Waarom 80 procent van de jongeren geldstress heeft (en hoe je het oplost)

Jonge vrouw die geconcentreerd een kassabon bestudeert achter een laptop om geld te besparen

 Geldzorgen veroorzaken stress, onzekerheid, schaamte en schuldgevoel onder jongeren van 18 tot 29 jaar, blijkt uit recent onderzoek van State of Youth NL, een initiatief van kinderrechtenorganisatie KidsRights. 81 procent van de jongeren maakt zich zorgen over geld en 64 procent komt soms moeilijk rond. Als oorzaken van de geldzorgen noemt de organisatie: hoge woon- en studiekosten, onverwachte rekeningen, sociale druk en impulsieve uitgaven. Financiële druk door personalisatie en reclame Wat volgens financial coach Fanny Wieringa tegenwoordig vooral extra gelddruk geeft, is de constante stroom aan prikkels. ‘Jongeren zitten continu op hun telefoon. Advertenties zijn volledig gepersonaliseerd: ze sluiten aan bij je zoekgedrag, interesses en leeftijd. Je ziet iets leuks, klikt erop zonder dat je het van plan was, en voor je het weet vraag je je af of je het wel nodig hebt. Dat maakt besparen in 2026 lastiger dan ooit.’ Met name actiemomenten als Black Friday werken storend. ‘Vaak wordt de prijs eerst verhoogd om er daarna een ‘korting’ op te plakken (ondanks dat dit verboden is, red.). Jongeren hebben meestal niet de rust of ervaring om prijzen goed te beoordelen. Vroeger waren je ouders bijvoorbeeld lid van de Consumentenbond en leerde je alles te vergelijken.’ De risico&#039;s van achteraf betalen en sociale druk Bovenop het media-bombardement komt het gemak van uitgesteld betalen . Achteraf betalen via partijen noemt Wieringa zorgelijk. ‘Je denkt: ‘Ik betaal het wel als mijn salaris is gestort’, maar negen van de tien keer komt er dan weer iets anders tussen.’ Ze spreekt uit ervaring want met name haar jongere klanten overzien vaak niet de pijn van het uitgestelde betalen. ‘Ze schamen zich dan achteraf en zeggen dat ze het nooit hebben geleerd. Het zijn vaak intelligente jongeren, maar als ik ze laat zien hoe de pijn die je voelt als je geld uitgeeft werkt, reageren ze toch verbaasd.’ Ze denkt dat het brein van jongeren niet erg gericht is op het grondig uitzoeken van zulke zaken. ‘Ze zijn veel meer van de korte termijn: ‘Ik wil het nú!’ Ze zien een aanbieding en denken dat ze erbij moeten zijn. Daarbovenop speelt sociale druk een grote rol. Erbij willen horen is voor jonge mensen enorm belangrijk. Op sociale media lijkt het alsof iedereen een perfect leven leidt, en dat wil je bijhouden. Dat zet aan tot uitgeven.’ Onzichtbare uitgaven en abonnementen stoppen Wieringa, oprichter van Financiële Coaching Nederland, ziet in haar praktijk dezelfde geldlekken steeds terugkomen. Abonnementen die automatisch doorlopen, telefoonverzekeringen die allang niet meer nodig zijn, online gokken, meerdere loterijen tegelijk. ‘Mensen hebben vaak geen idee wat er maandelijks wordt afgeschreven.’ Er kan best veel weg, maar besparen betekent niet dat al het leuks maar moet worden geschrapt. ‘Ik werk altijd vanuit het idee dat een deel van je uitgaven vastligt: huur, energie, water, zorgverzekering. Dat zijn geen keuzes. Wat daarna overblijft, is je vrije keuzebudget. Dat mag je besteden zoals jij wilt, zolang je maar weet wat je per week te besteden hebt.’ Rust creëren met een budgetplan Juist het inzicht in wat je overhoudt, maakt besparen acceptabel. ‘Als je vooraf bepaalt hoeveel geld er is voor leuke dingen, voelt het niet als falen wanneer je ‘nee’ zegt. En het is belangrijk om ook iets apart te zetten voor plezier, zoals een weekend weg. Anders hou je het niet vol.’ Volgens Wieringa gaat het er vooral om grenzen in te bouwen. Dat kan door weekgeld af te spreken, geld ‘uit het zicht’ te zetten op een spaarrekening of – als het echt moeilijk is – tijdelijk budgetbeheer in te schakelen. ‘Net als bij snoep: wil je het niet eten, haal het dan niet in huis.’ Mensen die merken dat ze geld overhouden, krijgen rust. ‘Pas dan ontstaat ruimte om verder vooruit te kijken. Het moment waarop geldstress plaatsmaakt voor rust, is wanneer iemand erkent: zo wil ik niet verder.’ Alleen al het ontrafelen van de situatie geeft verlichting. ‘Ze zeggen achteraf altijd: had ik dit maar eerder gedaan.’ Praktische stappen voor financieel overzicht: 4 bespaartips voor 2026 Maak een financieel overzicht Weet wat er binnenkomt en uitgaat. Kijk kritisch naar je bankafschriften: welke abonnementen, verzekeringen en automatische afschrijvingen heb je écht nodig? Werk met gescheiden rekeningen Zet geld voor vaste lasten, leefgeld en sparen op drie aparte rekeningen. Zo blijf je van je vaste lasten af en zie je direct hoeveel ruimte je nog hebt. Slaap een nachtje over grote aankopen Impulsaankopen zijn vaak het duurst. Wil je het na een paar dagen nog steeds én past het in je budget, dan is het waarschijnlijk een bewuste keuze. Vermijd uitgesteld betalen Koop niets op afbetaling als je het geld nu niet hebt. Je weet nooit zeker hoe je financiële situatie er over twee weken uitziet. Rol van de werkgever bij geldzorgen op de werkvloer Behalve het inhuren van een financiële coach als Wieringa, zouden mensen volgens haar ook hulp mogen verwachten van hun werkgevers. ‘Die moeten goed op signalen letten en geldzorgen bespreekbaar maken, in plaats van pas te reageren bij loonbeslag. Normaliseer het gesprek: geldstress raakt werk, concentratie en verzuim .’ Zij adviseert organisaties om te investeren in financiële coaching als onderdeel van duurzame inzetbaarheid. ‘Bied hulp vroeg aan, ook bij jonge medewerkers die net begonnen zijn.’ 

