‘Dit ga je waarschijnlijk niet doen, maar het bespaart je wel makkelijk geld’

Dat is alles. Je bent niet de eerste die dit doet. Hiervoor hebben ze scripts liggen. En meestal ook een daadwerkelijke aanbieding. 

Waarom we makkelijke geldbesparingen laten liggen

De meeste mensen doen het toch niet, omdat ze het eng vinden en het vaag aanvoelt. Te veel gedoe. Waar begin je precies? En stel dat ze nee zeggen. 

Dat is waarom uitdagingen werken. Een uitdaging maakt van een vage intentie een concrete actie. Ik hou van uitdagingen. Het zijn kleine wedstijdjes met jezelf. Of, als je daar zin in hebt, wat grotere. Ik hou niet van die domme uitdagingen. Zoals dat je een emmer ijswater over jezelf heen moet gieten en dat dan filmen en op TikTok zetten. Of dat je op vuurwerk moet gaan stampen en dat dan filmen en op TikTok zetten.

Het is prettig als een uitdaging niet levensgevaarlijk is. Nog prettiger is het als een uitdaging je leven potentieel kan verbeteren. Gelduitdagingen zijn daarom extra leuk. En effectief. Tonnair worden was destijds ook een uitdaging. Maar wel een grote uitdaging. Grote uitdagingen moet je opsplitsen in kleinere uitdagingen. En heel specifiek maken, dan wordt het behapbaarder. 

Zeg dus niet: 'Ik moet eigenlijk eens kijken naar mijn vaste lasten', maar zeg tegen jezelf: ‘Ik bel twee bedrijven voor vrijdag.’ 

De psychologie achter concrete financiële uitdagingen

Ik gebruik uitdagingen al jaren om mijn financiën te verbeteren, omdat een uitdaging kennelijk de enige vorm van zelfverbetering is die mijn hersenen serieus nemen. Ze zijn meetbaar. Afgebakend. Maken gedrag zichtbaar. En er zit een competitief spelelement in dat ik blijkbaar nodig heb.

Dat telefoontje naar je leverancier is één voorbeeld. Maar er zijn er meer. Eet een week uit je vriezer en voorraadkast. Koop alleen verse aanvullingen. Je bespaart moeiteloos vijftig euro en ontdekt dat je huis een onbekend restaurant is.

Of: zeg deze week één abonnement op. Niet alle abonnementen, niet een grote opruimactie. Eén. Streaming, een app, een kledingpakket, een sportschool die je al maanden niet hebt gezien. Herhaal dit volgende week. En de week erna. Net zolang dat leuk blijft.

Of probeer in dertig dagen tweehonderdvijftig euro extra te verdienen. Verkoop iets, bijvoorbeeld op Marktplaats. Doe een klus. Vraag om salarisverhoging. Die laatste optie voelt het meest ongemakkelijk en levert daarom potentieel het meest op.

Sluimerende gewoontes effectief doorbreken

Het mooie van kleine uitdagingen is dat ze automatisch gedrag doorbreken. De financiële schade die mensen zichzelf berokkenen, zit vaak niet in grote domme beslissingen. Het zit meestal in de kleine, sluimerende gewoontes die nooit ter discussie staan. Het abonnement dat je vergeten bent. De auto die je pakt terwijl de fiets sneller is. Het aanbod dat je accepteert zonder te vragen of er meer in zit.

Zelf heb ik nooit naar providers en verzekeraars durven bellen. Maar ik ken mensen die het jaarlijks doen, als een terugkerend klusje. En die verzekeren mij dat het echt werkt. Wel deed ik een maand lang een dagelijkse spaaruitdaging. Die ging als volgt.

Open een nieuwe spaarrekening of nieuw spaardoel. Schrijf elke dag een bedrag over. Dat bedrag is even hoog als het tijdstip waarop je eraan denkt. Dus om 18:58 schrijf je 18,58 euro over. Denk je er al aan om 7:34, zodra je wakker wordt, dan hoef je maar 7,34 euro te sparen. Na een maand was de uitdaging voorbij. Ik had een kleine vijfhonderd euro gespaard. Het mooiste is: ook al was de uitdaging voorbij, het gedrag bleef. Ik spaar nu veel meer.

Die gedragsverandering is veel meer waard dan vijfhonderd euro. Het is nu 11:27. Ik weet wat ik ga doen.