Triodos-directeur Matthijs Bierman langs de MBTI-meetlat

‘Lastig om naar intuïtie te luisteren’

Ze zijn moeilijk te vinden, bankiers met een duurzaamheidsgen. Matthijs Bierman, directeur van Triodos Bank, is een van de langstdienende groene krijtstrepen van Nederland (sinds 1996). Wat maakt hem zo’n andere bankier dan die jongens aan de Zuidas? Intermediair deed de karaktertest volgens het MBTI-principe. 36 vragen en wat viel op? Dat hij z’n principes in twijfels durft te trekken en te relativeren. ‘Geloven is net als duurzaamheid ook weer zo’n loze kreet.’

Vraag 1. Ik raak geïrriteerd of rusteloos...

• als ik niet genoeg ongestoorde tijd voor mezelf heb
• als er te lang geen andere mensen of activiteiten om me heen zijn

Hij kijkt alsof hij weer in de schoolbanken zit: ‘Het antwoord ‘ik raak niet geïrriteerd of rusteloos’ staat er zeker niet bij?’

Nee, u moet kiezen.

‘Ik raak niet rusteloos als ik een lange tijd geen contact met mensen heb. Ik zou dan eerder rusteloos worden als ik niet genoeg tijd voor mezelf heb, maar ik heb zo langzamerhand het vermogen ontwikkeld om ook bij gebrek aan tijd voor mezelf mijn rust te bewaren. Soms probeer ik wel bewust me even af te zonderen, een meditatief momentje.’

Vraag 3. Als je op je werk een beslissing moet nemen, zet je dan eerst alle feiten op een rijtje, of ga je op je gevoel af?

‘Steeds meer dat laatste’, zegt hij bijna opgelucht.

Gaat u in de keuze om een bepaald initiatief te financieren ook op je gevoel af?

‘We zijn opgevoed op de universiteiten als businesscase-denkers: zet alles om in een financiële berekening, bereken de netto contante waarde en je weet welke beslissing je moet nemen. Dat is een achterhaald principe. Er zijn heel veel dingen van enorme waarde die je niet in geld kunt uitdrukken, en dat zijn vaak dingen die je niet met een totaal rationele benadering tegen elkaar kunt afwegen. Heel vaak weet je intuïtief wel wat de juiste beslissing is. Alleen vind ik het nog best lastig om naar die intuïtie te durven luisteren.’

In 2010 kreeg Triodos Bank veel kritiek omdat het investeerde in alternatieve geneeswijzen zoals homeopathie en antroposofie. Wordt die beslissing ook meer op intuïtie genomen?

‘Nee. Dat is juist een rationeel besluit geweest. Er is heel veel verschillende zorg waar mensen baat bij hebben. Er zijn nogal wat beperkingen zichtbaar in het traditionele denken over gezondheid: een mens is een optelsom van moleculen en chemische processen en that’s it. Als je maar snapt hoe dat werkt, dan weet je ook welke pil erin moet en dan werkt het wel. We zien wel dat veel mensen baat hebben bij alternatieve geneeswijzen. Dat maakt het waard om ook alternatieve geneeswijzen een kans te geven, mits ze aan alle eisen voldoen en het een financierbare onderneming is natuurlijk, we zijn ten slotte ook gewoon een bank.’

Vraag 4. Omschrijven uw collega’s u als een energieke teamspeler, of een rustige en bedachtzame werknemer?

‘Eerder dat eerste, dat is het beeld dat mensen meer van me hebben.’

En hoe zien collega’s van andere banken u?

‘Vijf jaar geleden waren velen nog wat badinerend: aardige kerel die Bierman, maar wat moet je ermee? Dat is sinds de financiële crisis enorm veranderd. We worden nu met veel meer belangstelling maar ook met meer respect bekeken. Dat respect is er nadrukkelijk ook omdat we winst maken, dat we niet alleen maar die idealisten zijn die het allemaal zo goed bedoelen, maar ook echt financieel resultaat boeken.’

Vraag 6. Houdt u voet bij stuk als iemand kritiek geeft op uw beslissingen, of probeert u dan eerder onenigheid te vermijden?

‘Ik ga daar altijd serieus op in, ik heb bijvoorbeeld vaak interessante discussies met klanten.’

Heeft u na zo’n discussie met een klant wel eens een beslissing teruggedraaid?