Hein (45) geeft 10 procent van zijn salaris aan goed doel: 'veranderen tuin kan nog wel even wachten'

Duurzaamheidsexpert Hein Brekelmans geeft 10 procent van zijn salaris aan het goede doel

 ‘Ik heb een tijd geleden een nieuw huis gekocht’, vertelt Brekelmans. ‘De verbouwing is ondertussen zo goed als af, alleen de tuin moet nog worden aangepakt. Op een gegeven moment dacht ik: die tuin, die kan ook nog wel even wachten.’ Mensenrechten en duurzaamheid Met alles wat er tegenwoordig in de wereld speelt, van natuurrampen als gevolg van klimaatverandering tot de situatie in Gaza, voelde Brekelmans de dringende behoefte om iets te doen. Temeer omdat, onder invloed van Trump en consorten, in zijn ogen de aandacht verschuift van lange termijn oplossingen naar een kort termijn denken. Niet dat hij, van huis uit opgeleid als econoom, daarvoor stil heeft gezeten. Als duurzaamheidsexpert binnen de ABN AMRO Bank is hij al jaren betrokken bij mensenrechten en duurzaamheid. ‘We begeleiden als afdeling bedrijven, van het mkb tot grote multinationals als Unilever, bij hun duurzame beleggingen. Daarnaast ben ik als vrijwilliger actief bij VBDO, de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling.’ Lees ook: Op jonge leeftijd had Boris (25) zijn droombaan al te pakken: verrassend genoeg volgde toen zwart gat Brekelmans was bovendien al jaren donateur voor ngo’s als Amnesty International, Oxfam Novib en SOS Kinderdorpen. ‘Maar dat is allemaal tientjeswerk. Het zet niet echt zoden aan de dijk. Bovendien, het geld dat op die manier wordt ingezameld, komt op een grote hoop, zonder dat je precies weet waar het terechtkomt.’ Meer impact Brekelmans besefte dat hij meer impact wilde maken. Hij doneert sinds kort via stichting Giving What We Can 10 procent van zijn inkomen aan goede doelen. Zelf koos hij ervoor zijn geld te steken in een drietal fondsen, gericht op onder meer globale gezondheidszorg, dierenwelzijn, en het voorkomen van grote rampen zoals een volgende pandemie. ‘Wat ik aan die stichting zo goed vind: zij maken een selectie van doelen die op dat moment het meest urgent zijn. De ngo’s die veel geld ophalen zijn vaak niet de organisaties die aan de grootste problemen werken of dat geld het meest nodig hebben. Door Giving What We Can wordt in kaart gebracht welke stichtingen op dat moment het beste extra geld kunnen gebruiken.’ Lees ook: Op je 34e in de overgang, Linda: &#039;schaamte om erover te praten op werk te groot&#039; Daarbij wordt er ook goed over nagedacht wat het meeste effect sorteert, voegt Brekelmans eraan toe. ‘Je kunt bijvoorbeeld 40.000 euro uitgeven aan het opleiden van één blindengeleidehond in Nederland, terwijl je al met een paar honderd euro ervoor kunt zorgen dat iemand in een arm land genezen wordt van blindheid.’ Rijkste 1 procent van de wereldbevolking Dat hij in de bevoorrechte positie verkeert 10 procent van zijn inkomen te kunnen missen, beseft Brekelmans maar al te goed. Hij verdient naar eigen zeggen twee maal een modaal inkomen, waarmee hij volgens de website van Giving What We Can tot de rijkste 1 procent van de wereldbevolking behoort. Deze realisatie zorgde ervoor dat hij zich moreel geroepen voelde een aanzienlijk deel van zijn inkomen weg te geven. Maar al beschik je niet over zo’n royaal inkomen, je kunt volgens Brekelmans van alles betekenen voor een betere wereld. ‘Dat hoeft niet per se op financieel vlak te zijn. Je kunt ook vrijwilligerswerk doen, zoals mijn vriendin, die naast haar reguliere baan af en toe onbetaald bij een hospice werkt. Zelfs een paar uurtjes in de maand je tijd besteden aan iets goeds doen kan bijdragen aan een mooiere, meer rechtvaardige wereld.’ 

