Collega's aanraken: wat is gepast?
Auteur: Florentine van Lookeren Campagne
|
21-06-2010
|
 Mail dit artikel
Een schouderklopje is krachtiger dan alleen een compliment, zegt psycholoog Carien Karsten. Maar wat zijn de ongeschreven regels over het aanraken van je collega's?
‘Waar mag ik mijn vrouwelijke collega’s aanraken?’ vroeg een 42-jarige mannelijke consultant zich af in de rubriek ‘Werkmanieren’ op deze website. Dat riep nogal hevige emoties op. 'Helemaal niet aanraken, op welke manier dan ook. Alles kan en zal in slechte tijden (reorganisatie, inkrimping, bezuiniging etc.) tegen je worden gebruikt’, reageerde ene Van den Berg op intermediair.nl. En Maarten schreef: ‘Als man ben je bij voorbaat in het nadeel bij een discussie.’ Die angst is overbodig, zegt arbeidsrechtadvocate Diana Simons. Het aantal ontslagzaken wegens seksuele intimidatie neemt niet toe en een beschuldiging leidt niet zonder meer tot ontslag. ‘Iedere organisatie moet van de arbeidsomstandighedenwet een procedure hebben voor dit soort klachten’, zegt Simons. ‘Pas als die klacht gegrond is, volgt ontslag. Maar het ligt allemaal erg genuanceerd. Een man die een vrouw in een dronken bui op de vrijdagmiddagborrel op de bil slaat, wordt niet meteen ontslagen. Er moet wel sprake zijn van enige regelmaat, of een ernstig incident.’
Fotografie: Bert Spiertz / HH
Productiviteit
De vrouwen die reageerden toonden zich gevoelig voor vreemden in hun aura of hielden juist een pleidooi voor meer menselijkheid. ‘Ik werk in een vrouwenbedrijf en sommige van die vrouwen zijn erg aanrakerig. Altijd huggen, altijd even je rug masseren (ook al vraag je daar niet om), altijd even die hand op je schouder. Je zou er gek van worden’, schrijft Janneke. Maar Monique schrijft: ‘Ik denk dat het de productiviteit ten goede zou komen als mensen wat meer vertrouwen zouden hebben en zich bij elkaar ook lichamelijk op hun gemak voelen.’
De uiteenlopende reacties verklaart psycholoog Carien Karsten door de botsing tussen introverte en extraverte types. ‘Joviale mensen raken graag anderen aan om een goede sfeer te scheppen. Introverte mensen voelen dat juist als grensoverschrijdend. Ze houden van hun eigen ruimte en ervaren een aanraking als iemand die die ruimte dreigt binnen te komen.’ De acceptatie van de knuffel hangt af van de bedrijfscultuur. Aan het toneel wordt veel geknuffeld, zegt Karsten, maar onder psychotherapeuten is dat echt not done. Overschrijdt iemand die norm, dan kan ook een goedbedoelde aanraking ongemakkelijk voelen. Wie zijn collega’s niet ziet als vrienden en zijn werk strikt gescheiden houdt van zijn privéleven, zal een aanraking ook minder waarderen dan iemand die helemaal zichzelf wil zijn op het werk. Die strikte scheiding is een beetje kunstmatig en een beetje ouderwets, zegt Karsten. ‘Je bent ook een mens op je werk. En werk en privé lopen tegenwoordig door elkaar heen.’
Nuttig
Vervelend of niet, een aanraking vervult een paar nuttige functies, zegt Karsten. ‘In de eerste plaats in de communicatie. Een aanraking kan gezag tot uitdrukking brengen. De aangeraakte is lager geplaatst dan de aanraker. Maar het kan ook geruststellend werken. Voetbaltrainers geven hun spelers een schouderklopje als ze van het veld komen: ‘Jij bent oké’. Een schouderklopje is krachtiger in onze cultuur dan alleen een complimentje.’
In de tweede plaats is een aanraking stressverlagend. ‘Een aanraking stimuleert het parasympathisch zenuwstelsel. Dat produceert stressverlagende hormonen. Mensen zouden beter presteren als ze zich zouden kunnen overgeven aan een ontspannende stoelmassage op het werk.’
Maar let op: iemand die bol staat van de stress spant zijn spieren aan en kan daardoor een aanraking als heel onprettig ervaren. Daarbij kan iemand ook nare ervaringen met aanrakingen hebben in het verleden. Eerst even vragen dus, voor je je collega bij de schouders grijpt. Als hij je aanbod voor een stoelmassage afwijst, kun je altijd ook een kopje kamillethee voor hem halen. Dat is ook rustgevend.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Werketiquette'
Reageer, print of deel dit artikel
|
|
