Lily (44) is hoogsensitief en bleef maar malen over haar werk: zo kreeg ze haar brein weer stil

Afbeelding boven het artikel ter illustratie. Bron: Getty Images.

‘Je reageert vaak zo heftig als een situatie niet helemaal lekker loopt,’ zei haar partner laatst nog. ‘Ga je werk nou eens wat zakelijker benaderen.’ Het advies was goed bedoeld, maar Lily (niet haar echte naam) kan er weinig mee. Ze heeft vaak genoeg geprobeerd om meer afstand te nemen van haar werk, maar die pogingen kostten haar alleen maar meer energie. Zodra een overleg wat moeizaam verloopt, haar leidinggevende niet helemaal transparant is of een collega een beetje scherpe opmerking maakt, pikken haar voelsprieten dat op. Deze keer is het een opdrachtgever die steeds van koers wisselt en onredelijke eisen stelt. Al weken slaapt ze slecht.

Gevoeligheid voor sfeer en prikkels op de werkvloer

Lily is niet de enige die hiermee worstelt. Zo’n vijftien tot twintig procent van de bevolking is hoogsensitief, blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse klinisch onderzoekspsycholoog Elaine Aron. Bij hen reageert het zenuwstelsel gevoeliger op interne en externe prikkels, stelt de grondlegger van het fenomeen. Voor wie vermoedt ook tot deze groep te behoren, kan een door de Universiteit Leiden ontwikkelde vragenlijst uitkomst bieden. Ook Lily vult hem in. De hoge score is voor haar geen verrassing. Ze herkent al langer de signalen die duiden op hoogsensitiviteit. Ze is gevoelig voor geluid en de sfeer op de werkvloer en kan gedoe op haar werk maar moeilijk loslaten. Vooral dat laatste heeft grote impact op haar dagelijkse bestaan. 

Dat is ook niet zo gek als je weet wat er zich allemaal in een hoogsensitief brein afspeelt. Wetenschapper Esther Bergsma legt dat in dit filmpje heel inzichtelijk uit. Niet alleen neemt een hooggevoelig persoon fysieke prikkels, emoties en details sterk waar, maar de verwerking daarvan gebeurt ook nog eens heel grondig. Zo probeert diegene binnengekomen informatie in een grotere context te plaatsen, de risico’s en kansen ervan uitgebreid te analyseren én te bekijken wat die voor anderen betekent. 

Angstgedachten en risicoanalyses bij hoogsensitiviteit

Dat Lily regelmatig oververmoeid is, verbaast me na het zien van de video  niets. Ook zij is ijzersterk in het maken van risicoanalyses van werksituaties. Soms gaat ze daarin zo ver in dat ze allerlei angstgedachten ontwikkelt die haar blokkeren bij het zetten van stappen. Dit zie ik vaker gebeuren bij loopbaanklanten. Ze hebben de neiging die angsten weg te duwen, terwijl het juist belangrijk is ze onder ogen te zien en hardop uit te spreken. Zo ontdek je dat veel angsten niet reëel zijn en dat je die weg kunt strepen. Voor de aanpak van de paar overgebleven angsten kun je een overzichtelijk stappenplan maken. 

Op haar donkerste momenten is Lily bang haar baan kwijt te raken, door de ontwikkelingen van AI geen nieuw werk te vinden, haar partner door ziekte te verliezen en haar kinderen niet meer te kunnen onderhouden. Als we samen de lijst doornemen, ziet ze zelf ook in dat de kans op zoveel rampspoed wel erg klein is. 

De angst om onderdoor te gaan aan de relatieperikelen met de wispelturige opdrachtgever blijft wel over. Om dat te voorkomen is het belangrijk dat ze goed voor zichzelf zorgt. Uit een ontspanningslijst die ik haar heb laten opstellen pikt ze iedere week een paar activiteiten, zoals een saunabezoekje, een massage en een rondje hardlopen. Langzaam komt ze meer tot rust.

Creatieve oplossingen en de kracht van een hoogsensitief brein

Na bovenstaande zou je bijna vergeten dat een hoogsensitief brein ook mooie kwaliteiten met zich meebrengt. Denk aan inlevingsvermogen, verantwoordelijkheidsgevoel en een hoge mate van zelfreflectie. Bovendien kan het vele denken en analyseren ook tot creatieve oplossingen leiden. Voor haar grillige opdrachtgever heeft Lily een helder actieplan met tussentijdse evaluatiemomenten ontwikkeld, zodat er meer structuur in de afspraken komt. 

Haar leidinggevende was zo enthousiast over het format dat ze dat ook bij andere opdrachten wil gaan inzetten. Dat mooie compliment kan Lily alvast in haar zak steken. De toekomst ziet er meteen een stuk zonniger uit.