Roddelen op ´t werk - slecht voor teamgeest
Auteur: Robert van Gijssel |
24-09-2004
| Reacties: 17
|
Mail dit artikel
Roddelen mag niet, dat weten we al sinds het schoolplein. Toch doen we het graag en veel, en de werkplek wordt nogal eens gebruikt als roddelpodium. Dat nu is niet handig, constateert socioloog Rafael Wittek, die onlangs aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde op een onderzoek naar 'informele controlemaatregelen'.
Moderne organisatie lijdt onder praatjes
In het bedrijfsleven, waar samenwerking in teams en een 'platte' organisatiestructuur trend is, kan roddel en achterklap contraproductief werken. Sociale controle is natuurlijk een belangrijk middel om conflicten binnen het team op te lossen, maar een belangrijke bevinding van onderzoeker Wittek luidt, dat waar veel geroddeld wordt de samenwerking tussen personen of afdelingen slechter verloopt. In een bedrijf waar die samenwerking nu juist werd beoogd, komt dus de productiviteit in het geding.
Soorten roddels
Wittek deed zijn onderzoek bij vijf Nederlandse bedrijven, en bij een Duitse papierfabriek. Hij ontdekte dat op de werkvloer twee van aard verschillende roddels veelvuldig voorkomen. Roddel één is min of meer onbewuste kwaadsprekerij, bijvoorbeeld over het eigenaardige gedrag van collega x bij de koffieautomaat van afdeling y: "Ik weet niet of het jullie is opgevallen, maar collega x blijft altijd wel erg lang bij de koffieautomaat op afdeling y hangen." Dit type roddel wordt meestal geuit door personen die zich goed hebben genesteld in het informele netwerk. Zij zijn sociaal handig, en hebben veel bondgenoten met wie een 'wij samen tegen één vijand'-gevoel in stand wordt gehouden. Een effect van de roddel van het eerste type kan zijn dat de waardering voor de persoon die de roddel verspreidt stijgt. Voorts onderscheidt Wittek de strategische roddel. Deze is wat kwaadaardiger van aard. Wie zich ervan bedient, poogt zich mogelijk een betere positie binnen het bedrijf te verwerven. Een strategische roddel kan gaan over de opdracht van collega x, die toch eigenlijk wel bijzonder matig is uitgevoerd: "Het schijnt dat de leiding ook erg ongelukkig is met het door x geleverde werk." Laster van het type twee wordt vooral gebruikt door personen die zich tussen verschillende netwerken bevinden. Deze personen hebben toegang tot veel informatie van meerdere kanten, en ze kunnen deze informatie derhalve strategisch inzetten.
Contradictie: de ‘positieve roddel´
En dan is er nog de positieve roddel. Die bestaat volgens Wittek, mits je een roddel definieert als 'spreken over derden, zonder dat die derde erbij aanwezig is'. Een voorbeeld: "Het is fijn dat collega x deze klus heeft geklaard, het scheelt ons een hoop extra werk." Deze positieve variant komt niet vaak voor. Wittek meent dat negatieve informatie veel schaarser is, en dus boeiender. Positieve informatie wordt toch wel verspreid, en vaak door de persoon die zelf iets positiefs heeft gedaan. Dat is tamelijk saai.
Negatieve gevolgen
Wittek ondervond tijdens zijn onderzoek dat in bedrijven waar roddels van de eerstgenoemde typen veelvuldig voorkwamen, de samenwerking gebrekkig was. De roddels hadden negatieve gevolgen voor het onderhouden van stabiele samenwerkingsrelaties, omdat de sfeer erdoor werd verpest. Een persoon over wie een roddel door het bedrijf ging, werd dikwijls uitgesloten van samenwerking. In bedrijven waar andere informele controlemaatregelen, zoals overleggen, of iemand op een fout wijzen, de boventoon voerden en waar geklets minder vaak voorkwam, verliep de samenwerking veel soepeler.
