Je geldzaken regelen met AI? Deze vragen kun je wél en beter niet stellen

Veel mensen stellen financiële vragen aan AI. Dat is volgens AI-expert en spreker Aaron Mirck niet vreemd. Geldzaken zijn voor veel mensen ingewikkeld of saai, terwijl AI direct een antwoord geeft. Toch moet je zo’n chatbot niet behandelen alsof je met een financieel planner of bankadviseur praat, zo is te lezen bij het AD.

Mirck vergelijkt zulke AI-tools met de woordsuggesties in WhatsApp. „De techniek voorspelt welk woord of antwoord logisch klinkt. Dat gebeurt tegenwoordig zeer accuraat, maar het betekent niet dat het antwoord altijd klopt. Het is niet zo dat het echt dingen begrijpt of dat je met een superslimme professor aan het appen bent.”

Waarvoor kun je AI prima gebruiken?

AI werkt vooral goed bij uitlegvragen. „Daarvoor is veel bronmateriaal op internet beschikbaar waar het AI-model gebruikt van maakt”, legt Mirck uit. „Probeer het maar eens zelf, stel feitelijke vragen als: wat is het verschil tussen een ETF en een beleggingsfonds? Waarom is snel rijk worden met crypto riskant? Hoe werkt rente-op-rente?

Ook voor het maken van een simpel budgetplan kan AI nuttig zijn, zolang je zelf algemene bedragen invult. Mirck: „Typ bijvoorbeeld in: ik krijg 800 euro per maand, betaal 350 euro huur en wil elke maand iets sparen. Maak een simpel budget.”

Volgens Mirck zit de winst vooral in het ordenen van informatie. „AI kan bestaande tips overzichtelijk maken en je op ideeën brengen. Zie het dus als een sparringpartner of zeer belezen stagiair. Niet als iemand die voor jou beslist.”

Hoe pak je dit concreet aan?

Begin klein. Stel eerst een simpele vraag zonder persoonlijke gegevens. Bijvoorbeeld: leg in simpele taal uit hoe ik een maandbudget maak. Daarna kun je anonieme bedragen toevoegen. Vraag vervolgens om drie haalbare acties voor de komende maand.

Vervolgens controleer je of het advies past bij jouw leven. Een bespaartip kan slim klinken, maar werkt voor jouw situatie misschien niet altijd. Wie elke dag laat thuiskomt van werk, houdt een strak kookplan misschien niet vol. Vraag AI daarom ook om alternatieven: geef drie bespaartips die weinig tijd kosten.

Gebruik AI vooral voor vragen waarbij een fout niet meteen grote financiële schade veroorzaakt. Een goedkoper boodschappenplan, een spaarschema voor vakantie of een overzicht van abonnementen is geschikt. Beleggingsadvies, schulden of grote financiële beslissingen zijn dat niet.

Praten met je portemonnee: wat doet een geldapp anders?

Wie een stap verder wil gaan dan een algemene chatbot, komt uit bij een app die je bankrekeningen kan koppelen en je uitgaven automatisch kan analyseren. Dat kan bijvoorbeeld met Grassfeld, Cleo of Dyme. „Het grote verschil met ChatGPT is het bronmateriaal voor het antwoord”, zegt Mo Radjab, oprichter van Grassfeld. „Zo’n algemene chatbot kent jouw leven niet.”

Sommige budgetapps kun je aan je bankrekening koppelen. Radjab: „Daardoor kun je andere vragen stellen dan in ChatGPT. Niet: wat is een goed budget voor boodschappen? Maar: wat geven wij uit aan boodschappen, en welk budget past daarbij?”

Dat klinkt simpel, maar volgens Radjab is budgetteren voor veel mensen lastig. Ze weten niet precies hoeveel ze uitgeven aan eten, kleding, huisdieren of hobby’s. Zeker niet als ze meerdere rekeningen gebruiken.