‘Dat geloof ik niet nee, het is veel vaker zo dat het nog eens een platform biedt om tot een discussie te komen over het onderwerp. Een extreem voorbeeld was een veganistische vrouw die niet wilde dat met haar spaargeld veehouderijen worden gefinancierd. Volstrekt verdedigbaar standpunt, prima, maar wij maken een andere keuze.’

Is het niet ongelooflijk veel werk om voorstellen op duurzaamheidseisen te controleren?

‘Ik vind de vraag of iets voldoende duurzaam is meestal niet de moeilijkste vraag. Het vereist meer vakmanschap om het ondernemerschap van de mensen die om geld komen vragen, te beoordelen. Is dit de juiste persoon om dit initiatief tot een succes te maken?’

Wat is in uw persoonlijke leven de grootste zonde op het gebied van duurzaamheid?

‘Ik heb een broer die op prachtige plekken over de hele wereld heeft gewoond en ik heb hem toch vrij regelmatig opgezocht. Dan kun je die CO2-uitstoot wel mooi compenseren maar dat is natuurlijk maar een deel van het verhaal.’

Aardige kerel die Bierman, maar wat moet je ermee?

Vraag 8. Wat vindt u plezieriger op de werkvloer? Structuur en duidelijk voorschriften of juist veel vrijheid en dingen meer op hun beloop laten?

‘Regels en voorschriften zijn er om een duidelijk speelveld te creëren waarbinnen dan veel vrijheid moet zijn. In de bankenwereld wordt te vaak gekeken naar regels als een middel om alle risico’s weg te nemen, maar dat is een totale illusie.’

Vraag 11. Als u te maken krijgt met de gevoelens van een collega, bent u dan het liefst eerlijk, zelfs al gaat dat ten koste van je tact. Of tactvol, zelfs als dat ten koste gaat van de eerlijkheid?

‘Dat is een goede gewetensvraag. Als ik eerlijk ben toch dat tweede, meer dan ik zou willen.’

Meer dan u zou willen?

‘Soms probeer ik zaken zo zorgvuldig te formuleren dat de boodschap niet meer helemaal duidelijk overkomt. Juist als het bij de ander gevoelig ligt, dat wil ik nog leren.’

Vraag 22. Ik wil dat de voorstellen van anderen rechtdoorzee, haalbaar en praktisch zijn, of vernieuwend, ongewoon en uitdagend zijn.

‘Dat tweede vind ik spannender.’

Als een klant voorstelt om proefboringen naar schaliegas te doen?

‘Dat is nou iets waar ik niet genuanceerd in ben op feestjes. Dat gaan we absoluut niet doen. Het is alsof je je huis verwarmt door de meubels op te stoken. Dom.’

Vraag 33. Heeft u de deur van uw kantoor liever open, of dicht?

‘Ik heb geen kantoor. ‘

Ja maar stel dat…

‘Nee, ik heb geen kantoor, dat is een bewuste keuze. Niemand heeft hier een kantoor, wij geloven echt dat dat de samenwerking stimuleert.’

Bent u gelovig?

‘Gelovig… Dat is net als ‘duurzaamheid’ ook alweer zo’n loze kreet. Ik ben wel een spiritueel mens. Wat ik geloof is dat wij allemaal van binnen een zuiver zelf hebben en dat de mate waarin je daarmee in contact bent, bepaalt hoe zuiver je kan leven. De meeste mensen, ik ook, staan het grootste deel van de tijd niet genoeg in contact met dat zuivere zelf en laten zich vaak leiden door reflexen en impulsen. Daarvan komt ook een hoop van onze ellende. Je kunt het wel een goddelijke bron in jezelf noemen, om het woord toch maar te gebruiken.’

Dicht bij jezelf blijven, past dat ook bij Triodos?

‘Wat bij Triodos past, is dat je ervan uitgaat dat mensen de kans moeten krijgen om zich te kunnen ontwikkelen, we willen mensen helpen met worden wie ze willen zijn.’

En er is een uitslag! U bent een ENTP’er!

‘En wat houdt dat in?’, zegt hij opvallend hongerig.

Uit het rapport: ENTP'ers staan bekend om hun honger naar nieuwe en complexe zaken. Het zijn scherpzinnige mensen met een hele reeks talenten. Ze vormen stimulerend, alert en openhartig gezelschap. Ze houden van onvoorspelbaarheid en stappen makkelijk over van de ene interesse naar de andere. Ze hebben een doelgerichte, pragmatische instelling. Ze hebben een hekel aan routine en verzetten zich tegen hiërarchische en bureaucratische structuren die nergens toe dienen. Ze hebben ondernemerstalenten en durven risico's te nemen, ze zijn strategisch en flexibel.

