Thuiszorgmedewerkers leggen elke dag geld toe: 'Benzinevergoeding van 23 cent dekt de kosten simpelweg niet meer'

Vakbond CNV ziet dat werkenden in de knel komen door de hoge prijzen aan de pomp, zo meldt het AD. „De beroepen die het meest last hebben van de hoge brandstofprijzen zijn mensen die niet thuis kunnen werken’’, zegt een woordvoerder. „Denk bijvoorbeeld aan: schoonmakers, docenten, mensen in de bouw en industrie. Maar ook aan docenten en mensen die in de kinderopvang, horeca, winkels en supermarkten werken.’’

Uit onderzoek van CNV eerder deze maand bleek dat uiteindelijk twee derde van de werkenden afhankelijk is van vervoer om te kunnen werken. 78 procent van de leden zegt de hogere brandstofprijzen in de portemonnee te voelen.

Thuiszorg en gehandicaptenzorg

Ook vakbond FNV hoort signalen vanuit de achterban. Een groot aantal leden uit verschillende sectoren maakt zich zorgen over de hoge brandstofprijzen. „De gevolgen voor bedrijven en industrie laten zich nog moeilijk uittekenen, maar de onzekerheid bij onze leden wordt groter.’’

Dit zijn voornamelijk mensen die buiten reguliere kantoortijden werken of op afgelegen plekken, en daardoor geen gebruik kunnen maken van het ov.

Zo zijn veel werkenden in de zorg afhankelijk van hun auto. „We krijgen weinig meldingen, maar het probleem leeft wel in de branche”, zegt Wouter van den Elsen, woordvoerder van ActiZ, de brancheorganisatie van ongeveer 350 zorgorganisaties die actief zijn in de ouderenzorg, thuiszorg, revalidatiezorg en jeugdgezondheidszorg.

„In hoeverre het een thema is, verschilt per organisatie. In bijvoorbeeld Oost-Groningen is het anders dan in Utrecht, waar veel adressen dicht bij elkaar liggen. Daar kunnen mensen veel makkelijker op de fiets van cliënt naar cliënt.”

Voor bijvoorbeeld thuiszorgmedewerkers die van adres naar adres rijden in dunbevolkte provincies kan het juist flink in de papieren lopen.

De hoge benzineprijzen hebben ook impact op de gehandicaptenzorg, zegt de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). In deze branche zijn werkenden eveneens sneller afhankelijk van de auto, omdat ze verschillende cliënten thuis opzoeken. „Het is niet dat de lonen in de zorg slecht zijn, maar deze medewerkers voelen het zeker in hun portemonnee.’’

0,23 euro vergoeding niet voldoende

Om werknemers te compenseren voor gereden kilometers bieden de meeste werkgevers een vergoeding aan. Meestal is dat een vergoeding van 0,23 euro per kilometer, het maximale bedrag dat een werkgever dit jaar belastingvrij mag uitkeren voor zowel woon-werkverkeer als zakelijke ritten.

Een reiskostenvergoeding is niet iets waar je automatisch recht op hebt; je kunt het bedrag alleen krijgen als daar afspraken over zijn gemaakt in de cao of arbeidsovereenkomst. Het eerdere onderzoek van CNV laat zien dat 12 procent van de werkenden geen reiskostenvergoeding krijgt, 32 procent geeft aan dat het bedrag lager is dan 0,23 euro.

Een jaarlijks onderzoek van Vereniging Zakelijke Rijders (VZR) laat zien dat de vergoeding niet voldoende is om uit de kosten te komen. „In januari hadden wij berekend dat de gemiddelde kosten per kilometer 0,38 euro zijn. Een vergoeding van 0,23 euro is sowieso veel te laag en de huidige brandstofprijzen maken de noodzaak voor een hogere vergoeding wat ons betreft alleen maar groter.’’

De organisatie berekende dat voor een auto met een waarde tot 25.000 euro een kilometervergoeding van 0,28 euro nodig is; voor een grote auto met een waarde boven de 45.000 euro adviseert VZR zelfs een vergoeding van 0,51 euro per kilometer.

Van den Elsen van ActiZ zegt dat er in het verleden zorgorganisaties zijn geweest die afweken van die 0,23 euro. „In onze cao staat dat daar altijd ruimte voor is. Toen de benzineprijzen stegen na de inval in Oekraïne, zagen we dat sommige werkgevers de vergoeding verhoogden. Dat hebben we nu nog niet gehoord, maar dat kan veranderen als de hoge prijzen aanhouden of verder stijgen.”