Noelle (27): 'Mensen verwachten dat ik de marketing doe, niet dat ik de oprichter ben van een AI-bedrijf'

Afbeelding boven artikel: Noëlle Cicilia, die vrouwen oproept om ook de stap naar AI en data te zetten.

‘Als je mij tien jaar geleden had gezegd dat ik ooit een AI-bedrijf zou oprichten, dan had ik heel hard gelachen’ zegt Noëlle Cicilia (27). Ze zag zichzelf bepaald niet als techneut, toen zij zich inschreef voor de studie Informatiekunde aan de Universiteit van Amsterdam. Toch werd ze gegrepen door de technische vakken, maakte de overstap naar data science en specialiseerde zich daarna via een engineering doctorate in de eerlijkheid en betrouwbaarheid van AI-systemen. Dat leidde in 2019 tot de oprichting van Brush AI, een bedrijf dat ethiek centraal stelt bij de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie.

Altijd in de minderheid als vrouw in IT

Volgens Cicilia is ethiek binnen AI vaak een bijzaak. ‘Het wordt nooit echt meegenomen in het ontwikkelproces. Je ziet dat er heel erg wordt opgeleid vanuit het idee: we bouwen een AI-systeem dat technisch heel goed in elkaar zit, maar we denken minder na over de grotere impact van die systemen op de samenleving. Dat is vreemd, want betrouwbaarheid is de kern van elk goed systeem. Niemand zegt immers: doe mij maar een onbetrouwbaar AI-systeem. Onze opdrachtgevers willen wel degelijk dat ethiek vanaf het begin wordt meegenomen. Dat maakt het bouwen van AIoplossingen niet trager, maar juist beter en duurzamer.’ En dat zijn niet de minste opdrachtgevers; met haar inmiddels zeskoppige team bedient Cicilia onder meer klanten als Randstad en het ministerie van Defensie. Ze werd bovendien uitgeroepen tot AI Person of the Year 2024. Haar succesverhaal is allesbehalve gangbaar, de AI-wereld is bepaald niet divers. ‘Ik ben bijna altijd in de minderheid op conferenties of bij projecten. Mensen verwachten eerder dat ik de marketing doe dan dat ik de oprichter en developer ben. Dat is best confronterend.’

Menstruatie-app ontwikkeld door mannen

Het tekort aan vrouwelijke rolmodellen in haar sector begint al op de middelbare school. ‘Ik identificeerde me zelf niet met het stereotype van de hacker in een kelder. Daardoor dacht ik dat een technische studie niet bij me paste. Veel vriendinnen dachten ook dat wat ik deed veel te ingewikkeld was – terwijl ik weet dat ze het prima zouden kunnen.’ Het gevolg is dat vrouwen óf niet voor een technische opleiding kiezen, óf later in hun loopbaan alsnog naar rollen in communicatie of organisatie worden geduwd. ‘Zonde,’ vindt Cicilia. ‘Want de mensen die AI bouwen, bepalen in hoge mate hoe systemen functioneren. Als alleen mannen daaraan werken, sluipt er automatisch een mannelijk perspectief in.’ Ze herinnert zich een sprekend voorbeeld uit haar studententijd: ‘Ik zag eens een menstruatie-app die volledig door mannen was ontwikkeld. Hoe kun je nou een product ontwerpen voor iets waarmee je zelf nooit ervaring hebt?’

Om iets te doen aan de ondervertegenwoordiging in de sector is er Ladies of Data 2025, een event met keynotes, workshops en netwerkmogelijkheden voor en door vrouwen. Dit initiatief van de Jheronimus Academy of Data Science maakt vrouwelijke data- en AI-professionals zichtbaar. Cicilia bewaart mooie herinneringen aan de vorige edities. ‘Ik vond het ongelooflijk om ineens in een zaal vol vrouwen te zitten bij een data-event. Dat gaf een gevoel van herkenning en bevestiging. Je voelt je soms een alien in deze wereld, en dan sta je ineens tussen heel veel gelijkgestemden. Dat netwerken die zichtbaarheid zijn zó belangrijk. Daarom blijft het nog steeds broodnodig.’

'Laat je niet wijsmaken dat je het niet zou kunnen'

Voor een lezeres die overwegen om ook de stap naar te zetten, heeft Cicilia een duidelijke boodschap: ‘Gewoon doen. Laat je niet wijsmaken dat je iets niet zou kunnen. Zoek vrouwen op die al in het vak zitten en vraag ze naar hun ervaringen. Iedereen vindt het leuk om zijn of haar verhaal te delen – ik ook. Toen ik begon met mijn bedrijf heb ik daar zelf enorm veel aan gehad. En bovenal: geloof in je eigen kunnen. Focus niet op wat je níet kan, maar op wat je wél kan. AI wordt een integraal onderdeel van onze samenleving. Juist daarom hebben we de inbreng van vrouwen hard nodig.’ Het gaat langzaam de goede kant op, stelt ze vast. ‘Bedrijven zoeken actief naar vrouwen. Bij Brush AI merken we in ieder geval dat een vrouwelijke oprichter drempels verlaagt; vrouwen melden zich sneller aan.’