Zo krijg je je geldzaken onder controle: automatiseren

Zo krijg je controle over je geldzaken door te automatiseren

 Alle vaste lasten op één dag laten afschrijven Deze cijfers waren nog warm, toen het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (beter bekend als Nibud) al met een oplossing kwam: alle vaste lasten op één dag laten afschrijven. Want van gespreide afschrijvingen worden mensen maar gestrest. Stel je voor: je hypotheek gaat er af op de 1e van de maand, je energierekening op de 15e, je zorgpremie op de 20e en je telefoonabonnement op de 28e. Geen moment in de maand weet je dan precies hoeveel geld je nog over hebt. Kun je die nieuwe zomerjas nog wel kopen? Ah, fuck it , denk je dan, ik koop die jas gewoon. De rest zie ik later wel. En dan is er soms geen geld meer over voor de zorgpremie. Trouwens, wie die zes maanden niet betaalt, komt via zijn zorgverzekeraar terecht bij het Centraal Administratie Kantoor (CAK). Dan betaal je bij wijze van boete elke maand nog een paar tientjes extra. En zo begint de vicieuze cirkel van schulden. Irrationeel gedrag, zoals het kopen van die zomerjas, kun je onverantwoord vinden. Maar het is mensen eigen. Leuke uitgaven geven ons een direct gevoel van voldoening, terwijl het betalen van vaste lasten vooral pijn oplevert. De meeste mensen houden meer van leuke dingen dan van pijn. Door die pijn nu, zoals het Nibud zegt, te concentreren op één dag, krijg je de rest van de maand meer overzicht en mentale rust. Praktische stappen voor meer financiële controle Het is een goed idee, maar je hoeft niet te wachten tot banken en verzekeraars dit gaan implementeren. Je kunt vandaag zelf al beginnen om meer overzicht te creëren in je uitgaven. Hier zijn wat tips. Maak om te beginnen een vaste-lasten-rekening. Bereken het totaalbedrag van je maandelijkse verplichtingen en schrijf dit bedrag elke maand over vanaf je reguliere rekening. Liefst vlak nadat je salaris is uitbetaald. Zo weet je de rest van de maand precies hoeveel je over hebt. Gebruik meteen ook de pay yourself first- methode. Naast je vaste lasten, zet je op datzelfde moment direct geld opzij op een spaarrekening of belegginsrekening. Want wie op een effectieve manier een vermogen of geldbuffer wil opbouwen, die moet eerste sparen en dan pas geld uitgeven. Automatisering helpt om overzicht te krijgen in financiën Automatisering is kortom je vriend. In ieder geval als het gaat om geldzaken. Bovenstaande overschrijvingen laat je automatisch doen door je bank, zodat je er geen omkijken meer naar hebt. Hetzelfde doe je met zoveel mogelijk vaste lasten, beleggingen en eventuele spaarpotjes die je hebt, bijvoorbeeld voor de vakantie of je huis. De oplossing voor toenemende geldzorgen ligt niet in hogere salarissen of lagere prijzen - daar hebben we nauwelijks controle over. De oplossing zit hem in onze uitgaven en hoe we die organiseren. 

