Waarom veel vrouwen nog steeds minder verdienen dan mannen

Ongelijke behandeling is verboden bij wet en salarisverschillen zouden verklaarbaar moeten zijn door verschil in bijvoorbeeld opleiding, ervaring en aantoonbare prestaties. Maar in de praktijk is niets minder waar: ook als er geen verschillen bestaan in persoons- en baankenmerken en functioneren, verdienen vrouwen 8 procent minder dan mannen.

Pensioenuitvoerder APG heeft onder de eigen 3000 medewerkers onderling vergelijkbare medewerkers opgespoord en geconstateerd dat vrouwelijke medewerkers 2,2 procent minder verdienden dan mannelijke collega’s die vergelijkbaar zijn als het gaat om functie, leeftijd, werkervaring en opleiding. Afgelopen zomer gaf APG het goede voorbeeld door de salariëring gelijk te trekken.

Hetzelfde hokje, dezelfde loonstrook

Bekijken we de overall gemiddelden op de arbeidsmarkt, dan lopen de verschillen in beloning tussen mannen en vrouwen hoog op. Gemiddeld verdienen mannen € 5.000 per jaar meer dan vrouwen. Bij hoogopgeleiden kan dit verschil oplopen tot 12 duizend euro per jaar. De grootste loonkloof bevindt zich in de juridische sector en bij financiële instellingen.

Uit het Nationaal Salaris Onderzoek 2019 komt tevens dat mannen vaker een stijging in hun salaris hebben gezien in de afgelopen jaar. 61% van de mannen heeft loonsverhoging gehad, tegenover 52% van de vrouwen. Opmerkelijk is het percentage vrouwen dat een daling heeft gezien in haar salaris: 8,3% tegenover 5,5% mannen.

Verschillen in salaris mogen er zijn en variabelen die de hoogte van het salaris beïnvloeden zijn meegenomen in het loon- of salarisgebouw. Passen verschillende medewerkers vanwege vergelijkbare kennis, ervaring en vaardigheden in precies hetzelfde hokje, ongeacht geslacht of culturele achtergrond, dan verwachten we eenzelfde salaris. In de praktijk is dat dus niet zo. Zes redenen waarom vrouwen minder verdienen dan mannen.

1. Bedrijven pakken hun verantwoording niet

Het is 2019. Er zijn nog te veel bedrijven die vrouwen slechter betalen dan mannen. Dat is natuurlijk van de zotten en niet van deze tijd. Als bedrijven vrouwelijk talent willen aantrekken, kunnen ze het niet maken om hen minder te betalen dan mannen met dezelfde functie. Daarom drukken wij iedere organisatie aan het hart om de lonen gelijk te trekken.

2. Vrouwen onderhandelen slechter

Of het nu voortkomt uit vermeende bescheidenheid van vrouwen of zelfoverschatting door mannen is op zich niet zo belangrijk. Vaak wordt gezegd dat vrouwen minder uit de salarisonderhandeling halen dan mannen. Als dat verschil al aan het begin van een dienstverband ontstaat, zal dat over de jaren alleen maar groter worden.

3. Vrouwen werken parttime

Nederland is koploper in de parttimebanen en vooral vrouwen werken in deeltijd, zeker als er opgroeiende kindereren zijn. Door werken in deeltijd bouw je minder snel ervaring op. Ook wordt een parttimer niet als onmisbaar gezien - je bent immers deeltijdwerker. Dat heeft invloed op de waardering en dus de salariëring.

4. Vrouwen worden zwanger

De verwachting dat een vrouw vanwege het krijgen van kinderen voor korte of langere tijd haar baan zal onderbreken, kan haar minder geschikt maken voor een verantwoordelijke job waarbij continuïteit belangrijk is. Zo blijft promotie - soms onterecht - uit en ook dat heeft effect op de carrière- en salarisontwikkeling op de langere termijn.

5. Vrouwen zijn geen manager

Onze vooringenomenheid of cognitieve bias is één van de belangrijkste redenen waarom de gemiddelde carrière van een man zich anders ontwikkelt dan die van de vrouw. Omdat wij van oudsher denken dat een manager knopen moet doorhakken, met de vuist op tafel moet slaan en harde beslissingen moet nemen, denken we bij het woord manager eerder aan een man dan aan een vrouw. Grappig is dat zowel mannen als vrouwen zich hieraan schuldig maken. Voor vrouwen is het dus lastiger om de stappen te maken in een carrière waarbij veelal automatisch een hoger salaris hoort.

6. Vrouwen kiezen vrouwenberoepen

Waarom weet niemand, maar veel beroepen die we associëren met vrouwelijke kenmerken, zoals de verpleegkundige in de zorg en de leraar in het het basisonderwijs, betalen gemiddeld genomen slechter. Dat geldt dus ook voor mannen in dergelijke beroepen. Maatschappelijk of economisch zijn deze beroepen ‘minder waard’, in ieder geval minder als het gaat om salariëring.