Maar er zijn ook valkuilen, beste meneer Bierman!’

‘Oké’, zegt-ie.

De bijsluiter van het rapport komt met paar puntjes: ‘ENTP'ers zouden zich soms wat meer moeten concentreren op het doorgronden en afwerken van de details van een project. Ze mogen wat realistischer zijn in het vaststellen van hun prioriteiten, doelen en planningen.’

Bierman knikt instemmend: ‘Hier kan ik me wel in vinden.’ .

Auteur: Mark Koster, Thomas Hogeling
Beeld: Frank Groeliken

Beleid adviesbureaus om moeders te houden

Houd mama bij de club

De uitval van hoogopgeleide moeders na hun zwangerschap baart consultancy-bedrijven zorgen. Amerikaanse adviesbureaus laten afgezwaaide moeders herintreden, maar Nederlandse bazen houden ze liever aan boord ‘Het kost een jaarsalaris om iemand weer op hetzelfde niveau binnen te halen.’

‘McKinsey & Co. wil zijn moeders terug’, kopte The Wall Street Journal eerder dit jaar. Adviesbureaus met hoogopgeleid personeel verliezen veel vrouwelijk talent, als zij rond hun dertigste aan kinderen beginnen. Terwijl sommige bureaus dit lijdzaam ondergaan, kwam onder andere Bain & Company in actie. Een groep partners ging personeel werven onder de vertrokken vrouwen in het alumninetwerk; sindsdien zijn er honderd van hen heringetreden.

En dus ook consultancybureau McKinsey kent het probleem van de vertrekkende moeders. In Amerika krijgen zij flexibele werktijden, begeleiding en een terugkeerprogramma aangeboden, evenals de handleiding Laptops and Lullabies. Uitval van moeders blijft echter een zorgenkindje van directeur Dominic Barton, aangezien er veel kostbaar talent verloren gaat.

Moederstrainingen

Bij de Nederlandse vestiging van McKinsey in Amsterdam lijken de problemen minder nijpend te zijn.

Hanneke Swart: ‘Vertrek niet per se vanwege ouderschap’

Van de tweehonderd consultants zijn er vijftig vrouw, van wie twintig procent moeder is, becijfert recruiting manager Hanneke Swart. ‘In de advieswereld word je projectleider als je eind twintig bent. Op die leeftijd starten mensen ook vaak een gezin. Als ze dan vertrekken is dat echter niet per se gerelateerd aan het ouderschap. Voor projectleiders is het een typisch moment om na te denken over een eigen bedrijf of elders aan de slag te gaan.’

Stefaan Rodts: Speciale moederstrainingen

Aankomende ouders krijgen in een vroeg stadium begeleiding bij McKinsey, vertelt stafdirecteur Stefaan Rodts: ‘We helpen moeders met speciale moederstrainingen. Werkneemsters praten dan met elkaar over het combineren van werk en zorg en time management. Met het verlof gaan we soepel om. Als er moeilijkheden zijn, dan werken ze bijvoorbeeld niet meer met cliënten, maar doen ze bijvoorbeeld twee dagen interne projecten.’ Terugkeren na de zwangerschap kan zwaar zijn, weet Rodts. ‘Sommige vrouwen willen langzaam opbouwen, maar ieder individu heeft andere behoeften en een andere thuissituatie.’

Bij McKinsey Nederland werkt vijftien procent van de consultants parttime, minimaal vier dagen per week. Ten minste de helft daarvan werkt minder vanwege het ouderschap. Volgens Stefaan Rodts groeien mensen mee met de levensfases van hun kinderen. ‘Na vier jaar gaan die naar school en dan willen ze vaak weer fulltime werken. Er is veel mogelijk, omdat het om projectwerk gaat. In tegenstelling tot het bedrijfsleven waar je als manager verantwoordelijk bent voor een afdeling’, aldus Rodts.

De weg naar de top bij McKinsey is niet afgesloten voor parttime werkende ouders. Zo kunnen ze partner worden, zegt Rodts. ‘Eén van onze vrouwelijke partners heeft zelfs vijf kinderen. Maar ook veel mannelijke partners hebben kinderen en werkende vrouwen, dus het is goed mogelijk.’