Aan een dergelijke betalingsapp kun je praktische vragen stellen. Denk aan: kan ik deze maand nog 300 euro uitgeven aan schoenen? Wat zou het voor onze maandlasten betekenen als we een Golden Retriever puppy zouden nemen? Kunnen we volgend jaar op vakantie naar Griekenland als we elke maand 150 euro sparen?

Welke vragen kun je beter niet stellen aan ChatGPT of Claude?

Sommige vragen moet je juist niet bij een chatbot neerleggen. Mirck: „Vraag AI niet om in een glazen bol te kijken, want hoe overtuigend het antwoord misschien ook klinkt, zo’n chatbot kan de toekomst niet voorspellen. Stel dus geen vragen als: in welk aandeel moet ik nu stappen? Of: welke crypto gaat stijgen?”

Wat je volgens Mirck al helemaal niet moet doen, is het uploaden van gevoelige gegevens in een algemene chatbot. Zet dus niet je volledige bankafschrift in ChatGPT. „Deel geen naam, adres, rekeningnummer, BSN, inloggegevens of transactienummers. Werk met afgeronde, anonieme bedragen.”

Hoe zit dat dan met budgetteringsapps? Iedere app gaat anders om met privacy. Volgens Radjab werkt Grassfeld bijvoorbeeld met een eigen AI-model om de privacy te waarborgen. Gegevens blijven volgens hem binnen de eigen systemen. Als gebruiker is het verstandig om de voorwaarden van een aanbieder zelf te lezen, voordat je een bankrekening koppelt.

Let op: AI heeft geen zorgplicht

Heb je serieuze schulden, boetes of problemen met achteraf betalen? Dan is AI ook niet de juiste plek om advies te vragen. „AI heeft geen zorgplicht”, zegt Mirck. „Het kan een suggestie doen, maar als de markt instort of een berekening fout is, ben jij verantwoordelijk. Het is geen financieel adviseur.”

AI kan hooguit helpen om je situatie op een rij te zetten. Bijvoorbeeld door een neutrale tekst te maken voor een overzicht van inkomsten, uitgaven en schulden. Maar de vervolgstap hoort bij schuldhulpverlening, je gemeente of een betrouwbare hulporganisatie.

Handige vragen die je aan AI kunt stellen

• De Voorraadkast-Check: „Ik heb nog [lijstje ingrediënten, bijv. rijst, een blik tomatenblokjes en ui] in huis. Verzin drie gezonde maaltijden voor twee personen die ik hiermee kan maken. De totale extra kosten mogen maximaal 5 euro zijn.”

• De Supermarkt-Strateeg: „Stel een weekmenu samen voor een gezin van [aantal] personen met een budget van €[bedrag] per week. Focus op seizoensproducten en ingrediënten die ik in bulk kan kopen en meerdere keren kan gebruiken.”

• De Koffie & Lunch Calculator: „Ik koop gemiddeld [aantal] keer per week een [koffie/broodje] van [bedrag] euro. Reken uit hoeveel dit per jaar kost. Geef me daarnaast 3 creatieve alternatieven die me hetzelfde gevoel van luxe geven, maar minder dan de helft kosten.”

• De Uitgaans-Budgetplanner: „Ik ga dit weekend uit en heb een budget van €[bedrag]. Dit moet inclusief vervoer, drankjes en een late-night snack zijn. Maak een tactisch plan hoe ik dit geld verdeel zodat ik niet halverwege de avond blut ben.”

• Het Vakantie-Stappenplan: „Ik wil over [aantal] maanden op vakantie naar [bestemming]. Ik heb [totaalbedrag] euro nodig. Ik verdien [bedrag] met mijn bijbaan. Maak een spaarschema waarbij je rekening houdt met een ‘buffer’ voor leuke dingen in het weekend.”

• De Verjaardagscadeau-Generator: „Ik heb drie verjaardagen deze maand maar een budget van totaal €[bedrag]. Verzin drie originele cadeaus die er duur uitzien of veel waarde hebben, maar binnen mijn budget passen.”