Diana Simons is werkzaam bij Hengeveld advocaten in Amsterdam. Zij behandelt vooral arbeidszaken, sociale-verzekeringszaken en zaken op het gebied van verbintenissenrecht. Daarnaast schrijft zij over deze thema's, bijvoorbeeld voor het vakblad Reïntegratie. Voor Intermediair schrijft zij over alle juridische zaken waar werknemers mee te maken (kunnen) krijgen.

UPDATE: Wanneer moet je een VAR aanvragen?

Moet je werkgever of opdrachtgever wel of geen loonbelasting inhouden over je salaris? Een VAR-verklaring biedt uitkomst. Maar hoe?

Jelte is fysiotherapeut en wil op invalbasis gaan werken bij een praktijk. Hij treedt daar dus niet in dienst. De praktijk wil graag zekerheid over deze arbeidsrelatie, zodat niet achteraf blijkt dat ze toch loonbelasting hadden moeten inhouden op mijn loon. Hoe kan hij dat het beste doen en welke gevolgen heeft dat voor hem?

Werknemers en freelancers

Werknemers moeten, volgens de wet, loonbelasting betalen over hun salaris. Maar de werkgever is degene die deze belasting moet inhouden op het loon, om dat bedrag vervolgens weer af te dragen aan de Belastingdienst. Dit hoeft hij alleen te doen voor werknemers, mensen die bij hem in dienst zijn.

Dat geldt bijvoorbeeld niet voor ‘opdrachtnemers' - freelancers of zelfstandig ondernemers. Omdat zij niet worden beschouwd als werknemer, dragen zij zelf zorg voor de afdracht van belastingen. De werkgever, die in dit geval ‘opdrachtgever' heet, heeft dan geen inhoudingsplicht voor wat betreft loonheffingen.

VAR = Verklaring Arbeidsrelatie

Het onderscheid tussen opdrachtnemer en werknemer is echter niet altijd even duidelijk. Zo kan er sprake zijn van een zogenaamde ‘fictieve dienstbetrekking'. Dit zijn mensen die formeel niet in dienst zijn, maar wel worden gelijkgesteld aan een werknemer. Bijvoorbeeld een freelancer die maar één opdrachtgever heeft. Ook als een opdrachtnemer zelf van mening is dat hij als zelfstandige aan het werk gaat, kan de Belastingdienst na afloop oordelen dat dit toch niet zo was. Als de fiscus bepaalt dat er sprake was van een fictieve dienstbetrekking, moet de opdrachtgever alsnog loonheffingen afdragen.

Omdat dit dus nogal risicovol is voor de opdrachtgever, kan hij de opdrachtnemer vragen een Verklaring Arbeidsrelatie aan te vragen bij de Belastingdienst. In deze VAR-verklaring wordt de arbeidsverhouding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer gekwalificeerd, zodat na afloop niemand voor verrassingen komt te staan. Deze VAR-verklaring is een jaar geldig.

UPDATE: wetsvoorstel nieuwe VAR uitgesteld

Een VAR die voor het jaar 2014 is afgegeven, zal ook in de eerste maanden van 2015 geldig zijn. Dit houdt verband met het voornemen van het kabinet om de VAR te wijzigen. Het vermoeden bestaat dat er veel misbruik wordt gemaakt van de VAR in de zin dat personen die een VAR WUO hebben in feite aangemerkt moeten worden als werknemer. Hierdoor loopt de Belastingdienst sociale premies mis. Ook genieten de personen als zzp'er voordelen die gewone werknemer niet hebben. Het wetsvoorstel heeft onder meer tot doel dat de opdrachtgever en opdrachtnemer samen verantwoordelijk worden voor de aanvraag van de VAR.

Op het wetsvoorstel is veel kritiek gekomen omdat het veel te ingewikkeld is. De Tweede Kamer heeft besloten dat er eerst een onderzoek moet worden gedaan naar zelfstandigen zonder personeel en dat de uitkomst van dit onderzoek wordt afgewacht voordat het wetsvoorstel wordt behandeld.

Vier soorten VAR

Er zijn vier verschillende soorten VAR-verklaringen:

  • De VAR-dga (inkomsten uit werkzaamheden, voor directeur grootaandeelhouders van een bv).
  • De VAR-wuo (winst uit onderneming, voor zelfstandigen en freelancers).
  • De VAR-loon (loon uit dienstverband, voor werknemers).
  • De VAR-row (resultaat uit overige werkzaamheden). VAR-row is een restcategorie, bedoeld voor opdrachtnemers die niet onder VAR-dga, VAR-wuo of VAR-loon vallen. Bijvoorbeeld voor mensen die ‘bijklussen' naast hun baan in loondienst.

De opdrachtgever heeft alleen bij de VAR-wuo en de VAR-dga geen inhoudingsplicht. Dit heeft tevens tot gevolg dat de opdrachtnemer dan niet verzekerd is voor de ZW, de WW en de WIA.

Journalist met VAR-wuo is geen werknemer

De Kantonrechter Amsterdam deed 28 april 2014 een uitspraak in een zaak die was aan gespannen door een journaliste tegen een lokale nieuwszender. Zij werkte vanaf oktober 2011 voor een lokale nieuwssite tegen een uurtarief van 24,50 euro excl. btw. Het aantal uren dat de journalist werkte, varieerde tussen de twee en negen dagen per maand.

In januari 2014 besloot de nieuwssite niet langer gebruik te maken van haar diensten. Aanleiding voor dit besluit was dat de journaliste op de Twitteraccount van de nieuwssite het bericht “Joden” had gezet toen Ajax een goal maakte. Zij heeft dit bericht kort daarna verwijderd.

De nieuwssite vond het plaatsen van dit bericht ongepast en besloot de journaliste niet meer in te roosteren. Volgens de journaliste kon de nieuwssite niet zo maar besluiten om haar niet meer in te roosteren en had de nieuwssite een ontslagvergunning bij het UWV moeten aanvragen.

Volgens de nieuwssite is de journaliste geen werknemer in de zin van Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen (BBA). Daarbij is van belang dat de journaliste aan de nieuwssite een VAR-wuo (winst uit onderneming) heeft gegeven. Hieruit blijkt dat zij meerdere opdrachtgevers heeft.

Ook uit LinkedIn-pagina van de journaliste blijkt dat zij veel opdrachtgevers heeft. Verder declareerde de journaliste haar werkzaamheden aan de nieuwssite en was er geen sprake van een vast patroon van dagen dat ze werkte. Gelet op het aantal uren dat zij gemiddeld werkte, had zij nog genoeg tijd over om andere opdrachten te doen. De kantonrechter is met de nieuwssite eens dat er geen ontslagvergunning aangevraagd moest worden om de arbeidsverhouding met de journaliste te beëindigen.