Paaien met een welkomterugdoos

Monic Zents: Tips en trucs vanaf de werkvloer

Net als McKinsey besteedt adviesbureau Ernst & Young veel aandacht aan het behouden van vrouwelijk talent, zo verzekert diversiteitmanager Monic Zents. ‘Sinds anderhalf jaar hebben wij het Top Parents Programma, ontwikkeld door Ernst & Young in samenwerking met Lifeguard. Ambitieuze ouders leren over de mogelijkheden na terugkeer en krijgen tips en trucs vanaf de werkvloer.’ Daarbij gaat het soms om eenvoudig oplosbare problemen, zoals het aanschaffen van een extra mobieltje voor dringende gevallen.

Het Top Parents Programma van Ernst & Young is niet alleen gericht op moeders, maar ook op vaders. Ook zij verlaten soms de organisatie als gevolg van de nieuwe gezinssituatie. Volgens Zents speelt sociale druk daarbij een rol. ‘Bij bepaalde groepen mannen was het geaccepteerd om parttime te werken, maar bij andere was het ongehoord. Als je ze bij elkaar zet, merken ze dat het wel kan’, aldus Zents. Naast het Top Parents Programma krijgen kersverse ouders een Welcome Back Box. Dit geschenk wordt tijdens het verlof thuisbezorgd door de direct leidinggevende, die dan meteen kan bespreken of de werknemer nog op de afgesproken manier wil terugkeren.

Durf nee te zeggen

Maar in hoeverre helpen welkomstcadeaus en praktische tips om de uitstroom van talent tegen te gaan? Zents: ‘Voorheen verlieten mensen ons nog voordat ze kinderen kregen. Nu durven ze te blijven, omdat er meer rolmodellen zijn. Sinds 2010 ken ik geen enkel geval van een moeder die helemaal is gestopt. Dat komt omdat parttime werken in Nederland geaccepteerd is. Bij adviesbureaus is dat goed te doen. Dan moet je wel ‘nee’ durven zeggen en niet voor ieder wissewasje terugkomen op kantoor.’

Bij Ernst & Young kun je drie dagen werken, maar alle partners werken minimaal vier dagen per week. Als je carrière wilt maken, is korter werken dan vier dagen dus geen optie. Zents: ‘In onze Global Board hebben we wel een dame die van vier naar drie dagen is gegaan, omdat haar kinderen op de middelbare school zitten. Haar kind had haar moeder nu meer nodig dan eerst. We accepteren tijdelijk terug naar drie dagen, maar je hoeft nooit naar vijf om een partnerpositie te bereiken. Een aantal mannelijke partners is ook vader en werkt een dag minder.’

Vreneli Stadelmaier: Vertrekkende werknemer is verlies

Vreneli Stadelmaier, directeur van SheConsult, heeft veel ervaring met terugkerende en herintredende hoogopgeleide moeders. Haar bureau coacht hen individueel en begeleidt werkgevers bij het werven en aan boord houden van vrouwen. Stadelmaier: ‘Iedere werknemer die vertrekt is een verlies, want het kost je een jaarsalaris om iemand weer op hetzelfde niveau binnen te halen. Juist in deze tijd zijn werkgevers zich daarvan bewust.’

Moeders die na enkele jaren willen herintreden, hebben andere problemen. Omdat zij lang van de werkvloer zijn geweest, zijn hun kennis, ervaring en netwerk verouderd. Stadelmaier: ‘Herintredende moeders begrijpen computersystemen niet meer. Ze kunnen mailen en een LinkedIn-profiel maken, hoewel sommigen dat al eng vinden. Verder gaan die vaardigheden niet, want ze hebben de digitale revolutie gemist. Als je er tien jaar uit bent geweest, kost het je een jaar om weer aansluiting met de arbeidsmarkt te vinden.’

De grootste wens van moeders is flexibiliteit, maar dat is niet in alle sectoren mogelijk. Stadelmeier: ‘Als ok-verpleegkundige moet je er gewoon zijn. Het sleutelwoord is dat je iets moeten kunnen regelen in geval van nood. Als werknemers het gevoel hebben dat hun baas begrip heeft voor hun situatie en ze in noodgevallen naar huis kunnen gaan, dan ben je er al bijna.’

Volgens Stadelmaier zullen maar weinig vrouwen vertrekken omdat ze bij de kinderen willen zijn. Vaak spelen er andere dingen mee, zoals een conflict of gebrek aan waardering. Stadelmaier: ‘Werkgevers moeten er dus voor zorgen dat die vrouwen het naar hun zin hebben voordat ze met zwangerschapsverlof gaan. Er zou meer begrip en waardering moeten komen voor de combinatie werk en gezin.’ .

