Vakantiegeld op de bank? Dit is de psychologische reden waarom je nu sneller toegeeft aan die dure tv of laptop

Afbeelding boven artikel: links consumentenpsycholoog Patrick Wessels. Rechts een weergave van twee mensen die hun vakantiegeld binnen hebben. Bron: Getty Images.

Dat het goed werkt om een kortingsactie te maken omtrent je vakantiegeld komt door een psychologisch fenomeen dat Mental Accounting heet, legt Patrick Wessels uit. ‘Mental accounting kun je zien als je mentale boekhouder die keurig bijhoudt welk geld in welk potje hoort. Je vakantiegeld valt in een ander potje dan je normale salaris. Daardoor wil en hoef je het van jezelf niet uit te geven aan iets dat noodzakelijk is, maar mag je het uitgeven aan iets hedonistisch, iets dat je alleen maar leuk vindt dus.’

De werking van ons mentale spaarpotje

Dezelfde logica geldt als je op vakantie bent en daar meer van jezelf uit mag geven dan wanneer je in Nederland bent. ‘Op je vakantieadres denk je makkelijker ‘ja, we nemen nog een extra cocktail, ook als die duurder is. In Nederland kies je dan bij de supermarkt weer voor het huismerk in plaats van voor het A-merk.’ 

Dat iedere wiskundige en econoom hiervan direct weet dat die 20 cent korting op het huismerk niet opweegt tegen die extra Whiskey Sour op het strand in Turkije maakt niet uit volgens Wessels. ‘Tuurlijk klopt het cijfermatig niet, die cocktails zijn veel duurder dan het huismerk. Maar zo lang het volgens je eigen boekhouder klopt, dan kun je het aan jezelf verantwoorden.’ 

De rechtvaardiging van onze keuzes

Na de keuze gaat een ander psychologisch fenomeen in werking, je gaat aan jezelf uitleggen dat je de juiste keuze hebt gemaakt. Volgens de consumentenpsycholoog maakt het daarbij helemaal niet uit of je ook daadwerkelijk de juiste keuze hebt gemaakt. ‘Je brein wil eigenlijk de hele dag zeggen: goed gedaan, zo werkt die bevestiging ook.’ 

Deze fenomenen werken in alle situaties, maar worden nu juist versterkt. Door de stijgende olieprijzen en onzekerheden door de Iran-oorlog heeft ons brein volgens Wessels juist extra behoefte aan die afleiding. ‘Het is helemaal niet leuk om bezig te zijn met nadenken hoe je financieel rond komt, dat vindt je brein ook niet prettig. Dan is nadenken over je vakantiegeld een heerlijke afleiding. Daarbij geldt natuurlijk wel dat dit alleen geldt voor mensen die het geld kunnen missen.’