Nieuwe minister van Volkshuisvesting over carrière binnen Defensie: 'laten zien wat je emoties zijn bij beslissingen'

Boekholt-O’Sullivan heeft inmiddels een indrukwekkend cv opgebouwd binnen Defensie, waar ze 31 jaar geleden begon. In 1994 startte ze haar militaire loopbaan als assistent-verkeersleider en inmiddels is ze doorgegroeid tot een van de hoogste militaire leidinggevenden in Nederland. In 2016 werd ze de eerste vrouwelijke vliegbasiscommandant in Eindhoven en in 2022 werd ze bevorderd tot luitentant-generaal, de op een na hoogste rang van de krijgsmacht. Met deze benoeming was ze de eerste vrouw in deze rang binnen Defensie. Boekholt-O’Sullivan deelt in haar boek ‘Gewapend met Gevoel’ persoonlijke ervaringen van haar tijd bij Defensie en geleerde lessen op het gebied van leiderschap.

In 2016, toen Boekholt-O’Sullivan als vliegbasiscommandant in Eindhoven werkte, onderzocht Defensie mogelijke integriteitsschendingen en fraude op de vliegbasis. Een zaak die uitgebreid in het nieuws kwam en waardoor Boekholt-O’Sullivan in een situatie terechtkwam waarvoor ze graag een coach in wilde schakelen. “Ik zat vast in een situatie waar ik zelf niet uit zou kunnen komen, omdat ik niet over mijn eigen emoties heen kon kijken”, vertelt Boekholt-O’Sullivan. Maar Defensie reageerde niet enthousiast op dit verzoek en wilde graag dat Boekholt-O’Sullivan, als eerste vrouw in deze positie, liet zien dat ze het ook ‘zelf’ aankon. “Maar ik had iemand nodig die kon helpen onderzoeken wat echt het probleem was, buiten mijn eigen reactie om, zodat ik kon nadenken over een oplossing”, vertelt de luitenant-generaal over de zaak.

Omgaan met vooroordelen over coaching en leiderschap

Hoewel haar een coach werd afgeraden, schakelde Boekholt-O’Sullivan toch hulp in, ondanks de vele vooroordelen die er, ook vandaag de dag nog, zijn over het inschakelen van een coach. “Het idee dat een coach inschakelen zwak is, ontstaat door het gevoel dat je het niet zelf kunt. Blijkbaar hebben we ooit met elkaar afgesproken dat je alles zelf moet kunnen, wat natuurlijk onzin is. We hebben een beeld om leiderschap heen gebouwd dat een leidinggevende iemand is die alles weet, die dat uitstraalt en die de richting bepaalt. Wanneer deze persoon zegt: ‘Goh, ik weet het eigenlijk niet en ik neem eens een coach om het wel te weten’, dan spat dat gecreëerde beeld uit elkaar”, vervolgt Boekholt-O’Sullivan. 

“Als leidinggevende word je op een voetstuk geplaatst en kijken mensen naar je op: jij bent gekozen omdat jij dit kunt. Hoe en wanneer geef je dan aan dat je hulp nodig hebt?” Boekholt-O’Sullivan erkent dat dit voor veel mensen enorm lastig is, maar ziet juist kracht in het vragen om hulp. “Ik heb het nooit gezien als iets om je voor te schamen.” 

Het belang van een externe sanity check

Het is dan ook de hoogste tijd om die hulpvraag te normaliseren, als het aan Boekholt-O’Sullivan ligt. “Ik denk dat we mensen nodig hebben in die leidinggevenden-posities, die daar heel open over zijn. Niet alleen dat ze met een coach praten, maar dat ze ook de zin afmaken en durven te zeggen wat ze met die coach bespreken”, aldus Boekholt-O’Sullivan. “Ik denk dat we bijna allemaal een coach kunnen gebruiken. Iedere leidinggevende heeft vraagstukken te beantwoorden, waarin zij een besluit moeten nemen voor veel mensen. En ik denk dat soms even met een coach kijken naar wat je beweegredenen zijn, heel behulpzaam kan zijn. Even die sanity check. Is dit besluit genomen op basis van goede argumenten of komt er ook een stukje ego bij kijken? Heb je de zienswijze van al die mensen meegenomen of neem jij een besluit gebaseerd op iets wat (alleen) jij wil”, aldus Boekholt-O’Sullivan. 

Het voordeel van een coach heeft volgens Boekholt-O’Sullivan ook te maken met het feit dat deze persoon buiten mogelijke hiërarchische verhoudingen staat. “Iemand binnen de organisatie heeft toch vriendschappelijke gevoelens voor je, of juist niet, of heeft belangen bij een bepaalde uitkomst. Met een coach kun je een vraagstuk uitzoeken met iemand die niet in die hiërarchie zit en die niet van je houdt, maar iemand die duidelijk maakt wat er in jouw brein gebeurt.” 

Kwetsbaarheid als kracht in een mannenwereld

“Ik werd bij Defensie geadviseerd om luider en zelfverzekerder over te komen, maar ik merkte dat als ik gewoon mezelf was en stilstond bij wat er gebeurde, mensen dat eigenlijk heel fijn vonden”, aldus Boekholt-O’Sullivan over de aanpassingen die ze deed door haar werk met een coach. De leidinggevende vertelt dat ze zich door de hulp kwetsbaarder opstelde, een ongebruikelijke vorm van leidinggeven binnen een wereld met overwegend mannelijke leiders. “Als ik laat zien dat emoties mij in de weg zitten, is het voor anderen ook makkelijker om te zeggen waar zij last van hebben en kom je sneller tot de kern in gesprekken.” 

Een vorm van leidinggeven waar sommigen zich snel achter konden scharen, maar waarop ze ook kritiek kreeg. Zo kreeg Boekholt-O’Sullivan te horen dat ze niet paste in de organisatie. Iets wat haar niet in de koude kleren ging zitten, maar opmerkingen waardoor ze zich niet uit de weg liet slaan. En met succes: inmiddels heeft Defensie een coachnetwerk met opgeleide coaches en mentoren die door iedereen kunnen worden ingeschakeld.