ze het thuis niet rond en gaan ze ander werk zoeken. Thuiswerken is een arbeidsvoorwaarde geworden, mensen vragen er al om tijdens hun sollicitatie. Als je dan ‘nee’ antwoordt, zet je jezelf op achterstand als werkgever. Ik vrees dat Microsoft en Caterpiller mensen gaan verliezen met deze maatregel. Het zou dom zijn om aan thuiswerken te komen. En als je het vertrouwen niet hebt in je medewerkers, dan kun je beter daar aan werken. En er zijn natuurlijk ook beroepen en functies waar thuiswerken niet of nauwelijks mogelijk is, denk aan de zorg en de bouw.”

Lees ook: 'Trendbreuk' in vrijheid om thuis te werken. Met deze truc lokken werkgevers personeel naar kantoor

De enige voorwaarde aan thuiswerken is dat je er mee moet kunnen omgaan dat werk en privé door elkaar heen kunnen lopen. “Dat moet je kunnen organiseren. En je moet thuis de ruimte hebben natuurlijk. Mijn advies is: doe het met mate, want anders isoleer je jezelf. Maar daar houden de meeste mensen zich ook wel aan.”