Hoogopgeleide vluchtelingen aan werk helpen is een win-winsituatie

Een schreeuwend tekort aan arbeidskrachten of niet, voor hoogopgeleide statushouders is een baan vaak niet weggelegd. Zo had in 2020 slechts 16 procent van de hoogopgeleide Syrische vluchtelingen werk (tegenover 81 procent van de hoogopgeleide Nederlanders).

Éen van die hoopopgeleide Syriërs voor wie het vinden van een baan binnen zijn vakgebied uitzichtloos leek, is Ibraheem Jabr. De inmiddels 43-jarige jurist vluchtte in 2016 voor de oorlog naar Nederland. Na zijn rechtenstudie werkte hij dertien jaar als juridisch adviseur bij verschillende bedrijven, waaronder een groot telecombedrijf in de Syrische hoofdstad Damascus. In zijn laatste functie als hoofd juridische zaken gaf hij leiding aan vijftien mensen.

Maar ondanks zijn indrukwekkende cv en lange staat van dienst bleven zijn pogingen om in Nederland als advocaat, juridisch adviseur of desnoods juridisch assistent aan de slag te gaan vruchteloos. ‘Ik heb vanaf dag één dat ik in Nederland ben heel erg mijn best gedaan om werk te vinden. Ik heb een intensieve cursus van twee jaar gevolgd om het Nederlands op C1-niveau te leren. Daarnaast heb ik mijn Engels opgefrist. Maar hoezeer ik ook mijn best deed – ik heb in de jaren dat ik werkloos thuiszat wel 400 sollicitatiebrieven verstuurd – het lukte maar niet om een baan te vinden. Sterker nog: ik heb zelfs geen enkele echte reactie op mijn brieven gekregen!’

Bericht op LinkedIn

Inmiddels is Jabr bezig met zijn masteropleiding internationaal commercieel recht aan de Universiteit van Maastricht. Hij postte een bericht op LinkedIn waarin hij om een stageplek vroeg. Het bleek een gouden zet: de gemeente Amsterdam was net een project begonnen om statushouders met een juridische achtergrond klaar te stomen voor een baan binnen hun vakgebied. Jabr werd uitgenodigd om mee te doen, en de rest is geschiedenis.

Inmiddels hebben Diane Schäfer en Klodia Khajadourian, initiatiefnemers van de afdeling inburgering en taal van de gemeente, zo’n twintig mensen op weg kunnen helpen. Schäfer: ‘Binnen dit traject volgen mensen een sollicitatietraining. Dat houdt in: een presentatietraining, cv-building en het ontwikkelen van LinkedIn-vaardigheden. Ook kunnen de kandidaten een sollicitatie-outfit uitzoeken bij Dress for Success. Tot slot organiseren we speeddates tussen statushouders en potentiële werkgevers, uiteenlopend van rechtbanken en grote en kleine advocatenkantoren tot Rabobank en TomTom.’

Springplank

Tijdens zo’n speeddate-evenement kwam Jabr in contact met de legal director van TomTom. Na een assessmentprocedure werd hij uitgenodigd voor een stage van zes maanden, waarin hij zich bezighield met het opstellen van zakelijke contracten. Dit beviel zo goed dat Jabr, na een contract voor een jaar te hebben gekregen als juridisch adviseur, inmiddels een permanent contract heeft.

Hoewel Jabr volgens Schäfer ‘een ideale kandidaat’ was – hij had de juiste opleiding, talenkennis én motivatie – bood het juristenproject van de gemeente Amsterdam hem precies de springplank die hij nodig had. ‘Hoewel ik mezelf als een optimistisch persoon beschouw, dreigde ik door al dat solliciteren toch wel gefrustreerd te raken.’

Het juristenproject van de gemeente Amsterdam kwam dan ook als een geschenk uit de hemel. Hoewel hij vanuit zijn woonplaats in Noord-Brabant aanvankelijk iedere dag 5 uur op en neer moest reizen, is hij een gelukkig man. Hij doet zijn werk met veel plezier en kan in de toekomst mogelijk zelfs doorgroeien naar commercieel advocaat.

Iedereen een baan

Ook de Amsterdamse start-up Motopp richt zich op baankansen voor hoogopgeleide vluchtelingen. Het idee om het bedrijf op te richten ontstond anderhalf jaar geleden. Merijn Biesterveld, Jan Princen en Joris Hoogenbosch wilden hoogopgeleide vluchtelingen opleiden voor een baan in de IT. Wat voor Biesterveld van het begin af aan vaststond: het traject moest een blijvend effect hebben. Via de gemeente Amsterdam werd contact gelegd met statushouders.

Werd de eerste lichting vluchtelingen nog opgeleid tot softwaretester, ondertussen is het curriculum uitgebreid met een opleiding tot Mendix-programmeur. Na een opleidingstraject van drie maanden, waarin de cursisten niet alleen de benodigde vaardigheden opdoen maar ook worden ingewijd in de Nederlandse bedrijfscultuur, worden ze klaargestoomd voor een opleiding binnen één van de deelnemende bedrijven.

Biesterveld: ‘Gedurende dat jaar staan wij onze cursisten bij met een tweewekelijkse jobcoaching. De bedoeling is dat ze vervolgens doorstromen naar een reguliere baan binnen het bedrijf. Al onze cursisten hebben tot nu toe een baan gekregen binnen het bedrijf waar ze hun opleidingstraject hebben gedaan. Maar of ze nu wel of geen contract krijgen aangeboden, wij staan hoe dan ook garant voor hun doorbetaling.’

Selectieprocedure

In de anderhalf jaar sinds de oprichting heeft Motopp een kleine vijftig IT’ers opgeleid. Het inmiddels achtkoppige team doet alles in eigen beheer: van selectie tot en met het opleiden van de cursisten en contact onderhouden met de bedrijven.

‘De deelnemers komen overal vandaan’, vertelt Biesterveld. ‘Ze hebben een gemiddelde leeftijd tussen de 30 en de 40. Sommigen hebben een achtergrond in de IT, anderen niet. Waar ze op worden geselecteerd? Hbo-plus-opleidingsniveau, motivatie en vaardigheden zoals oplossend vermogen en analytische skills. Daarnaast moeten ze statushouder zijn.’

Motopp heeft inmiddels mensen kunnen plaatsen bij grote, gerenommeerde bedrijven als de NS,  Rabobank en ABN Amro. De interesse aan beide kanten is groot. Biesterveld denkt over een jaar zeker 100 nieuwe statushouders te kunnen opleiden, over een paar jaar mogelijk zelfs 1.000. ‘Natuurlijk hebben we geen invloed op wat er in Oekraïne gebeurt. Maar net als alle statushouders zijn ook Oekraïners bij ons meer dan welkom!’