Waarom Eindhoven beter presteert dan de Randstad

Het is te makkelijk om het geheim van Eindhoven te linken met de erfenis van Philips. Yvonne van Hest, programmamanager bij ontwikkelplatform Brainport Development, benadrukt dat Eindhoven meer is dan Philips. ‘De regio dankt haar succes ook aan het pionieren. Je kunt hier, ook als jonge werknemer, echt iets bereiken. Mensen zijn er onconventioneel, hiërarchie is er nauwelijks. Je wordt hier beoordeeld op je talent en niet op je functie of achtergrond.’

Dat neemt niet weg dat de Philips-invloed nog altijd als een gloeilamp over het gebied uitstraalt. De TU Eindhoven, een van de plaatselijke talentmagneten, kwam bijvoorbeeld tot stand door een sterke naoorlogse lobby van de Brabantse politiek in samenspel met partijen als DSM, DAF en Philips. ‘Dat het bedrijfsleven achter de oprichting van deze universiteit zat, maakt ook dat we een historische verwevenheid hebben met de industrie’, zegt TU-woordvoerder Barend Pelgrim. ‘We hebben relatief veel deeltijdhoogleraren vanuit het bedrijfsleven.’ En nog steeds is de invloed voelbaar. Pelgrim wijst op het succes van Philips-spin-outs of spin-offs als FEY (electronenmicroscopen), ASML (chipmachines) of NXP (semiconductors).

Ecosysteem

Philips stond ook aan de wieg van de High Tech Campus Eindhoven, opgericht in 1998 om alle eigen nationale R&D-activiteiten op één locatie bij elkaar te brengen. In 2003 werd de Campus opengesteld voor andere technologische bedrijven en onderzoeksinstituten, en in 2012 verkocht aan Ramphastos Investments. Tegenwoordig is het een zelfstandig en dynamisch ecosysteem, aldus Hilde de Vocht, directeur marketing & communicatie. ‘Het is een gemeenschap waar je onderdeel bent van een netwerk van meer dan 165 bedrijven met kenniswerkers die samen technologieën voor nieuwe producten en diensten ontwikkelen en vermarkten.’

Brainport Eindhoven wordt wel de Nederlandse Silicon Valley genoemd en Pelgrim ziet inderdaad overeenkomsten. ‘Ook hier combineren we de kracht en voordelen van lokale samenwerking met een internationale benadering van markten en talent. De tienduizenden onderzoekers, ontwikkelaars en ondernemers zijn hoogopgeleid en afkomstig uit meer dan honderd verschillende landen over heel de wereld. Een bedrijf als ASML kent 86 nationaliteiten.’

De Vocht beschrijft hoe multinationals als Philips, NXP, ASML en Intel, hightech mkb, onderzoeksinstituten, servicebedrijven en techstarters samenwerken aan de technologieën en producten van morgen. ‘De ruim elfduizend internationale onderzoekers, ontwikkelaars en ondernemers maken van High Tech Campus Eindhoven een van de wereldwijde hotspots op het gebied van health, energy en smart environments.’

Niet bij te benen

Voor Brainport Eindhoven wordt in 2018 een groei van 3,6 procent verwacht, en dus: nog meer banen. In de snelgroeiende regio is vooral behoefte aan technici in de breedste zin van het woord. Bij de TU praten ze over de ‘Eindhoven engineer’, een ingenieur die hands-on en breed is opgeleid. ‘We kunnen op dit moment helaas niet voldoende mensen opleiden’, zegt Pelgrim. ‘De groei van de industrie en de vraag naar ingenieurs is eenvoudigweg niet bij te benen.’

Om de brains van Brainport uit te kunnen bouwen is er een grote vraag naar hoogopgeleid technisch talent, beaamt De Vocht. Zij weet dat volgens het CBS het tekort aan arbeidskrachten in de industrie in de regio aanmerkelijk hoger ligt dan in de rest van Nederland. ‘Er is dus veel talent nodig. Voor veel hoogwaardig technologische arbeid zijn we aangewezen op internationaal talent dat we moeten aantrekken, maar ook behouden. Daarnaast moeten we ook eigen talent aan ons binden.’

Op het moment dat we Van Hest spreken zijn er 2.435 vacatures bij werkgevers in Brainport Eindhoven, alleen al in tech & IT. De bedrijven en kennisinstellingen zoeken vooral mensen die mee willen werken aan vernieuwende technologische oplossingen. ‘Mind stretching’, noemt Van Hest het. ‘De vacatures zijn zeer divers, van software tot mechatronica, allemaal gerelateerd aan de hightech-industrie.’

Nieuwe vibe

Mooi, die kennis- en banengroei, maar de lokroep van de Randstad blijft sterk. Met name Amsterdam is the place to be voor jonge professionals. Of niet? Met voorop het hippe, creatieve ontwikkelgebied Strijp-S, omschrijft De Vocht Eindhoven als een plek ‘waar onconventioneel denken en samenwerken zorgt voor een nieuwe vibe’. Van Hest ziet hoe jonge professionals aangenaam verrast zijn door Eindhoven. De vijfde stad van Nederland is volgens haar niet meer te vergelijken met 15 jaar geleden. ‘Het is een internationale stad geworden met een rijk aanbod aan koffiebars, leuke restaurants en aansprekende events, zoals de Dutch Design Week en Glow.’

Wie deze plaatselijke enthousiastelingen niet op hun woord gelooft, verwijst Pelgrim naar de Global Talent Competitiveness Index, die Eindhoven in 2016 markeerde als zevende stad van Europa als het gaat om aantrekkelijkheid voor talenten. Dit vanwege ‘de combinatie van een kleine, leefbare, makkelijk te navigeren stad met de aanwezigheid van een toonaangevende industriële onderneming’.

Volgens de index biedt Eindhoven kenniswerkers the best of both worlds, met ‘een veilige en familievriendelijke omgeving zonder de veeleisende en kostbare leefomstandigheden die normaal bij zo’n carrièrestap horen’. Dat Eindhoven twee jaar later een paar plaatsen lager staat in deze ranglijst, zou de pret voor jonge carrièremakers niet moeten drukken.