Auteur: Maarten Hell

Gepaste zomerkleding op kantoor

Laat je teenslippers thuis

We hebben er even op moeten wachten, maar het lijkt nu toch eindelijk zomer te worden. Tijd voor blote benen, slippers en korte mouwen. Ook naar kantoor? Expert Nelleke Mulder van de Nelleke Mulder Imago Group weet precies wat wel en niet mag.

Nelleke Mulder: ‘Een belangrijk verschil dat op voorhand moet worden gemaakt is dat tussen hoog-zakelijk en lager zakelijk. In de eerste categorie vallen onder andere advocatenkantoren, (internationale) consultancybedrijven en banken. Lager zakelijk kan van alles zijn, van communicatiebureaus tot de overheid.’

Hoog-zakelijk dames

Wel doen:

Niet doen:

Hoog-zakelijk heren

Wel doen:

Niet doen:

Lager zakelijk dames

Wel doen:

Niet doen:

Lager zakelijk heren

Wel doen:

Niet doen:

Auteur: Marieke Verhoeven

Eerste hulp bij uitpuilende mailboxen

E-mailterreur te lijf

Als je zoveel mail ontvangt dat zelfs belangrijke documenten erin verdrinken, dan is het tijd voor actie.

Wie heeft geen haat-liefdeverhouding met zijn of haar mailbox? We willen niets missen maar hebben tegelijkertijd steeds meer moeite de echt belangrijke zaken te distilleren uit de dagelijkse mailbombardementen. En het wordt alleen maar erger: tegen 2016 zal de wereldwijde hoeveelheid zakelijke e-mail ten opzichte van afgelopen jaar met 13 procent zijn gegroeid, zegt onderzoeksbureau Radicati.

Continu online en beschikbaar

We schieten een beetje door met zijn allen, vindt dan ook Marjolein van Braam Morris. Ze is communicatieadviseur en leert mensen slimmer en efficiënter werken. Zo veel mailen als we nu doen hoort daar volgens haar niet bij. ‘Per dag kun je er wel een paar uur mee bezig zijn. Dat is belachelijk, hoeveel mails zijn nou echt de moeite waard? Bedenk bovendien dat zakelijke e-mail in 95 procent van de gevallen gaat om de prioriteiten van de ander.’ Daarnaast wekken onze tablets en smartphones het idee dat we continu beschikbaar zijn, vervolgt Van Braam Morris. Daardoor verwacht de afzender onmiddellijk een reactie, waar veel mensen ook maar aan toegeven. ‘En zo houden we het zelf in stand.’

Een beter te behappen zakelijke inbox begint bij jezelf. Zorg allereerst dat je zo min mogelijk mail uitstuurt, luidt de eerste tip van de communicatieadviseur. Dan krijg je ook minder terug. Zet daarnaast zo min mogelijk mensen in de cc om een enorme e-mailboom te voorkomen. En maak je overkill-probleem bespreekbaar bij de mensen met wie je mailt, grote kans dat zij dit net zo ervaren en maar wat graag helpen minderen. Van Braam Morris: ‘Denk sowieso goed na voordat je besluit te e-mailen. Is het urgent? Dan kun je beter bellen of even langslopen.’

Twee keer per dag mailen

Met het kiezen van vaste momenten voor het bekijken van nieuwe berichten verdwijnt ook een hoop mailstress. Manager Content & Community Anneli Rispens checkt haar e-mail bewust maar twee keer per dag. Dat communiceert ze via haar handtekening, met de boodschap dat ze telefonisch bereikbaar is wanneer iemand meteen antwoord nodig heeft. ‘E-mail is een handig middel en soms een noodzakelijk kwaad, maar ik laat het niet mijn werk worden.’

Een andere manier om niet geleefd te worden door je e-mail is het instellen van filters. Die rangschikken inkomende berichten direct in mapjes, variërend van ‘Actie!’ tot ‘Dat check ik later wel een keer’. Vaak biedt je e-mail zelf al zulke mogelijkheden aan, maar er bestaan ook speciale tools voor. Zo laat Rispens de organisatie van haar inbox over aan SaneBox. Andere hulpmiddelen zijn onder andere Boomerang, Organizer, PhilterIt, Awayfind en PowerInbox.

