Diana Simons legt uit over het opbouwen en opnemen van vakantiedagen

Diana Simons is werkzaam bij Hengeveld advocaten in Amsterdam. Zij behandelt vooral arbeidszaken, sociale-verzekeringszaken en zaken op het gebied van verbintenissenrecht. Daarnaast schrijft zij over deze thema's, bijvoorbeeld voor het vakblad Reïntegratie. Voor Intermediair schrijft zij over alle juridische zaken waar werknemers mee te maken (kunnen) krijgen.

Vakantiedagen: de regels voor dagen opbouwen en opnemen

Hoeveel vakantiedagen bouw je op als je ziek thuis zit? Hoe lang mag je je dagen opsparen? Jurist Diana Simons zet de regels op een rij.

Op 1 januari 2012 kregen langdurig zieken een steuntje in de rug van Europa. Tot dan toe bepaalde de Nederlandse wet dat zieken slechts in de laatste zes maanden van hun ziekteperiode vakantiedagen opbouwden. Die wet bleek in strijd met een Europese richtlijn en werd gewijzigd. Vanaf 1 januari bouwt iedereen normaal vakantiedagen op, ook bij ziekte.

Terugwerkende kracht?

Maar geldt die regeling ook met terugwerkende kracht? Als een werknemer al in 2011 ziek werd, kan hij dan vakantiedagen claimen over die ‘zieke' maanden in 2011? Het Gerechtshof Amsterdam maakte op 14 augustus dit jaar een einde aan de discussie daarover. Het antwoord is nee. Dat betekent dat zieke werknemers vanaf 1 januari 2012 vakantiedagen opbouwen over hun gehele ziekteperiode. Als zij voor 1 januari 2012 ziek waren, dan geldt de oude regeling.

Stel dat die werknemer in juli 2011 ziek is geworden en inmiddels ruim een jaar ziek is. Hij heeft dan alleen een normale vakantiedagenopbouw vanaf 1 januari 2012. Over de periode juli 2011 tot en met december 2011 heeft hij niets opgebouwd.

Normale opbouw vakantiedagen

Wat is precies een ‘normale' opbouw van vakantiedagen? Je arbeidsovereenkomst of cao bevat meestal een bepaling over het aantal vakantiedagen waarop je recht hebt. Als hierover niets is opgenomen, geldt het wettelijk minimum van vier weken per jaar (vier maal het aantal bedongen werkdagen per week). Dit zijn de wettelijke vakantiedagen. Als je fulltime werkt, heb je dus in ieder geval recht op twintig vrije dagen. De meeste werknemers hebben echter meer vakantiedagen. Die extra dagen worden 'bovenwettelijke vakantiedagen' genoemd. 

Stel dat je recht hebt op 24 vakantiedagen per jaar, dan kun je niet een maand na indiensttreding al op vakantie gaan. Elke dag dat je werkt, bouw je vakantieaanspraken op. Na twee maanden heb je - in dit geval - vier vakantiedagen opgebouwd. Je kunt wel (in overleg met de werkgever) een voorschot op de toekomst nemen door bijvoorbeeld na twee maanden twee weken vakantie op te nemen. 

Opnemen van vakantiedagen

Je werkgever is verplicht jou in de gelegenheid te stellen vakantie op te nemen. De werkgever stelt het tijdstip van aanvang en einde van de vakantie vast, overeenkomstig jouw wensen. Hij mag alleen van jouw wensen afwijken als daar gewichtige redenen voor zijn. In dat geval moet je werkgever je dit binnen twee weken nadat jij je vakantie hebt aangevraagd, schriftelijk laten weten.

Opsparen van vakantiedagen

Als je aan het einde van het kalenderjaar niet al je vakantiedagen hebt opgemaakt, mag je ze  'meenemen' naar het jaar daarop. Vaak bevatten cao's of bedrijfsreglementen een bepaling waarin het meenemen van vakantiedagen wordt verboden. Een dergelijke bepaling is niet geldig. 

Je vakantiedagen zijn echter niet onbeperkt geldig. Sinds 1 januari 2012 vervallen je wettelijke vakantiedagen na zes maanden in het nieuwe jaar, bovenwettelijke vakantiedagen blijven vijf jaar geldig.

Vakantiedagen uitbetalen

Vakantiedagen die je niet hebt opgenomen, moet je werkgever in geld uitkeren als je uit dienst treedt. Tijdens je dienstverband kun je niet opgenomen bovenwettelijke vakantiedagen in geld laten uitkeren, mits je werkgever daarmee akkoord gaat. Wettelijke vakantiedagen mogen niet uitbetaald worden zolang je in dienst bent.