Gezond egoïsme: kies eens wat vaker (echt) voor jezelf

Ken je dat gevoel dat je zo veel moet dat je je gevangen voelt? Dat je je continu opgejaagd voelt, dat je eigen planning je op de hielen zit? Doelen die je wil behalen, verwachtingen waaraan je wil voldoen, beslissingen die je moet nemen, verantwoordelijkheden die je draagt, terwijl de tijd maar doortikt. Je denkt aan alles en iedereen, behalve aan jezelf. Soms lijkt er zelfs nauwelijks een moment te bestaan waarop je gewoon even rustig adem kunt halen.

Feitelijk leven we in alle vrijheid. We kunnen doen wat we willen; als generatie kennen we meer keuzemogelijkheden dan ooit. En toch hebben we in ons leven nauwelijks de ruimte om te doen wat we écht het liefst zouden doen. We stellen het uit naar later, naar het weekend of de vakantie, of naar dat moment dat we ‘de dingen allemaal op de rit hebben’ en er schijnbaar meer rust zal zijn. Alleen, hoe zeer je ook je best doet, dat moment lijkt steeds maar niet aan te breken. Er is altijd weer iets.

We doen iets fout

‘Ergens doen we dus iets fout’, zegt Inger Strietman aan de telefoon. Ze is opgeleid tot bedrijfskundige, werkt als coach en spreker op het gebied van hoogsensitiviteit en wordt veel ingehuurd door grote organisaties. Eerder dit jaar verscheen haar boek Mag ik even mijn aandacht, waarin ze pleit voor het omarmen van ‘gezond egoïsme’. Ook geeft ze online masterclasses daarover.

Ze richt zich op mensen die er maar niet aan lijken toe te komen hun eigen leven te creëren, vertelt Strietman. ‘Je ziet dat sommige mensen zijn doorgeschoten in hun onbaatzuchtigheid. Ze denken: zo lang we maar goed voor de ander zijn, zijn we goed bezig. Maar als je niet meer toekomt aan de dingen die jij wil doen, verlies je jezelf op den duur.’ Het is namelijk ongelooflijk makkelijk om jezelf te vergeten als je je laat meeslepen in de ratrace van werk, kinderen, huishouden en sociaal leven, vervolgt ze.

Gevangenis van moetjes

‘Dat geldt met name voor mensen die geneigd zijn de lat hoog te leggen. Dan kook je niet gewoon, nee, het moet allemaal glutenvrij en vega en ook nog eens verantwoord om op gewicht te blijven. En je moet iedere dag ook genoeg stappen zetten, en de hond moet er drie keer per dag uit, en je wil een toprelatie zonder ruzie en de ideale vriendin zijn die iedereen kaartjes stuurt.’ In haar boek noemt ze dit ‘de gevangenis van moetjes’. ‘Omdat het letterlijk zo kan voelen als je je persoonlijke ruimte steeds weggeeft ten behoeve van anderen, als je continu naar je omgeving kijkt, als je al je aandacht besteedt aan de mensen om je heen en aan het ‘goed doen’ in dit leven.’

‘Kijk, als dat allemaal lukt dan leef je op papier misschien een topleven, maar tegelijkertijd is het een worsteling. Zo’n leven put je uit, zie ik bij veel mensen in mijn coachingpraktijk. Je hebt eigenlijk altijd tijd te kort en bent continu buiten adem. En áls er zich dan een moment voordoet dat je een moment voor jezelf hebt, heb je geeneens de puf om iets te doen. Dus dan zak je maar onderuit op de bank met een glas wijn en Netflix, totdat je naar bed gaat.’

Als je geen regie pakt, geen bewuste keuzes maakt voor wat je wel en niet doet en hoe je je tijd en energie besteedt, word je iedere dag meegenomen door wat aan je trekt, legt Inger Strietman uit. Logisch dat we het gevoel hebben dat we geleefd worden. Dat is ook zo.

Tekst gaat verder onder de banner

Gezond egoïsme

Vandaar dus dat gezonde egoïsme: kies eens wat vaker voor jezelf in een wereld die continu om aandacht vraagt. In haar boek deelt ze onder meer de grondbeginselen van een gezonde vorm van egoïsme, zoals het stellen van grenzen (en je daaraan houden) en eigen verantwoordelijkheid nemen.

Maar de belangrijkste is het creëren van pauzemomenten gedurende de dag, vertelt Strietman. ‘Neem daadwerkelijk de tijd om te voelen wat je het liefst wil. Vraag jezelf af: wil ik dit, heeft het prioriteit, heb ik er überhaupt energie voor of kan ik het beter een andere keer doen, of helemaal niet?’ Grenzen stellen is leuk, vervolgt ze, maar als je niet bewust daarmee omgaat, ben je er steeds al voorbij voordat je het doorhebt. Vandaar dus die pauzemomenten.

‘Het is fijn om er soms even uit te stappen en jezelf te vragen hoe het eigenlijk met je gaat. Dat zorgt ervoor dat je veel beter keuzes kunt maken in hoe je je tijd en energie besteedt. Dat betekent veel meer dan wat vaker een ‘momentje voor jezelf’ pakken, benadrukt ze. ‘Het gaat over een manier van leven waarbinnen jij kiezen voor jezelf tot een prioriteit maakt. Niet aan het eind van de dag een half uurtje, maar echt gedurende de gehele dag. Gezond egoïsme gaat over alle keuzes die jij dagelijks maakt, zowel op het gebied van zelfzorg als van zelfrealisatie.’

Steeds belangrijker

Van mogelijkheden tot onderlinge verbinding en zichtbaarheid via bijvoorbeeld sociale media: er komt alleen maar meer om rekening mee te houden, legt de coach uit. Het wordt steeds belangrijker om te leren selectief te zijn en te snappen dat je simpelweg niet alles kan doen.

Maar als we meer onze egoïstische kant omarmen, wordt het dan niet één grote solistische bende waarin niemand meer rekening met elkaar houdt? Inger Strietman lacht: ‘Juist wanneer je zo’n sterk contact hebt met je diepste zelf en de persoon omarmt die je werkelijk bent, met alles wat je nodig hebt, zul je meer verbinding voelen met de wereld om je heen, omdat je veel meer leeft vanuit rust en liefde. Als je de moeite neemt om écht te leven naar jouw innerlijke waarden, kun je ook duidelijker keuzes maken. Van kleine dingetjes tot grote belangrijke thema’s die ook anderen aangaan.’ En hoe beter jij je echt voelt, hoe beter je in staat bent er voor anderen te zijn.

Een leven leiden dat echt bij je past, kun je alleen als je je niet meer zoveel laat afleiden door zogenaamde maatschappelijke verwachtingen. Strietman: ‘Elke dag opnieuw heb jij de mogelijkheid om te kiezen. Laat jij je leiden door wat je zou moeten doen of kies je vanuit aandacht voor jezelf voor wat jij wil of nodig hebt?’