In het onderzoek van Wittek kwam ook naar voren dat vooral vrouwen zich bedienen van de roddel. Wittek erkent dat het clichébeeld van de roddelende vrouw, en de man die een probleem het liefst met een grap oplost, deels klopt. Maar de promovendus haast zich hierbij op te merken, dat dit geenszins betekent dat vooral de vrouw de samenwerking belemmert en het productieniveau omlaag brengt. Wittek: 'Het mag dan zo zijn dat de vrouw meer roddelt, maar dat komt omdat de vrouw in het algemeen intensiever en emotioneler reageert dan de man. Een vrouw is tevens sneller geneigd een probleem op het werk te bespreken, de man gaat conflicten het liefst uit de weg. Een vrouw zal ook veel eerder een collega wijzen op een fout. Daar heeft een man meer moeite mee. En als iemand op een fout wordt gewezen, komt dat de samenwerking binnen een bedrijf juist ten goede. Het is een zeer effectieve informele controlemaatregel. Zo bezien levert de vrouwelijke collega dus zowel een positieve als een negatieve bijdrage aan de samenwerking op de werkvloer, en de man idem dito. Dat heft elkaar aardig op.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek 'Werketiquette'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Antiroddelactie | 18 juni 2005 (21:31)
ALs Antiroddelactie kunnen wij alleen maar blij zijn met uw onderzoek en de conclusies ervan. Wij zijn ook lid van de Vlaamse werkgroep 'Tegen pesten op het werk'. Wij geven spreekbeurten en sturen aan belangstellende veel documentatie over het probleem op. Wij geven ieder maand een gekleurde bladwijzer uit met spreuk en tekst(bv. wees hartelijk, niet hatelijk. Wie bij roddelen het eerst zwijgt, heeft veel verstand.) Onze website is: antiroddelactie.telenet.be. U kunt hem bekijken of ons een mailtje sturen voor inlichtingen of raadgevingen als u beroddeld/gepest wordt in uw buurt, vereniging, op het werk.
R.Pinas | 29 oktober 2007 (16:53)
Geachte heer /mevrouw,
Ik ben van buitenlandse afkomst en ik wordt veel gepest en er wordt over mij geroddeld door de andere collegas. Alle collegas zijn hoogopgeleid en in de gezondheidszorg(GGZ). Ik zie het als een belachelijke toestand en ben niet van onder de indruk. Ik laat mij niet wegpesten door geen enkele collega. Als een confrontatie plaats moet vinden dan maar.
Hoe kan ik mij meer versterken en wat kan ik verder ondernemen?
Met vriendelijke groet,
N.M. Kruit | 2 april 2008 (10:49)
Roddelen vindt zijn oorsprong in een negatief zelfbeeld van degene die roddelt. Geestelijk gezonde mensen hebben geen roddels nodig om hun doel te bereiken, zij zorgen voor een goede sfeer en stimuleren hun collega's.
Conclusie: roddelaars zijn zielige mensen die hulp behoeven.
E.L.L. | 15 april 2008 (11:14)
Roddelen, heel kwalijk. Mijn directe collega roddelt ook aardig wat in de rondte om haar positie t.o.v. mij te versterken. M.a.w.: ze roddelt negatief over mij. Dat het impact heeft is merkbaar; de mensen waar ze aftrek vindt met haar praatjes gaan je ineens minder groeten of mijden, kijken je met scheve ogen aan. Toen ik hier een confrontatie over was aangegaan met betrokkene(n), heeft ze zich gauw ingedekt bij onze supervisor en werd ik op het matje geroepen. Deze man voerde het woord en zij verschuilde zich achter hem. Zodra ik mijn toedracht vertelde, praatte ze door me heen of riep: jij verdraait alles. Ze liet een frustratie blijken door te zeggen, dat ik verbaal sterker ben en haar altijd onder de tafel 'lul' (excusez le mot, maar zo werd het gezegd). Daarop heb ik de manager aangekeken en mijn schouders opgehaald, waarmee ik wilde aangeven: waar gaat het eigenlijk over?? Vreemdgenoeg viel hij me af en kwam voor haar op. Nu weet ik niet, hoe ze hem vantevoren al had ingekleurd, maar hij was duidelijk niet objectief en/of professioneel bezig. Zij maakt duidelijk ook gebruik van het feit, dat haar man zich laatstelijk van het leven heeft