Baan vinden moeilijk voor mensen met een lichamelijke beperking

‘Je hebt altijd het gevoel dat je je extra moet bewijzen. Je staat bij voorbaat met 1-0 achter’, valt Cynthia van der Winden (28) met de deur in huis. Door zuurstofgebrek bij haar geboorte heeft ze cerebrale parese. Hierdoor heeft ze moeite met haar fijne motoriek, gaat het praten wat langzamer en is ze snel vermoeid.

Ondanks dat zij een mooie baan heeft bij Rijkswaterstaat, weet Cynthia als geen ander hoe moeilijk het is om een baan te vinden als je een beperking hebt. Dat komt voornamelijk door de vooroordelen. ‘Mensen zijn vaak verbaasd dat ik werk, maar dat hoort niet bijzonder te zijn.’

Cynthia zit bij Rijkswaterstaat in een overgangsperiode tussen twee functies en is daarnaast actief als adviseur werkgeverschap. Ze wil met haar ervaringen en kennis Rijkswaterstaat, maar ook andere organisaties inclusiever maken. ‘Ik haal veel voldoening uit mijn werk. Ik voel mij een volwaardig lid van het team en ik krijg volop waardering van mijn collega’s.’

Ongeveer 1,2 miljoen mensen

Cynthia is bij lange na niet de enige in Nederland met een beperking. Exacte cijfers zijn er niet, maar het gaat om ongeveer 1,2 miljoen mensen tussen de 12 en 75 jaar. Van hen zitten 225.000 tot 250.000 mensen in een rolstoel. Daarnaast heeft maar liefst 58 procent van de Nederlanders een chronische aandoening.

Het grootste deel van de mensen met een beperking zit thuis, terwijl het ook voor hen belangrijk is om mee te draaien in de maatschappij.

Maar een passende baan vinden, kan lastig zijn. Mensen met een handicap kunnen bijvoorbeeld extra begeleiding nodig hebben, of een aangepaste werkplek. En wanneer geef je tijdens je sollicitatie aan dat je een beperking hebt? ‘Ik ken de vooroordelen, maar ik wil het ook niet verstoppen’, zegt Jiska Ogier (27) over die twijfel. Ook zij heeft cerebrale parese. Ze zit in een rolstoel, is chronisch moe en heeft chronische pijn. ‘Ik wil er ook geen nadruk op leggen, ik solliciteer vanwege mijn kennis, niet vanwege mijn handicap.’ Jiska is uiteindelijk als zzp’er aan de slag gegaan, zodat ze meer vrijheid heeft en zich niet extra hoeft te bewijzen tegenover een werkgever.

Sinds 2015 is er de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten, die bedrijven dwingt om een bepaald percentage banen te geven aan mensen met een beperking of ziekte. Dat is goed, maar er zitten ook nadelen aan, vindt Jiska. ‘Dan ga je bij een sollicitatie meteen aan jezelf twijfelen; word je aangenomen op je kennis en kunde of omdat ze de cijfertjes nodig hebben? Ik weet dat deze bedrijven het goed bedoelen en de wil er is, maar het voelt niet inclusief.’

Beperkende samenleving

En dat is nou net wat Jiska wil: een inclusief Nederland. ‘Wat mij drijft is het creëren van eerlijke kansen voor iedereen.’  Als ervaringsprofessional en jurist wil ze de inclusiviteit op de werkvloer verbeteren. Bewustwording is daarbij volgens haar de eerste stap, want veel Nederlanders hebben niet door hoe beperkend de samenleving is. ‘We gaan er te snel van uit dat alles in dit grote, rijke land goed geregeld is, maar dat valt tegen. Vraag je eens af hoe jouw dagelijkse leven eruit zou zien als je een fysieke beperking zou hebben. Waar loop je allemaal tegenaan? Het is moeilijk je hiervan bewust te zijn als het niet in jouw omgeving speelt.’

Voor zowel werkgevers als toekomstige werknemers geldt: wees goed voorbereid. Zo bestaan er verschillende vergoedingen en regelingen die het makkelijker én voordeliger maken om iemand met een arbeidsbeperking aan te nemen. De Regelhulp financieel CV van de Rijksoverheid helpt daarbij. Verder vindt Jiska het belangrijk dat bedrijven de hulp van ervaringsprofessionals inschakelen. ‘Praat niet over, maar mét gehandicapten. Inclusief zijn kun je niet leren door een boekje te lezen. Je weet pas echt hoe hoog een drempel van tien centimeter is als je er in een rolstoel overheen moet.’

Ook Cynthia heeft een tip voor werkgevers die hun bedrijf inclusiever willen maken: ‘Kijk naar de kwaliteiten en mogelijkheden, in plaats van naar de beperkingen. Op die manier kunnen mensen met een handicap ook via reguliere vacatures een baan vinden. Iedereen is gelijk in het anders zijn.’