Promovendus Tim (53) durfde niet eens koffie meer te halen op TU Delft: ‘Ze noemde mij hired monkey’

Vol goede moed begon Djedilbaev in 2022 op de faculteit Werktuigbouwkunde aan zijn promotieonderzoek. Al snel voelde hij zich echter klemgezet. De oorzaak, zegt hij bij het AD, was een van zijn dagelijkse supervisors, die ook was aangewezen als beoogd copromotor. Zo iemand ondersteunt bij het onderzoek en het schrijven van het proefschrift.

Volgens Djedilbaev kreeg hij te maken met verbale agressie en intimidatie. Hij belandde in wat hij omschrijft als een harde cultuur, waarin hij zich voor zijn gevoel steeds moest verantwoorden in de richting van zijn supervisor. „De werksituatie werd voor mij totaal onvoorspelbaar.” En dus begon hij zijn gedrag aan te passen. Puur uit angst.

Djedilbaev deelt zijn verhaal omdat het volgens hem laat zien dat problemen rond sociale veiligheid op de universiteit, die hierom al onder een vergrootglas ligt, kunnen leiden tot verkeerde beslissingen. Na maandenlang onderzoek concludeerde de Inspectie van het Onderwijs in 2024 in een snoeihard rapport dat het goed mis was op de TU Delft.

Weggestuurd of afgesnauwd

Djedilbaev kan erover meepraten. Hij moest strikt van negen tot vijf aan zijn bureau zitten, beschrijft hij, waardoor hij nauwelijks durfde op te staan. Bang als hij was om gecontroleerd te worden door zijn supervisor.

Wanneer Djedilbaev vroeg of hij seminars mocht bezoeken, wees ze zijn verzoeken vrijwel altijd af, zegt hij. En als hij problemen probeerde te bespreken, werd hij door haar weggestuurd of afgesnauwd, vertelt de promovendus. Het maakte hem onzeker.

Omdat Nederlands niet zijn moedertaal is en schrijven hem helpt zorgvuldig te formuleren, beantwoordt Djedilbaev vragen van het AD per e‑mail.

‘Lage klasse’

Naarmate collega’s vertrokken, nam de werkdruk voor hem toe. De sfeer verhardde. Zijn bijdrage werd door haar in twijfel getrokken, zijn naam verdween van stukken en kleinerende opmerkingen werden een routine, zegt hij. „Bijvoorbeeld toen ik tijdens de lunch ‘eet smakelijk’ zei en zij reageerde dat alleen mensen uit de ‘lage klasse’ dat zeggen. In meetings gebruikte ze krachttermen waarbij ik mij zeer oncomfortabel voelde.”

Op een zeker moment noemde de supervisor hem en een collega ‘hired monkeys’, domme apen die enkel moeten uitvoeren. Zijzelf was een ‘cashmachine’ die het geld binnenhaalt. Later dreigde ze volgens hem met ontslag toen hij zijn werkdruk besprak en vroeg om meer lucht.

Toen Djedilbaev wilde vertellen wat hij op zijn lever had, werd het probleem bij hem gelegd, zegt hij. De verwijten: hij zou slecht communiceren en emotioneel instabiel, defensief en niet ‘leerbaar’ zijn. Ook zou hij niet begrijpen wat promoveren inhoudt.

Andere supervisor is geen oplossing

„Ik schrok hiervan”, zegt Djedilbaev, die zich somber begon te voelen. Op de TU volgde hij een cursus om mentaal weerbaarder te worden. Maar aan de situatie veranderde niets, omdat de begeleiding hetzelfde bleef.

Volgens hem werd de situatie door de opeenstapeling van incidenten onhoudbaar. Het werk nam toe, maar het onderliggende probleem bleef. Mediation moest soelaas bieden. De dagelijkse begeleiding ging over op een andere supervisor, maar de onderzoekster met wie hij in conflict was geraakt, bleef betrokken als copromotor. Ze is in de gelegenheid gesteld om te reageren, maar laat via de TU weten dat zij afziet van een reactie.

In 2024 kreeg hij een ‘no go-beslissing’: zijn promotie werd stopgezet. Een commissie, waarin ook de gewraakte academica zat, bracht hiervoor advies uit. Begin januari van dit jaar schaarde de rechter zich echter achter de promovendus.

Procedurele fouten met grote gevolgen

De rechtbank oordeelde dat het besluit om hem weg te sturen wordt gekenmerkt door procedurele fouten, die voor Djedilbaev grote gevolgen hadden. De inhoudelijke beoordeling van een wetenschapper valt onder academische vrijheid. Maar volgens de wet moet het besluit worden teruggedraaid.

De universiteit is bij het besluit niet zorgvuldig te werk gegaan, stelt de rechter. Dat komt onder meer door het langdurige conflict, dat volgens Djedilbaev wordt gekenmerkt door sociale onveiligheid. Daardoor werd zijn verplichte beoordeling vier maanden te laat opgestart en raakte die overschaduwd door het conflict.

De rechter zegt niets over de inhoud daarvan, het blijven Djedilbaevs ervaringen. De Klachtencommissie Ongewenst Gedrag van de TU zag geen aanwijzingen voor structurele intimidatie of pestgedrag. Wel vindt de commissie dat de supervisor met haar opmerking ‘hired monkeys’ te ver ging. De krachttermen waren ongepast, maar niet grensoverschrijdend in zijn richting.

Vervanging voor de vorm

Hoe het ook zij, het conflict ondermijnde zijn beoordeling. Tijdens het gesprek daarover was zijn nieuwe dagelijkse supervisor afwezig, terwijl zijn aanwezigheid verplicht was. De onderzoekster met wie Djedilbaev grote problemen had, was er wel. Het lijkt er daarom op dat haar vervanging vooral voor de vorm was, aldus de rechter. Uit de stukken blijkt bovendien niet dat werd getwijfeld aan Djedilbaevs capaciteiten, stelt de rechtbank vast.

Dus is stopzetting van zijn promotie van tafel. De TU gaat niet in bezwaar. Inhoudelijk kan hij zijn werk weer oppakken, zegt Djedilbaev. Dat wil hij graag, maar de vraag is of dat in Delft kan.

„Wij realiseren ons dat conflicten in begeleiding en samenwerking voor betrokkenen zeer belastend kunnen zijn en veel persoonlijk leed kunnen veroorzaken”, aldus een TU-woordvoerder. „Ook weten we dat een conflictsituatie doorgaans een grote impact heeft. Wij hebben voortdurend aandacht voor een veilige werk- en leeromgeving.”

De TU zegt weg te willen blijven bij verwijten of een schuldvraag en gaat met Djedilbaev in gesprek over de vervolgstappen. Een terugkeer naar de TU Delft ligt niet automatisch vast, stelt die.