beroofd en alle beslissingen die ze nu neemt qua verlofaanvragen zonder overleg, of het overplaatsen van mij naar een andere afdeling zonder overleg (en dan verschuilt ze zich ook weer achter een supervisor: het moet van ...), en waar ik tegen ageer, worden door haar in de emo-gemoedstoestand gebruikt, want ach, ze is zo zielig nu...Ze mijdt elke directe confrontatie met mij en rent direct naar PZ waar ze mijn reaktie op een beslissing van haar die ten koste gaat van mijn werkkwaliteit komt en gaat daar demagogisch te werk. Met als gevolg, dat ik bij een reeds subjectieve manager kom die me nog even een veeg uit de pan geeft. In een huidige situatie, waarbij ik door haar dan weer ingezet wordt op zus-plek en dan weer op zo-plek, omdat het op onze afdeling rustig is. Vandaar dat ik nu "VAST" bij de receptie ben gestationeerd. Van de 3 dagen dat ik werk, smeert ze eerst stroop om de mond door me een vrije dag voor de neus te hangen, door voorwaarden die ik heb geopperd om wel duidelijkheid te krijgen over mijn werkzaamheden, stemt ze eerst in en als blijkt, dat ze haar werkelijke bedoeling er dan niet doorheen krijgt, omdat ik haar houdt aan toezeggingen, roept ze me op het matje bij PZ en beweert vervolgens dat mijn toedracht allemaal uit de duim gezogen is of is verdraaid. Ik voel absoluut niet de behoefte om stemming te gaan maken onder collega's, ik zie het nut er niet van in en ik wens me niet te verlagen tot haar niveau. Maar het is wel pijnlijk, om haar aan een buro van een ander collega aan te treffen die me nét nog vriendelijk heeft begroet, om over me te roddelen, zodat ik een, hoopt ze natuurlijk, stand-alone word. Ik schud dan mijn hoofd, kijk haar recht in de ogen en laat het voor wat het is. Vervolgens komt ze met een triomfantelijke lach (althans, poogt ze, ziet er wat mij betreft eerder gefrustreerd uit) de afdeling op van: zo, ook weer voor de bakker!
Hoe ga je hier mee om, om niet met een rot gevoel naar je werk te moeten? Ik troost mezelf met de gedachte, dat een ieder die zich door haar laat beïnvloeden, zonder verhaal bij mij te komen halen, het niet waard zijn om me druk om te maken. Maar het maakt me wel misselijk als ik zie, hoe ze manipuleert met haar verhalen over hoe rot het is dat ze nu niet op vakantie kan, dus de vrijdagen vrij gaat nemen (ten koste van mijn eventuele wens om een vrijdag vrij te nemen) omdat ze nu natuurlijk zonder echtgenoot niet op vakantie gaat...ik heb het jaren zonder partner moeten doen, want ik ben een alleenstaande moeder en heb die positie nooit uitgebuit. Heb jusit altijd gezegd: gaan jullie maar op vakantie wanneer jullie willen, ik kan toch niet op vakantie. En vervolgens paste ik me aan aan het verlof van mijn collega's. Dus nu wordt door haar van mij verlangd, dat als zij heel zielig dan maar op vrijdag naar haar pas aangeschafte sta-caravan moet, op de andere werkplek waar ik van haar op maandag env rijdag naartoe moet, omdat er te weinig werk is voor twee op onze afdeling, dan toch wel haar werk doe (?), zodat als zij maandag op de afdeling komt, haar bedje schoon is (want op maandagen moet ik van haar ook elders werken). Ik heb uitgesproken bij PZ, dat ze me niet mijn eigenlijke werkplek kan ontzeggen om me dan toch nog op een andere plek die werkzaamheden te gaan doen, of zie ik dat verkeerd? Er is geen officiële taakomschrijving-wijziging geweest. PZ spreekt uit dat er coulance van mij kant wordt verwacht, want er is onderbezetting bij de receptie ontstaan, omdat daar door haar een collega de laan is uitgestuurd (op ongezouten wijze), met de gedachte erachter dat ze mij dan mooi daar kon plaatsen. Er werd gezegd dat het moest, dus ben het gaan doen, maar heb wel gezegd me dan ook alleen met receptie-werkzaamheden bezig te houden, want blijkbaar ben ik niet nodig op mijn eigen afdeling. Nu beweert ze, dat het geen of/of isd, maar en/en.