Overgewaardeerde alleskunner

Overigens is e-mail behoorlijk overgewaardeerd als alleskunner, vindt Marjolein van Braam Morris. Ze raadt afdelingen en teams dan ook aan zich te verdiepen in alternatieven, bijvoorbeeld online samenwerkgroepen zoals Yammer en Basecamp. ‘Daarmee kun je net zo goed realtime communiceren en documenten uitwisselen, maar dan een stuk overzichtelijker. Alle informatie staat op één plek en iedereen kan de ontwikkelingen volgen.’ Voor simpeler interne communicatie volstaat volgens de communicatiecoach zelfs al een afgesloten Facebookgroep. ‘Waarom tijd verspillen aan talloze ‘oké’-mailtjes als liken voldoende is?’ .

Auteur: Hedwig Wiebes
Beeld: Maarten Pathuis

Het bioritme van de IT’er

Programmeren in het holst van de nacht

Nachtwerk slecht voor je? Niet volgens sommige IT’ers. Geen betere tijd dan de nacht om door te werken en creatief te zijn, vinden ze. ‘Als ik ‘s nachts gefocust werk, kan ik in vier uur het werk van een hele week doen.’

Glenn Verseyveld: ‘Ik vraag me alleen af hoe gezond het is’

Elke morgen rond negen uur staat Swizec Teller (25) op. De programmeur sport anderhalf uur, ontbijt en begint dan rond de middag met het schrijven op zijn blog. In de middag programmeert hij enkele uren, pauzeert even en gaat daarna ‘s avonds weer verder, van negen uur tot twee uur ‘s nachts. Een ideaal tijdstip om productief te zijn, vindt hij. ‘Je wordt niet gestoord en je kunt enorm geconcentreerd werken. Overdag lukt dat veel minder: je wordt veel sneller afgeleid. Ik heb ontdekt dat het soms een voordeel is wanneer je moe bent. Niet té moe, maar moe genoeg, zodat je brein verplicht is om te focussen. Dat soort vermoeidheid heb je in principe vaker ‘s nachts.’

De draad kwijt

Yves Goeleven: ‘Veel IT’ers doen dit naast hun baan’

Best herkenbaar voor Yves Goeleven (34), consultant bij Capgemini en daarnaast zelfstandige. ‘Ik werk vijf, zes keer per week ‘s avonds, van tien uur ‘s avonds tot rond één uur ‘s nachts. Ik ken veel mensen die dat doen. Vaak IT’ers die voor zichzelf werken naast hun baan. Dat merk je wanneer ze ‘s nachts op Twitter een vraag stellen als ze weer ‘s vastzitten. Als student en in het begin van mijn carrière werkte ik nog veel meer ‘s nachts dan nu. De rust op dat moment is onbetaalbaar. Als je onderbroken wordt, ben je de draad kwijt. Terwijl je bijvoorbeeld net op het punt stond een oplossing te vinden voor je probleem. Dat is behoorlijk frustrerend. Als je vier uur gefocust kan doorwerken, krijg je evenveel gedaan als anders in een hele week.’

Ook Glenn Versweyveld (38) werkt regelmatig ‘s nachts. Hij is ontwikkelaar bij de Bank van Breda, maar werkt in bijberoep als zelfstandige. ‘Ik volg een redelijk vast patroon als ik ‘s avonds werk. Zodra het iets stiller wordt, de kinderen in bed liggen en mijn vrouw televisie aan het kijken is, kruip ik achter mijn pc om rustiger te werken. Dat is meestal rond halfnegen, negen uur, en dan werk ik tot één uur of daaromtrent. Je wil eerder iets afwerken in plaats van op een bepaald uur te stoppen. Of ik ‘s nachts productiever ben? Moeilijk te zeggen, maar ik heb wel die indruk. Ik zou het meer doen, mocht het kunnen. Ik vraag me alleen af hoe gezond het is. Veel programmeurs zijn zware koffiedrinkers. En je slaap schiet er soms bij in.’

Glenn Verseyveld: ‘Als mijn vrouw tv kijkt, kruip ik achter de pc’

Creatievelingen moet je niet onderbreken

Paul Graham, een Britse programmeur en bekende durfkapitalist in Silicon Valley, heeft daar een theorie over. Swizec Teller: ‘Hij zegt dat er in essentie twee soort mensen zijn: managers en creatievelingen. Managers delen hun tijd volgens hem doorgaans in in blokken van één uur. Als zij onderbroken of afgeleid worden, is dat dus niet zo erg: het tijdverlies bedraagt maximaal één uur. Overleggen en vergaderen met andere mensen maakt sowieso deel uit van hun baan. Bij mensen die iets maken, ligt dat anders. Zij moeten hun tijd in blokken van vier uur opdelen omdat zij veel moeten nadenken en voor langere tijd geconcentreerd met hun werk bezig moeten zijn. Als zij onderbroken worden, is het tijdverlies veel groter. Dat geldt niet alleen voor programmeurs, maar voor creatieve mensen in het algemeen.’