Volle spaarrekening draait niet om inkomen, maar om uitgaven

Columnist Vincent Kouters

 Vroeger dacht ik dat geldzaken enkel draaiden om je inkomen. Als je maar een goed salaris had, dan was je binnen. Dan was je succesvol. En wie weet, misschien zelfs gelukkig. Dat was dus vroeger, toen ik nog geen vermogen had, zelfs geen spaargeld, maar wél 12.000 euro studieschuld. Dat zou allemaal vanzelf beter worden, dacht ik, mits ik maar meer ging verdienen. Leefstijlinflatie Ik probeerde van alles: harder werken, promoties, bijbaantjes, freelancen, onderhandelen over loonsverhogingen, werken voor een product of dienst waar ik niet achter stond, overwerk, alles. En ja, soms ging mijn inkomen omhoog. Maar je kon er de klok op gelijk zetten dat mijn uitgaven dan ook omhoog gingen. Had ik opeens een auto. Of een Nespresso-machine. Of kon ik verder op reis. Leefstijlinflatie heet dat. Luxe en comfort wennen ongelofelijk snel. Meer werken leidt tot meer verdienen. En dat leidt tot meer uitgeven. Dit leidt vervolgens tot nog meer werken en nog meer verdienen en nog meer uitgeven en dan nog steeds geen geld overhouden. Deze cirkel moet je zien te doorbreken. Dat doe je door te focussen op datgene waar je de meeste invloed op hebt. En dat is niet je inkomen, dat zijn je uitgaven. Kortom, we moeten niet meer gaan verdienen, we moeten minder gaan uitgeven. We moeten gaan besparen. Wat je financiële doel of droom ook is – tonnair worden , financieel onafhankelijk worden, gewoon een fatsoenlijk pensioen, een schuld afbetalen, of een comfortabele geldbuffer bij elkaar sparen – door te besparen bereik je dat doel meestal sneller dan door meer te werken. Onder je stand leven Besparen is een mes dat aan twee kanten snijdt. Meer besparen betekent dat je meer geld van je inkomen overhoudt om te sparen en te beleggen. Meer besparen betekent ook dat je in het algemeen minder geld nodig hebt om onafhankelijk en gelukkig (en dus rijk in de breedste zin van het woord) te zijn. Dankzij lagere uitgaven wordt het doelbedrag dat je nodig hebt om ooit te rentenieren (financieel onafhankelijk worden) lager en makkelijker te bereiken. Meer geld verdienen is een mes dat maar aan één kant snijdt, met bovendien grotere risico’s op burn-out en leefstijlinflatie. Wat we dus moeten doen, is onder onze stand gaan leven. Maar ja, hoe doe je dat? Ten eerst: stop met jezelf met anderen vergelijken. Het heeft geen nut om spullen te kopen om indruk op anderen te maken. Er zullen altijd mensen zijn met grotere auto’s, duurdere telefoons of copieuzere maaltijden. Maar zijn ze ook tonnair? Grote kans van niet. Houd je huis opgeruimd en houd de spullen die je vaak gebruikt goed zichtbaar en bereikbaar, zodat je geen dingen koopt die je al in huis hebt. Ga zorgvuldig om met je spullen. Gebruik alles helemaal op en bewaar het netjes. Vraag je sowieso altijd af of je iets écht nodig hebt. Maakt het je leven echt beter, fijner of makkelijker? Of is het alleen maar ‘voor de heb’? Maak kopen moeilijker Winkel niet uit verveling of om jezelf beter te voelen. Probeer je zo min mogelijk bloot te stellen aan koopverleidingen. En vergeet niet dat winkels ook naar jou toe kunnen komen. Verwijder apps en notificaties en links naar webwinkels. Schrijf je uit voor al hun nieuwsbrieven en mailings. Leeg je online winkelwagentjes. Laat je browser al je betaalgegevens vergeten. Maak het jezelf lastig om iets te kopen. Leg je portemonnee desnoods op een lastige plek. Repareer spullen of laat het doen. De basisbeginselen van fietsonderhoud zouden onderdeel moeten zijn van elke Nederlandse opvoeding. Maar ook klusjes in, om en misschien zelfs op het huis zou je zelf kunnen doen. Hoe je een lamp moet ophangen, een plankje aan de muur moet bevestigen of een spiegel moet vervangen, kun je allemaal op YouTube zien. Met wat basisgereedschap in huis kom je een heel eind. Kleding breng je naar de kleermaker. Bouw zo je uitgaven af, terwijl je inkomsten gelijk blijven. Spaar het verschil door het op spaar- of beleggingsrekeningen te zetten. Als je je uitgaven echt goed onder controle hebt en je geldzaken op orde hebt, dan kun je voorzichtig gaan denken aan het verhogen van je inkomen. Als dat ook nog lukt, zul je je spaarrekening zien ontploffen. 