Kan er nog uren over ventileren, het lucht wel wat op, maar ik zou liever zien dat men inziet dat haar geroddel en kwaadsprekerij juist iets zegt over haar persoonlijheid. Het is als coördinatrice van deze afdeling ook verre van professioneel te noemen.
B. de Boer | 17 april 2008 (15:49)
Hoi,
Jeetje wat heb jij al veel meegemaakt met deze collega en petje af hoe je hier mee omgaat! Je moet maar zo denken, eerlijkheid duurt het langst! Jammer, dat zo iemand - die ook als coördinatrice het goede voorbeeld zou moeten geven - zoveel mensen met haar meekrijgt. Wat mij nog het meeste verbaasde is, dat je manager haar kant koos. Dat iemand zo kan manupileren... Vraag mij ook af waarom deze mensen dit soort dingen doen?
In het geval van je collega is het gewoon ziekelijk te noemen en lijkt het erop alsof ze al haar ellende op jou afreageert.
Jammer, dat je manager dit afschuwelijke gedrag niet aan wil pakken. Kan je niets beginnen via de OR?
Toevallig heb ik sinds een paar weken iets soortgelijks aan de hand. Komt mij nu een beetje mijn neus uit, omdat ik ook merk, dat er steeds meer collega's mee gaan doen met mij negeren en doen alsof ik lucht voor ze ben. Heb ook geen idee wat ik gedaan heb waarom ze zo doen. Ik vermoed, dat mijn collega bij hen de vuile was heeft buitengehangen over een klein dingetje wat ze nooit met mij heeft uitgesproken.
Het vervelende is, dat ik ze minimaal 1 keer per week zie in een vergadering en daar niet omheen kan.
Ik wilde er 2 gister hierover aanspreken, maar het is zo ontzettend druk op de afdeling dat het er niet van kwam. Heb me nu voorgekomen ze morgen allebei te bellen en ze hiermee te confronteren. Liever zie ik hun gezicht erbij, maar ik ga er niet weer een weekend mee zitten... Toen ik in jouw verhaal las, dat een confrontatie niets uithaalde zonk de moed mij even in de schoenen. Ben toch van plan ze te gaan bellen. Ze weten dan in ieder geval dat ik hun gedrag niet accepteer en het eventueel hogerop ga zoeken als het niet verandert. Ik vind het ook zo merkwaardig, dat collega's maar gewoon meedoen met dit gedrag zonder eerst met de andere partij gesproken te hebben. Denk, dat ze bang zijn dat zij - als ze niet meelopen - het volgende slachtoffer zijn.
Nou meid, ik wens je veel sterkte en wijsheid en vind het getuigen van een sterke persoonlijkheid hoe je met deze onprettige situatie omgaat.
mij@hotmail.com | 30 mei 2008 (13:54)
Ik ben het helemaal eens met dit artikel. Ik had eerder al een reactie geplaats, maar mijn vriendin (roddelaarster) klikte het weg. Groeten van mij
anoniem | 20 maart 2009 (11:10)
Het artikel en de reacties zijn voor mij herkenbaar. Ook waar ik werk wordt veel geroddeld, zeer waarschijnlijk ook over mijzelf. Ik ervaar roddelen over het algemeen als zeer kwalijk gedrag. Wat mij vooral verbaast is dat degenen die roddelen hierdoor (desondanks)vaak in aanzien stijgen en meer macht krijgen. De functie van roddelen (en pesten) is heel vaak het (op een misplaatste manier) creëren van een groepsband, die ten koste gaat van één of enkele slachtoffers. De kritiek die wordt verspreid wordt ook heel vaak niet aan de persoon zelf geuit. En als dat dan al gebeurt, is dat vaak via steken onder water. Iedereen aan wie roddels worden verteld,zou zich eens moeten afvragen of het wel eerlijk en terecht is om daar zomaar in mee te gaan.
Anita | 3 oktober 2009 (14:10)
Om tebeginnen is het een onproffessionele toestand als er wordt geroddeld op het werk. En dat managers er weinig aan doen. Ik walg van managers die denken dat ze door hun positie macht hebben en daar misbruik van maken. Het zegt ook veel over de cultuur in die groepen.
