Advies: vanaf 2019 minimaal 100 leerlingen op basisschool

Advies: vanaf 2019 minimaal 100 leerlingen op basisschool

De Onderwijsraad adviseert basisscholen met minder dan honderd leerlingen te sluiten. De ondergrens ligt nu op 23 leerlingen.

In het advies aan staatssecretaris Dekker schrijft de Onderwijsraad dat vooral in dunbevolkte gebieden de gevolgen van dalende leerlingenaantallen alleen maar sterker worden. Kleinere klassen en scholen zijn duur en gaan ten koste van de kwaliteit. En die moet ook in dunbevolkte gebieden gewaarborgd zijn.

Kleine scholen vaak zwak

Omdat kleine scholen vaker zwak zijn, adviseert de raad het aantal kleine scholen te beperken door scholen met minder dan honderd leerlingen te sluiten vanaf 2019 en de kleinescholentoeslag in het basisonderwijs te vervangen door een toeslag voor scholen in dunbevolkte gebieden.

Experimenteer alvast

De tijd die het kost om de wet te veranderen kan worden gebruikt om te experimenteren op voorwaarde dat dit bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs en de pluriformiteit gegarandeerd blijft. Scholen in het basisonderwijs moeten meer gaan samenwerken op lokaal en regionaal niveau. Dat kan een impuls krijgen door een Regionaal aanpassingsplan. Verder moeten regels die nu samenwerking belemmeren worden vereenvoudigd.

Zeer ingrijpend advies

Staatssecretaris Dekker noemt het advies zeer ingrijpend. 'Maar je mag je ogen hier niet voor sluiten. Nu kunnen we er nog wat aan doen, over een paar jaar wordt dat veel lastiger.' Dan zouden veel meer scholen verdwijnen dan nodig is. Hij gaat nog wel in gesprek met ouders, schoolbestuurders en wethouders over de norm.

Vrije val als we niets doen

Kete Kervezee, voorzitter van de PO-raad zegt zelfs dat het onderwijs in een vrije val raakt als we nu niets doen. Volgens haar zijn vier criteria in de toekomst van belang bij keuzes in krimpgebieden: kwaliteit, verscheidenheid, toegankelijkheid en betaalbaarheid. Ook zei ze dat veel besturen al hun verantwoordelijkheid nemen en bezig zijn met de krimpproblematiek en dat die bestuurlijke ruimte er straks ook moet zijn.

1311 scholen met sluiting bedreigd

De Besturenraad voor christelijk onderwijs vindt de aanbevelingen te rigoureus en de maatregelen disproportioneel. Er zouden 1311 scholen met sluiting worden bedreigd. Dat zou een kaalslag betekenen en de pluriformiteit juist niet ten goede komen. Beter kan de minimumgrens op 40 worden gezet met 80 als nastrevenswaardig.

Rust en ruimte is goed

De Algemene Onderwijsbond vindt de rust en ruimte die de Onderwijsraad geeft tot 2019 goed. Over de norm van 100 leerlingen valt nog te discussiëren. Wel is steun van provincies nodig om krimpproblematiek het hoofd te bieden. En doordat de kleinescholentoeslag voor fuserende scholen tot 2019 blijft bestaan, kunnen jonge leraren die later hard nodig zijn aan de slag worden gehouden.