Leidinggevende ambities? Zo zet je stappen in de juiste richting

Hoe stoom je jezelf klaar voor een leidinggevende functie? Volgens Patrick van der Gulik, die voor Tijdwinst.com trainingen geeft aan leiders, is de eerste stap naar succesvol leiderschap je eigen karaktereigenschappen goed kennen – maar er volgen er uiteraard meer.

Reflecteren en hard werken

Reflecteren, reflecteren, en nog eens reflecteren: volgens Van der Gulik ben je daar als succesvol leidinggevende constant mee bezig. 'Hoe beter je jezelf kent, hoe meer je begrijpt hoe anderen op jou reageren. Maar jezelf goed kennen heeft meer voordelen: het zorgt ervoor dat je makkelijker kunt bepalen hoe je jezelf verder wilt ontwikkelen.’

Dr. Sofya Isaakyan, professor aan de Rotterdam School of Management van Erasmus University Rotterdam, bevestigt dat. Volgens haar is vrijwel niemand een geboren leider: leiders worden succesvol door hard te werken en zichzelf continu te blijven ontwikkelen. Alle leiderschapsvaardigheden en -competenties kunnen volgens haar verdeeld worden in vier dimensies die je kunt trainen en ontwikkelen.

De vier dimensies van leidinggeven

Isaakyan en haar collega’s werken met deze vier dimensies. Ten eerste moet een leider taken effectief kunnen beheren; daarmee bedoelt de professor dat het de taak van een leidinggevende is om ervoor te zorgen dat de doelen en taken op een efficiënte en effectieve manier kunnen worden behaald of uitgevoerd. Dat betekent onder meer dat je moet kunnen delegeren en moet zorgen dat iedereen in het team de juiste vaardigheden heeft.

‘De tweede dimensie, die net zo belangrijk is, gaat om het beheren van relaties. Het is de taak van de leider om een veilige en goede werksfeer te creëren, ook tussen collega’s’, vertelt ze.

De derde is dat leidinggevenden het vermogen moeten hebben om anderen te beïnvloeden en verandering te initiëren. Dat doet je door een inspirerende visie uit te dragen en een langetermijnplanning te hebben.

De vierde dimensie is niet zozeer een kwaliteit als wel een kwestie van ethische verantwoordelijkheid: 'Een goede manager heeft integriteit en behandelt zijn/haar team eerlijk en met respect’, zegt Isaakyan.

De tekst gaat verder onder de vacatures.

Op tijd trainingen volgen

Dat klinkt allemaal mooi, maar hoe zorg je dat je die dimensies bezit? Als het aan Van der Gulik ligt, train je jezelf continu op meerdere vlakken. Zo adviseert hij om met anderen te sparren over je droom als leidinggevende en regelmatig feedback aan anderen te vragen. Ook afkijken bij mensen met meer ervaring kan helpen. 'Bestudeer bijvoorbeeld eens hoe jouw leidinggevende het aanpakt. Wat doet hij/zij goed en wat zou jij anders doen?’, vraagt de trainer.

Door al in een vroeg stadium trainingen en workshops over leidinggeven te volgen, leer je volgens Van der Gulik het meest. In de praktijk ziet hij dat veel leiders pas beginnen met educatie als ze die baan binnen hebben. Dan is het volgens hem te laat: het is beter om van tevoren te weten wat je sterke en zwakke punten zijn. Isaakyan herkent wat hij zegt: volgens haar hebben veel mensen niet door wat een baan als leidinggevende echt inhoudt. 'Dat je goed in je werkt bent, betekent nog niet dat je een goede leider bent.’

Educatie is volgens de twee ongekend belangrijk, niet alleen voor jezelf, maar ook voor het team dat je uiteindelijk gaat besturen. Als jij een betere leider bent en betere resultaten behaalt, heeft immers iedereen daar baat bij. Bovendien staan één of meerdere trainingen in leiderschap goed op je cv, waardoor je meer kans maakt op de functie van je dromen.

Ga ervoor

Blijft je droom van een leidinggevende functie overeind staan na zo’n training of workshop, dan staat je volgens Van der Gulik nog maar één ding te wachten: ervoor gaan! En hoewel inspiratie opdoen bij andere leidinggevenden een goed idee is, wil je hun stijl nooit klakkeloos overnemen.

Zowel Van der Gulik als Isaakyan benadrukt hoe belangrijk het is om als leider authentiek te blijven. 'Juist als je jezelf bent, word je gerespecteerd’, zegt Van der Gulik. 'Durf fouten te maken, laat jezelf zien. Niemand verwacht dat je alles meteen goed doet. Die kwetsbaarheid tonen maakt je uitermate geschikt voor de rol. Want als jij kwetsbaar durft te zijn, geef je de ruimte aan je collega's om dat ook te doen.’