Ook ik maak deze toestand mee met iemand die het via de manager doet en weet dat ze eigen zelf fout is maar haarzelf ondertussen in de slachtoffer rol drukt. Ik ben geen manager loper, maar ei zal er alles aan doen om haar positie over de rug van een ander te verbeteren.
De oorzaak ligt bij het feit dat ze nu de 4e keer mij prive lasig valt met werk zaken over roosters enz. De eerste keer hebben we daardoor een aanvaring gehad, grotendeels via de mail en dat heeft ze in haar voordeel zo vertelt dat ik de klos was want ik had zogenaamd een behoorlijke reactie. Het slechte van een manager is dat hij het verhaal dan niet van 2 kanten wil horen. Ik weet immers niet dat zij weer bij hem klaagt.
Afschuwelijk toch zulke zielepoten. Ik ben er nu wel achter hoe het zit . Ze heeft veel vaker lopen klagen achteraf. Ondertussen wordt mijn contract, 3e verlenging van een jaar niet verlengd, ja met 3 maanden zodat ik wat anders kan zoeken. Dit kan volgens mij ook niet eens. Nou ja, ik ben er nog wel even zoet mee, ik zal die manager nu eens even goed vertelen hoe ik er over denk. Gadverdamme zieke cultuur.
Maike | 30 november 2009 (15:05)
Dit is een interessant artikel welke in 2004 geplaatst is en mensen nog steeds op reageren. Een weergave dat roddelen tot op de dag van vandaag en op iedere werkplek plaatsvindt in meer of mindere mate. Als ik de meeste geplaatste reacties lees, dan duwen mensen zich onbewust in een richting binnen een organisatie. Je hebt altijd te maken met een bepaalde vorm van politiek spel waarin je je moet zien te bewegen op de juiste manier. Dat kan op een eerlijke, positieve manier en op een oneerlijke manier met steken onder water waarbij er geroddeld wordt om strategisch voor hun eigen hachje te kunnen zorgen of hogerop die carriereladder te kunnen komen.
Mensen die van de eerlijke manier houden, moeten in mijn ogen ook fijn eerlijk blijven. Wie goed doet, goed ontmoet. Dicht bij jezelf blijven en eer aan jezelf houden. Goede mensen worden als goed persoon gezien, mits het bedrijf slim genoeg is en managers slim genoeg zijn om jou als persoon daadwerkelijk goed en correct te zien performen. Het blijft altijd een lastig iets waarmee je moet dealen. Nooit in de emotie schieten naar je vervelende roddelende collega of manager. Blijf feitelijk en professioneel. Probeer er altijd boven te staan. Zorg ervoor dat je mailverkeer bewaard van jouw roddelende collega en in een rustige bui feitelijk terugmailt mits dat toegevoegde waarde heeft. Anders vooral laten en persoonlijk antwoorden 'face to face'.
Je manager in een emotionele bui vertellen 'hoe het zit' scoor je nooit punten mee. De gunfactor en het elkaar mogen is belangrijk voor je eigen positionering. In dit geval is je leidinggevende die een bepaald gevoel of mening over je krijgt. Ga daar tactisch mee om.
Op het moment dat je het gevoel krijgt dat je operationeel weg wordt gezet binnen een organisatie op een plek waar niet jouw ambitie lag door je roddelende collega's en men ten onrechte een vertekend of verstoord beeld heeft gekregen over jou als persoon, dan zegt dit alles over een organisatie en eventuele kortzichtigheid. Dit neemt niet weg dat jouw naam niet meer zuiver ligt bij de belangrijke mensen binnen de organisatie. Als een relatie hierdoor dermate verstoord is geworden, kan men zich afvragen of de organisatie en haar cultuur aansluit bij jouw normen en waarden waarbij je je fijn voelt.
Gert-Jan | 4 december 2009 (17:12)
Ik ben een manager en ben ook een roddelaar.
Alleen ik heb (had ) het niet in de gaten en ben er door mijn directeur op gewezen!
Ik zag er geen kwaad in omdat het een volgens mij een positief iets was maar dat is blijkbaar niet voor een ieder hetzelfde.
Ik ben altijd iemand van goede communicatieve vaardigheden en heb het niet altijd inde gaten en das niet goed.