Vijf verstandige bestemmingen voor je eindejaarsuitkering

Columnist-Paul-van der Kwast

 Veel bedrijven geven medewerkers elk jaar een bonus of winstdeling. Ambtenaren, leraren en zorgmedewerkers krijgen vaak een dertiende maand of een eindejaarsuitkering. Bedenk van tevoren wat je daarmee gaat doen, anders is het op voor je het weet. Een paar suggesties: Bouw extra pensioen op Bij veel pensioenregelingen, meestal zijn dat premieovereenkomsten als BeFrank of Aegon Cappital, kun je aanvullend pensioen inleggen. Dat is misschien niet zo spannend, maar het is wel lucratief. De extra inleg is aftrekbaar, dus je betaalt maar de helft tot twee derde zelf. Bovendien betaal je over geld dat in je pensioenpot zit geen vermogensbelasting. Ga beleggen Alternatief is dat je ‘gewoon’ gaat beleggen. Je betaalt dan belasting over het tegoed dat uitkomt boven de vrijstelling van € 57.000 in box 3 (het dubbele als je een fiscaal partner hebt). Doe eerst je huiswerk, want er wordt veel onzin geschreven over beleggen. Je kunt zelf direct in goedkope indexfondsen of etf’s beleggen via brokers als DeGiro, Lynx en ING. Zie je op tegen het kiezen uit honderden verschillende fondsen? Kies dan voor boetieks. Partijen als Brand New Day, Meesman en Centraal Beheer hebben een beperkt aantal fondsen en daarmee ben je net zo goed of zelfs beter af dan met het ruime aanbod bij brokers. Leg een extra buffer aan Het is altijd handig om spaargeld achter de hand te hebben voor noodgevallen, zeker nu de inflatie zo is opgelopen. Voorkom dat je financiële reserves opgaan aan de dagelijkse uitgaven door het buffergeld op een aparte rekening te zetten. Liefst een spaarrekening, zodat je een extra handeling moet doen om ermee te kunnen betalen (namelijk: overboeken naar je betaalrekening). Dit lijkt misschien triviaal, maar het werkt wel. Bijkomend voordeel van een aparte spaarrekening is dat je voor het eerst sinds jaren weer rente krijgt. Bij Nederlandse banken als Brand New Day, Centraal Beheer en NIBC krijg je op een gewone spaarrekening 0,4 tot 0,5 procent. Verduurzaam je huis Nog nooit was er zo’n goede reden om je huis te verduurzamen. Niet alleen om bij te dragen aan een schonere en CO2-armere wereld, maar ook voor het beperken van de stookkosten. En om je huis makkelijker te kunnen verkopen, als je in een koophuis woont. Volgens de makelaarsvereniging NVM brengt een huis met een gunstig energielabel meer dan 10 procent meer op dan een vergelijkbare woning met een ongunstig energielabel. Investeer in jezelf De beste belegging die je kunt doen, is een investering in jezelf. Ik spreek uit eigen ervaring. In 2010 en 2011 heb ik mezelf omgeschoold van journalist tot financieel planner. Dat was een investering van een paar duizend euro. De tweede loopbaan die ik nu heb, geeft mij niet alleen een goed inkomen, maar – nog belangrijker – vreselijk veel plezier. 

