Esther reist full time de wereld rond, maar komt juist in business class seksisme tegen: ‘Het is niet zijn stoel, niet zijn ticket’

Ik sta in de rij bij het boarden en de medewerker kijkt naar de man voor me en zegt: “Welcome to the two of you.” In het vliegtuig vraagt de steward waar wij hierna naartoe gaan, alsof dat vanzelfsprekend samen is. Bij immigratie gaan ze er automatisch van uit dat we een stel zijn.

We are not.

Het is gewoon een man die toevallig voor me staat. Of naast me zit. Naast mijn lie-flat stoel, die ik zelf heb betaald. Op een Round-The-World ticket dat ik zelf heb gekocht. Met een leven dat ik zelf heb opgebouwd.

Ik ben hier niet per ongeluk beland. Niet via iemand anders. Niet omdat ik meereis. Ik heb mijn vrijheid, mijn bedrijf, mijn keuzes en ja, ook mijn upgrades zelf geregeld.

In het begin negeerde ik het. Ik haalde mijn schouders op en ging door. Daarna begon het me licht te irriteren. En pas toen het steeds opnieuw gebeurde, begon ik een patroon te herkennen. Een patroon waar ik nooit eerder bewust mee te maken had gehad. 

Alsof een vrouw in businessclass logischerwijs “van iemand” moet zijn. Een partner. Een aanhangsel. Een plus one.

Massale herkenning op social media

Toen ik deze post op social media deelde, ontplofte mijn timeline. Bijna 70.000 reacties. 

Er waren mensen die zeiden dat het onzin is. Dat zij het nog nooit hadden meegemaakt, dus dat mijn verhaal niet waar kan zijn. Dat mijn Linkedin-post clickbait is, door AI geschreven. Dat ik me niet moet aanstellen. Dat er grotere problemen zijn in de wereld. Dat een sterke vrouw hier overheen moet stappen. Of dat ik vooral eens bij mezelf te rade moet gaan.

Maar het overgrote deel van de reacties was iets anders. Herkenning.

Vrouwen die hetzelfde meemaakten bij het kopen van een auto, het afsluiten van een verzekering, het kopen van een huis, in vergaderingen, in boardrooms, in hun eigen bedrijf. Niet gezien worden als de beslisser, maar als de assistent. Niet aangesproken worden, maar genegeerd. Niet als eigenaar, maar als begeleiding.

En ja, dit gebeurt ook bij mannen. Maar dit patroon, deze vanzelfsprekendheid, raakt vrouwen structureel.

Wat me vooral opviel in de reacties, is dat veel “oplossingen” die werden aangedragen eigenlijk symptoombestrijding zijn. Ga achter een vrouw in de rij staan. Ga expres verder uit elkaar zitten. Trek het je niet aan. Laat het los. Doe alsof het niet gebeurt. Spreek ze erop aan. Behandel het met humor.

Maar waarom zou ik me aanpassen aan een aanname die niet klopt?

De spiegel van Samoa

Die vraag kreeg voor mij extra lading toen een van die businessclass vluchten mij naar Samoa bracht, een eiland in de Pacific. Daar bezocht ik een graf op een prachtige plek. Iemand zei tegen me dat het het graf was van de vrouw van de eerste prime minister van Samoa. Mijn eerste gedachte was eerlijk en ongemakkelijk: waarom krijgt de vrouw van een prime minister zo’n groot graf?

Ook ik maakte die aanname. De vrouw van.

Totdat ik naar het graf ging en haar naam las. Een lange naam, met een uitgebreide herkomst. Zij bleek de dochter te zijn van een zeer hoge chief, met gezag over het hele eiland, diep geworteld in de traditionele structuur van Samoa. Zij trouwde met de eerste prime minister na de onafhankelijkheid. Door haar kwamen oud en nieuw samen, traditioneel en modern. Zij was geen bijzaak, maar een cruciale schakel.

Op dat moment zag ik haar ineens niet meer als “de vrouw van”, maar als een eigen persoon, met een eigen positie, eigen betekenis en eigen kracht. En ik realiseerde me dat ik zelf precies deed wat ik bekritiseer.

Autonomie en leiderschap in de zakenwereld

Dit gaat niet over vliegen. Dit gaat niet over businessclass. Dit gaat niet eens over reizen.

Dit gaat over hoe we succes, autonomie en leiderschap automatisch aan mannen koppelen. En hoe vrouwen, zelfs als ze letterlijk in dezelfde stoel zitten, nog steeds worden gezien als de uitzondering. Als gast. Als partner. Als bijzaak.

En precies dat zie ik ook in business. Wie krijgt het woord in meetings. Wie wordt aangekeken bij beslissingen. Wie wordt automatisch als eigenaar gezien. Wie als ondersteuning.

Niet omdat iemand kwaad wil. Maar omdat aannames hardnekkig zijn.

Dus nee, dit is geen eerste wereld probleem. Dit is een zichtbaar, alledaags voorbeeld van een diepere laag. En die laag verdwijnt niet door stil te zijn.

Dus mijn vraag is niet hoe ik me hier beter tegen kan wapenen. Mijn vraag is deze:

Hoe vaak maken we aannames over wie er thuishoort, zonder het zelf door te hebben, en wie kijken we daarbij structureel over het hoofd?

Ik ben benieuwd wat jij ziet.