Hopelijk heb ik hiervan wat geleerd en hoop dat een ieder die het doet probeert het te stoppen.....het is haast een plaag.....maar als een ieder zijn mond houd word het ook wel erg saai hoor...
cilia | 20 december 2009 (16:06)
Ik heb steeds weer het gevoel dat mensen die roddelenzelf dingen uithalen die het daglicht niet kunne verdragen.wijs naar een ander,en blijf zelf buiten beeld
Pointr | 6 januari 2010 (10:08)
Hallo,
Heel leuk en aardig dat onderzoek, maar dat roddelen slecht is voor de teamgeest heeft iedereen vast al wel eens ervaren (al vanaf de basisschool) Wat ik mis in zo'n onderzoek is, wat doe je er tegen? Iemand tips? Niet vanuit ervaring maar vanuit een onderbouwd onderzoek?
Maria | 14 mei 2010 (14:01)
Als reactie... Bij mij op het werk op mijn afdeling wordt veel over anderen gesproken. Juist waar de ander niet bij is. Dat noem ik roddel. Dit wordt in mijn kring niet gedeeld. Het is NB een GGZ instelling. Ik ben zelf de dupe geworden van dit spreken over (in mijn ogen dus roddel). Ik heb er werk van gemaakt omdat ik het niet eerlijk vind, en het ws mijn baan gaat kosten.
Tegen dit soort kwaad is geen kruid gewassen heb ik ervaren. En als eenling delf je altijd het onderspit. Door dit, en nog wat andere privé situaties, w.o. het overlijden van geliefde familieleden binnen 2 maanden, ben ik in een depressie gekomen. Leuk he bij een GGZ instelling?? Aan de ene kant helpen ze mensen uit de depressie te komen en aan de andere kant op de werkvloer zelf helpen ze er in !!!
anoniem | 18 augustus 2010 (18:23)
Ik ben ook een slachtoffer van roddel op het werk. een teamleider lult over mensen terwijl die geacht zou moeten worden om dat soort dingen niet te doen. Er is al door meerdere iets ervaren en ook over gesproken, want die persoon roddeld niet alleen hij doet zijn werk uberhaupt niet goed en verwijt aan anderen dat zij het niet doen. hij besteed alle klusjes die hij zelf niet wil doen uit aan anderen en praat over een van mijn collega`s alsof het de eerste de beste ... is(niet zo`n net woord) laat ik zeggen iemand die met iedereen het bed in duikt. het kan mij me baan kosten op dit moment zit ikzelf niet zo lekker in mijn vel en lig aan de ketting bij mijn werkgever en nu horen bepaalde zaken binnenskamers te blijven maar dat doet de persoon in kwestie dus niet en dat vind ik hoogst kwalijk. maar de betreffende persoon zal nog weleens in zijn eigen valkuil vallen.
belinda | 12 november 2010 (19:00)
erg interessant...maar de laatste alinea! ik ben één van de weinige vrouwen in het bedrijf. Ik heb absoluut een grafhekel aan roddelen en hou me daar echt niet mee bezig. Het nadeel daarvan is is dat je als arrogant en onverschillig overkomt. Bovendien wordt er vaak door mannelijke collega's enorm geroddeld..op een heel onderhuids gemene manier. Wist niet dat het kon.
En ja ..ik krijg er inderdaad het middelbare school gevoel bij...heel erg naar.
Catherine | 29 januari 2011 (3:45)
ik ben van buitenlands komaf maaar geboren en getogen in nederland toch ondervind ik bij veel vrouwen, de mannen vinden mij een kei, de vrouwen roddelen graag over mij zelf als ik in de buurt ben.te zielig voor woorden dan heb ik het over hoogopgeleide vrouwen.wat mij opvalt , na gestuurd en gewerkt te hebben in italie en spanje,wat mij opvalt dat de nederlandse vrouw erg bang is voor concurrentie.in italie maken de vrouwen je als bondgenoot ipv vijhand.hebben ze destemeer respect en interesse in je als je net iets anders bent misschien wel beter. ik heb rechten gestudeerd en geloof mij de nederlandse cultuur kan en zou eens totaal open moeten gaan staan voor collegas met een ander smaakje:-) .
Samir | 7 december 2011 (18:55)
Ben pas in dienst bij een sociaal bedrijf en jongens het begint weer. Roddels en nog eens roddels.
|