Bespaar op je kosten en houd geld over

 Tip 1: Kijk eens kritisch naar je verzekeringen en abonnementen Loop je verzekeringen na. Wellicht heb je een polis lopen voor iets waarvan je geen gebruik maakt. Bekijk je inboedelverzekering, kan deze misschien naar beneden? Je energierekening, hoe staat het daarmee? Kan je maandbedrag wat omlaag? Je ziektekostenverzekering vergelijken kan overigens ook best lonen. Ieder jaar worden de aanvullende pakketten weer aangepast en daarom is het goed om inzage te hebben in wat je wel en niet wilt gebruiken aankomend jaar. Daarnaast is het ook een slim idee om eens in kaart te brengen welke abonnementen je hebt lopen en of er een aantal tussen zitten die je kunt opzeggen. Heb je er eentje lopen op een streamingsdienst maar kijk je er nooit naar, dan is het zonde dat je er iedere maand geld voor moet betalen, toch? Tip 2: Dagelijkse uitgaven beperken en slim inkopen Iedere dag een bezoek brengen aan de supermarkt is niet heel erg voordelig voor je portemonnee. Het beste is om eens per week je boodschappen te doen en vooraf een lijstje te maken met de dingen die je nodig hebt. Als je dit niet doet, dan pak je vaak gewoon waar je trek in hebt en dan loopt de prijs onder de streep automatisch een stuk harder op. Haal verse groenten en fruit op de markt in plaats van in de supermarkt. Naast dat het vaak lekkerder is, zijn de prijzen ook een stuk aantrekkelijker. Daarnaast heb je ook eventjes een fijn uitje in de buitenlucht, wat zeker in deze tijd goed voor je is. Probeer ook iets groter in te kopen en let op de acties. Vaak zijn verzorgingsproducten zoals deodorant en tandpasta in de aanbieding en in bulk te krijgen. Op deze manier kun je even vooruit en hoef je niet steeds één bus of tube af te rekenen. Tip 3: Gebruik zo min mogelijk gas, energie en water Als je niet thuis bent, zorg dan dat de lampen uit zijn en dat de verwarming iets lager staat. Ook in de nacht is het echt niet nodig om de verwarming op volle toeren te laten draaien. Zit je in de avond op de bank, dan kun je ook een dikke trui aantrekken of een dekentje over jezelf heen leggen. Douche kort(er) en laat de kraan niet lopen tijdens het tandenpoetsen om water (en dus geld) te besparen. Je kunt ook kosten besparen door regenwater op te vangen in een regenton en dit te gebruiken voor bijvoorbeeld het sproeien van de tuin. Naast slim, ben je dan dus ook nog eens duurzaam bezig. Tip 4: inzicht hebben loont Schrijf voor jezelf eens een aantal maanden op wat je precies koopt en wat het heeft gekost. Kleine bedragen pinnen is iets wat we allemaal snel doen, maar dit loopt in een razend tempo op tot een hoog bedrag. Het kan helpen om contant geld op te nemen, zodat je weet welk budget je hebt. Zorg daarnaast dat je voor verjaardagen en feestdagen geld apart zet, zodat je niet ineens voor grote(re) uitgaven komt te staan zonder dat je dat in de gaten hebt. Tip 5: Maak sparen leuk voor jezelf Tegenwoordig bieden (bijna) alle banken speciale ‘spaarpotten’ aan binnen hun apps. Je kunt deze aan je rekeningen koppelen en op deze manier op een veilige en inzichtelijke manier sparen. Boek iedere maand een vast bedrag over (dit kan vaak ook automatisch als je dat instelt). 