Graham en Teller krijgen bevestiging in het boek Quiet: The Power of Introverts in a World That Can’t Stop Talking van Susan Cain, waarin staat dat een werkomgeving die programmeurs en informatici de meeste ruimte, vrijheid en privacy geeft, de beste garanties biedt op goede prestaties. Slechts 38 procent van de beste programmeurs zou klagen over onnodige onderbrekingen. Bij de slechtst presterende loopt dat op tot 76 procent.

Niet storen a.u.b.

Swizec Teller heeft een boek geschreven over waarom programmeurs en IT’ers graag ‘s nachts werken: Why Programmers Work At Night. Hij kreeg het idee toen hij blogde over het onderwerp en zeer veel reacties ontving. ‘Ik heb voor mijn boek met een twintigtal programmeurs van over de hele wereld gesproken. Freelancers, studenten en kantoormensen. Ik kreeg heel veel enthousiaste reacties. Ik krijg zelfs nog altijd e-mails van mensen die me bedanken omdat ze hun partner nu beter begrijpen,’ zegt hij lachend. .

Auteur: Dominique Soenens
Beeld: Yves Coussement

Ken je rechten als oproepkracht

Flexibel, maar wel in blokken van 3 uur graag

Als oproepkracht heb je je maar flexibel op te stellen. De ene dag laat je baas je opdraven en dan weer een paar dagen niet. Maar met een recente uitspraak van de Hoge Raad staan oproepkrachten een stuk sterker.

Sylvia werkte als taxichauffeur. Haar baas Willem had naast het taxibedrijf ook een koeriersdienst. Willem had met Sylvia afgesproken dat ze gemiddeld twaalf uur per week als chauffeur zou rijden. Aan het einde van elke maand maakten ze de balans op en de extra uren die Sylvia had gereden, kreeg ze uitbetaald. Als ze in een maand minder had gereden dan twaalf uur per week, werden deze ‘minuren’ als verlofuren aangemerkt.

In de wet is vastgelegd dat iemand per oproep minimaal drie uur mag schrijven. Dat betekent dus dat een oproepkracht recht heeft op betaling van drie uur loon, ook al heeft hij bijvoorbeeld maar een half uur gewerkt. Sylvia wist van deze wetsbepaling en eiste bij de kantonrechter dat Willem haar (achterstallig) salaris zou uitbetalen. Ze toonde de rechter haar gewerkte uren tijdens een gemiddelde dag als taxichauffeur:

De kantonrechter stelde Sylvia in het gelijk en oordeelde dat Willem haar voor iedere oproep voor minimaal drie uur moest uitbetalen. Willem liet het er niet bij zitten en stapte naar het gerechtshof, dat het standpunt van Willem volgde. Het hof vond dat de werkgever Sylvia niet meer hoefde te betalen dan de uren die ze gewerkt had.

Goede zet

Ditmaal liet Sylvia het er niet bij zitten en ze stapte naar de hoogste rechterlijke instantie, de Hoge Raad. Dat was een goede zet, want Sylvia haalde haar gelijk. De Hoge Raad oordeelde dat een oproepkracht die meerdere malen per dag wordt opgeroepen om werk te doen, over elke afzonderlijke periode recht heeft op loon voor een periode van minimaal drie uur. Dat kan zelfs betekenen dat een werknemer over bepaalde tijdsvakken ‘dubbel’ wordt beloond. Als Sylvia bijvoorbeeld om 10.00 uur wordt opgeroepen en een uur werkt, moet ze voor drie worden uitbetaald. Als ze diezelfde dag om 12.30 uur weer wordt opgeroepen, krijgt ze ook weer voor drie uur salaris.

Het doorzettingsvermogen van Sylvia heeft geleid tot een belangrijke uitspraak die grote gevolgen heeft voor alle werkgevers die oproepkrachten in dienst hebben.

Petra Domevscek, arbeidsrechtadvocaat bij Holla Advocaten in Den Bosch vindt dat de Hoge Raad een ‘juiste uitspraak’ heeft gedaan. ‘Hierdoor worden werkgevers gedwongen het werk zodanig in te richten dat een werknemer niet meerdere malen per dag voor telkens een – in sommige gevallen wel heel erg – korte periode wordt opgeroepen.’