Black friday niet per se goede dag voor winkeliers

 De economie verkeert in zwaar weer. De Europese Commissie voorspelt voor eind dit jaar een recessie en voor Nederland ziet de nabije toekomst er evenmin rooskleurig uit: hier is de verwachte economische groei in 2023 0,6 procent. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek ( CBS ) bevinden het consumentenvertrouwen en de koopbereidheid zich dan ook op een historische dieptepunt. Retailers worstelen dit jaar niet alleen met de erfenis van corona en de belastingschulden die ze nog moeten terugbetalen, maar ook met de torenhoge energieprijzen, stijgende lonen en dito kosten voor winkelruimte, zegt Paul te Grotenhuis, woordvoerder van winkeliersvereniging in de non-foodsector Koninklijke InRetail . Het zijn geen factoren die ervoor zorgen dat winkeliers makkelijk hoge kortingen kunnen geven. ‘Winkeliers geven dat ook aan’, zegt Te Grotenhuis. ‘Áls ze al met black friday meedoen, dan zullen ze lagere kortingen hanteren. Zoals 30 procent op individuele items in plaats van op de hele collectie.’ Moeilijk voorspellen Of consumenten echt meer gaan kopen tijdens black friday, is volgens Te Grotenhuis moeilijk te voorspellen. Het is afhankelijk van verschillende factoren. ‘Twee jaar geleden hadden we in de aanloop naar de feestdagen – de periode waarin winkeliers normaalgesproken juist hun grootste omzet binnenhalen – ineens te maken met de eerste lockdown. Vervolgens waren er vorig jaar niet alleen de heersende corona maatregelen, maar viel black friday ook nog eens op een uiterst regenachtige dag.’ Hoe dan ook is black friday volgens Te Grotenhuis niet echt een winstgevende aangelegenheid voor winkeliers. ‘Stel: je doet die dag je complete collectie met 30 procent korting in de verkoop. Als een spijkerbroek eerst 100 euro moest opbrengen, dan kost hij dan nog maar 70 euro. Dan lever je als ondernemer op die broek dus 30 euro in. Dat gaat echt ten koste van je winstmarge. Onderzoeksbureau I&amp;O Research verwacht dat minder mensen dit jaar aankopen gaan doen tijdens black friday, zegt onderzoeker Melle Conradie op basis van een peiling : ‘Ruim een derde van de mensen die we ondervragen deed in voorgaande jaren een black friday-aankoop. Dit keer denkt zo’n 14 procent dat te gaan doen.’ Recente peilingen van I&amp;O Research bevestigen dat veel mensen moeite hebben met rondkomen. Volgens Conradie zijn de gevolgen van de inflatie niet alleen voor de lage, maar ook voor de middeninkomens merkbaar. ‘Sterker nog: zelfs mensen met een hoger inkomen kunnen er last van hebben. Al heb je nog zo’n goed salaris en woon je in een groot huis, als je opeens wordt geconfronteerd met een nieuw energiecontract, kan je dat flink in je portemonnee raken.’ Luxere aankopen Het zijn in zo’n geval logischerwijs vooral de niet-dagelijkse producten die het moeten ontgelden, zegt Conradie: ‘Zoals kleding, schoenen en elektronica maar ook boeken: toch wat luxere dingen die het traditioneel op black friday juist heel goed deden.’ De vraag of consumenten de gelegenheid wellicht niet juist zullen aangrijpen om luxere, maar noodzakelijke aankopen te doen, zoals een nieuwe winterjas, schoenen voor de kinderen of een tv die toch al aan vervanging toe is, kan Conradie niet met zekerheid beantwoorden. ‘Wat consumenten uiteindelijk doen, is toch een beetje in een glazen bol kijken.’ Los van de beperkte winstmarge, zijn er ook voor winkeliers meer redenen om black friday links te laten liggen, vertelt Te Grotenhuis. Volgens hem maken winkels steeds meer een bewuste keuze om wel of niet mee te doen aan de actiedag, en zo ja: hoe dan. Green Friday en Bring Back Friday Zo kiezen sommige winkelketens, zoals Dille &amp; Kamille, ervoor om in het kader van Green Friday alle winkels, fysiek én online, dicht te houden, en grijpen ze die dag aan om met hun personeel het bos is te gaan om de natuur een handje te helpen. Ikea vraagt mensen op die dag met Bring Back Friday om oude meubels die ze niet langer nodig hebben terug naar de winkel te brengen. Die worden vervolgens opnieuw aan de man gebracht en krijgen zo een tweede leven. Retailers zijn volgens Te Grotenhuis ten opzichte van tien jaar geleden sowieso veel meer bezig met het klimaat. ‘Dat heeft niet alleen te maken met de huidige energieprijzen, maar ook met het overheidsbeleid, dat energiebesparende maatregelen voorschrijft. En ja, inderdaad, ook met wat de consument vraagt.’ Maar zo’n actie als die van Dille &amp; Kamille, is dat niet gewoon een slimme marketingtruc? Te Grotenhuis: ‘Zo’n keuze om met Green Friday mee te doen past heel goed bij de bedrijfsmissie van Dille &amp; Kamille. Als een bedrijf iets doet en er vervolgens op wordt betrapt dat het de consument bedondert, zal het door de consument daar keihard op worden afgerekend.’ Ook wat Conradie betreft verdient zo’n actie, uit welke overweging die ook voortkomt, alle lof. ‘Wil je duurzaam consumentengedrag stimuleren, dan moet je toch ergens beginnen?’ 