Domevscek vindt dat werkgevers in staat moeten zijn het werk zo te organiseren dat er geroosterd wordt in blokken. ‘Als iemand dat niet kan, of wil, dan vind ik net als de Hoge Raad dat een werknemer gecompenseerd moet worden voor de onzekerheid die de wijze van roosteren van een werkgever met zich meebrengt.’

De arbeidsrechtadvocaat adviseert werkgevers om oproepkrachten zoveel mogelijk voor langere aaneengesloten periodes in te zetten. ‘Of biedt iemand een contract van meer dan vijftien uur per week. Dan geldt de 3-uurs regel namelijk niet.’ .

De namen Sylvia en Willem zijn gefingeerd.

Auteur: Merel van Leeuwen
Beeld: Frank Groeliken

Wat verdient een advocaat familierecht?

‘Het maandbedrag fluctueert rond de 9.000 euro’

Paul de Gier gooide zijn carrière om en werd advocaat familierecht. Hij noemt het zijn beste investering ooit.

Wat houdt je functie in?

‘Voor 99 procent bestaat mijn werk uit het begeleiden van mensen die gaan scheiden of samenlevers die uit elkaar gaan. Daarbij richt ik mij uitsluitend op ondernemers en topsporters van wie de relatie eindigt. Dit zijn vaak mensen met complexe financiële situaties. Dat vind ik leuk. Sommige collega’s richten zich specifiek op alimentatiezaken, kinderzaken of erfrecht. Gaan ze scheiden? Dan moet je goed stilstaan bij de verdeling van het vermogen en het inkomen. Ik heb een of twee keer per maand een zitting bij de rechter, verder spreek ik dagelijks met cliënten over hun zaak. Rond half zeven probeer ik naar huis te gaan, maar rust hebben we nooit.’

En het salaris?

‘Een beginnende advocaat of advocaat-stagiair krijgt zo’n 3.000 euro bruto per maand. Dat kan snel oplopen. Een ervaren medewerker zit eerder rond de 5.000 à 7.000 euro. Grotere kantoren betalen over het algemeen iets meer. Sinds 2005 ben ik, samen met vier anderen, partner bij dit kantoor. Wat ik ontvang is dus een deel van de winst, dat wil zeggen wat er overblijft van de omzet nadat de kosten zijn voldaan. Het precieze bedrag fluctueert, rond de 9.000 euro bruto per maand.’

Staat daar veel werk tegenover?

‘Het is goed om je te realiseren dat de advocatuur, en in ieder geval de familierechtadvocatuur, een hectische baan is. Je werkt niet altijd van 9 tot 5. Je doet veel dingen tegelijk: soms een processtuk verwerken, dan weer een telefoontje van een cliënt aannemen, naar de rechtbank gaan, of een verweerschrift schrijven. Soms komt er plots een kort geding tussen al je zaken door of begint een oude zaak weer op te spelen, terwijl je er eigenlijk geen tijd voor hebt. Goed kunnen organiseren is dus een pre. Maar binnen al die verantwoordelijkheid ben je vrij. Het is geen probleem om een ochtend thuis te werken, of zelf je tijd in te delen.’

Waar geef je geld aan uit?

‘Op het huis waar we wonen, zit een hypotheek, en we hebben twee auto’s. Als ik een grove schatting moet maken denk ik dat we gemiddeld 4.000 euro per maand aan vaste lasten betalen. Daarnaast ga ik graag op vakantie en uit eten. Soms verwen ik mezelf met wat prettige zaken zoals een mooi horloge of een overhemd. Ik geef mijn geld niet aan gekke dingen uit, heb geen dure hobby’s. Bovendien maakt mijn accountant mij ieder jaar weer duidelijk dat ik op leeftijd raak, waardoor ik aan het opbouwen van pensioen moet denken. Daar gaat dus ook wat geld naartoe. Ik verdien zeker niet slecht, maar in deze tak van de advocatuur word je geen Bill Gates. Toen ik nog docent was, verdiende ik meer dan in mijn eerste jaren als advocaat. Toch is het mijn beste investering om van docent advocaat te worden. Veel mensen willen alleen vooruit in hun carrière, maar durven niet een complete carrièreswitch te maken. Terwijl dat juist kan lonen en erg veel voldoening kan geven.’ .

Auteur: Carien ten Have
Beeld: Frank Groeliken