Jeffrey heeft buitenlandse rekeningen, vanwege de rente

 Inkomen ‘Ik werk 36 uur per week op een middelbare school in Amsterdam als teamleider leerlingzaken en ondersteuningscoördinator. Dat houdt in dat ik leidinggeef aan het team dat leerlingen extra ondersteunt en aan de leerlingenadministratie; ik ben de schakel tussen die teams en de directie.’ ‘De werkdruk is hoog, maar ik heb wel om de zes à zeven weken vakantie. Ik krijg een tegemoetkoming voor de sportschool en er is een fietsenplan, dus de secundaire arbeidsvoorwaarden zijn goed geregeld. Met mijn salaris ben ik tevreden, het past bij mijn verantwoordelijkheden en ik kan er prima van rondkomen. In het onderwijs werken betekent niet per se dat je weinig betaald krijgt. Vaste lasten ‘Onze gezamenlijke vaste lasten zijn nu 2.200 euro per maand. Het meeste geld gaat naar de hypotheek en naar de kinderopvang.&#039; ‘Ons energiecontract loopt deze maand af. Het termijnbedrag gaat van 200 naar 550 euro per maand, dat was even slikken. Gelukkig krijgen we binnenkort eindelijk dubbelglas in ons jarendertighuis, hopelijk scheelt dat flink wat stookkosten. We letten al op ons energie- en gasverbruik: we douchen korter, kleden ons in huis warmer aan en laten lichten niet onnodig branden. Verder luisterden we veel radio via de tv, maar dat kost best wat stroom, dus die laten we niet meer de hele dag aanstaan.’ Sparen ‘Zodra ik mijn salaris krijg, wordt er automatisch 100 euro naar mijn spaarrekening overgemaakt. De meeste maanden komt er meer binnen dan ik uitgeef, dan spaar ik wat er overblijft aan het einde van de maand. Mijn vriendin en ik zetten voor onze kinderen geld opzij, dat ze krijgen als ze 18 zijn.’ ‘Ik heb naast een Nederlandse bankrekening ook een Franse en Spaanse, vanwege de hogere rente: 0,40 en 0,65 procent. Nog steeds niet veel, maar meer dan de 0,01 procent in Nederland. De banken vallen onder het depositogarantiestelsel, dus mochten ze failliet gaan, dan krijg ik gewoon mijn geld terug.’ Beleggen ‘Hoewel ik vrij voorzichtig ben met geld, heb ik vorig jaar toch een beleggingsrekening geopend, waar ik elke maand 100 euro op stort. In het begin had ik een lekker rendement, maar door alle gebeurtenissen in de wereld is het resultaat nu dramatisch. Maar ik raak niet in paniek: beleggen doe ik voor de lange termijn, ik laat het geld voorlopig gewoon op die rekening staan.’ Boodschappen ‘In het weekend bedenken mijn vriendin en ik samen wat we de komende dagen willen eten. We kijken dan naar de bonusaanbiedingen en naar seizoensgroenten, want die zijn vaak voordeliger. Sinds de boodschappen zoveel duurder zijn geworden, kopen we nauwelijks meer A-merken en minder vlees.’ ‘We hebben AH-premium, dat kost 12 euro per jaar, maar we krijgen dan wel extra korting op biologische producten en persoonlijkere bonusaanbiedingen. Ook sparen we koopzegels, daar krijg je 6 procent rente op. (Bij elke euro die je uitgeeft, kun je voor 10 cent een zegel kopen. Bij een vol boekje heb je 49 euro uitgegeven, maar ontvang je 52 euro, red.). Altijd leuk als er weer een boekje vol is, dan betalen we de boodschappen daarvan.’ Vakanties ‘We gaan zo’n drie keer per jaar op vakantie, inclusief korte tripjes. We zijn een paar keer naar dezelfde camping geweest en sparen daar punten die we kunnen inwisselen voor gratis overnachtingen.’ ‘Grote aankopen en vliegtickets koop ik altijd met mijn American Express-creditcard. Vanwege de aankoopverzekering, maar ook omdat ik dan punten spaar waarmee ik weer goedkoop kan vliegen.’ Vroeger thuis ‘Mijn ouders zijn allebei met pensioen. Mijn vader werkte ook in het onderwijs, mijn moeder in de zorg. Over geld hadden we het eigenlijk nooit, we hadden het goed.’ ‘Ik heb van huis uit meegekregen dat je je geld maar één keer kunt uitgeven. Nog steeds vraag ik me bij elke aankoop af of ik het écht wil. Een tijdje geleden wilde ik wel een smartwatch, maar toen dacht ik: kost toch weer geld, ik heb ’m niet echt nodig, laat maar.’ 

Snel je bruto of netto salaris berekenen? Gebruik onze handige tool en weet wat je kunt verwachten! 

Bruto netto calculator

Vraag jij je af of je wel genoeg verdient? Check je salaris in de salariswijzer. Vul een aantal vragen in en krijg direct resultaat.

Salariswijzer

Double Cards NVB B2C

Ontvang wekelijks carrière-inspiratie en nieuws over arbeidsmarktontwikkelingen.

Newsletter Signup IOL B2C

Je ontvangt van ons om de week: handige tips over solliciteren en interessant nieuws over werk.

Uitgaven