Expat ruilt avontuur in voor Nederlandse file
Auteur: Florentine van Lookeren Campagne
|
11-11-2009
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Erik en Annemiek verhuisden voor een paar jaar naar de Verenigde Staten. Door de economische crisis moesten ze op stel en sprong weer terug. Ze zijn niet de enigen. Steeds meer bedrijven halen hun werknemers uit het buitenland terug.
Op de ijskast hangt nog de kaart van de Verenigde Staten, maar Halloween en Thanksgiving vieren Erik en Annemiek dit jaar niet.
Erik (35) wilde graag de overstap maken van research and development naar productie. Annemiek (33) wilde graag dat hij minder zou reizen - hij was vaak weken van huis. Beiden wilden graag naar het buitenland. Het bedrijf was enthousiast, ze konden Erik prima gebruiken bij de bouw van een tweede fabriek in Alabama. Ze vroegen hun visa aan, en laadden de scheepscontainer vol. Erik en Annemiek begonnen in juni 2008 aan hun Amerikaanse avontuur.
Het duurde precies acht maanden. De orders liepen al snel terug en de tweede fabriek werd gesloten. Toen ze met kerst en oud en nieuw in Nederland waren, belde Eriks manager dat er gereorganiseerd zou worden. Dat was op 6 januari. Erik: ‘Ik zei voor de grap tegen onze familie: het zou zomaar kunnen dat we binnen een maand weer thuis zijn. Op 6 februari zaten we in het vliegtuig naar huis.'
Voor je vertrek regelen
Weet in welk land je verzekerd bent voor arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en ziektekosten en wat er gebeurt als je je baan kwijtraakt. Bespreek je terugkeer van tevoren met je baas. Beding een garantie op een plaats in Nederland, of elders bij het bedrijf.
(Illustraties Leendert Masselink)
Koude douche
Terugkeren uit het buitenland kan voelen als een koude douche. Na de vrijheid van het expatsbestaan word je opeens weer een radertje in het grote geheel van het hoofdkantoor in Nederland. Je verruilt het avontuur weer voor de file. En niet altijd maakt je bedrijf gebruik van de expertise en ideeën die je in het buitenland hebt opgedaan. Promotie is ook geen automatisme. Je had misschien gerekend op een managementfunctie, maar misschien is er net even geen plek voor jou op dat niveau. In salaris ga je weer terug naar normaal Nederlands peil.
Ben je ook nog eens voortijdig teruggekeerd, dan kan de klap nog harder aankomen. ‘Wijt het vooral niet aan jezelf', adviseert Nannette Ripmeester van Expertise in Labour Mobility. ‘Jij als persoon hebt niet gefaald. Wees relaxed. Er is crisis. Het is niet jouw schuld.'
Je bent ook niet de enige. Het Rijnlands Lyceum in Dubai startte vorig jaar met 330 leerlingen, dit jaar met 290. Een minder grote achteruitgang dan verwacht, maar met kerst keren weer een paar gezinnen terug naar Nederland. ‘Iedereen houdt momenteel rekening met een eventueel vertrek', aldus Hans Hardeman van het Rijnlands Lyceum.
Met name in sectoren die zwaar te lijden hebben gehad onder de crisis, zoals de auto-industrie, de it en financiële dienstverlening, is het aantal expats afgenomen, blijkt uit onderzoek van hr-consultancy Brookfield onder zeventien bedrijven wereldwijd. Zo heeft een internationale autofabrikant dit jaar het aantal van 1.600 expats met een kwart teruggebracht. Sectoren zoals de logistiek en consumentengoederen verwachten het aantal expats binnenkort te zien dalen.
De crisis versnelt de trend van bedrijven om lokale mensen in dienst te nemen, in plaats van expats uit te zenden. Ripmeester: ‘Expats waren altijd mensen die een bepaald trucje goed onder de knie hadden. Maar de behoefte aan trucjes verandert. Vroeger zou je altijd een expat naar India sturen, want wat jij wilde konden ze daar niet. Nu zijn de opleidingen daar net zo goed als hier en begrijpen lokale mensen wat het bedrijf wil. Zij zijn goedkoper en vaak ook beter inzetbaar, omdat zij de lokale cultuur kennen. Per project kijken bedrijven nu wat de toegevoegde waarde van de expat is. Soms zal het project verkleind worden. Soms zal een lokaal iemand de taak van de expat overnemen.' Mensen die nu nog steeds uitgezonden worden, krijgen deze kans als onderdeel van hun ontwikkeling tot manager. In het buitenland blijkt of hun leiderschapsstijl ook over de grens werkt, hoe stressbestendig ze zijn en hoe goed ze tegen veranderingen kunnen.
(Klik voor vergroting)
Flexibiliteit
Een onverwachte terugkeer hoeft helemaal niet negatief te zijn voor je loopbaan. Als je er goed mee omgaat, zal de baas alleen maar onder de indruk zijn van je flexibiliteit. Ook Erik heeft veel overgehouden aan zijn korte verblijf in de Verenigde Staten. Hij maakte de overstap naar productie die hij graag wilde. Bij terugkeer in Nederland kon hij kiezen uit twee banen. Nu doet hij de baan waar hij op den duur naartoe hoopte te groeien. ‘Het is sneller gegaan met mijn carrière dan ik had verwacht.'
De carrière van Annemiek, vastgoedmanager bij een woningbouwcorporatie, heeft anderhalf jaar stilgelegen, ook omdat zij in de Verenigde Staten zwanger werd en bij terugkomst in Nederland niet met een dikke buik wilde gaan solliciteren. Wel heeft ze vanuit Amerika haar netwerk goed onderhouden. Zodra ze wist dat ze zou terugkeren, heeft ze iedereen gemaild. Het heeft haar een aantal gesprekken en een voorlopig aanbod opgeleverd. ‘Ze willen me wel hebben, maar er is nog geen geld.' Ze solliciteert dus maar even door.
(Klik voor vergroting)
Aanpassingsvermogen
Op de uitzending heb je je maanden voorbereid, de terugkeer kan razendsnel gaan. Dat vergt wat van je aanpassingsvermogen. De verleiding bestaat om voortdurend te praten over wanneer je weer weg zult gaan, alsof je terugkeer tijdelijk is. Doe dat niet, zegt Ripmeester. Je bent nu weer in Nederland. Haal liever de afdeling bij elkaar, neem iets lekkers mee uit het land waar je vandaan komt en vier je terugkomst, zoals je ooit je afscheid gevierd hebt. Zo kun je ook uitleggen waarom je terugkwam: ‘Economische crisis hè.' Daarmee voorkom je dat mensen achter je rug gaan praten: ‘Zie je wel, hij is weer terug. Ging zeker niet zo goed daar in China.'
Een verblijf in het buitenland betekent dat je onzichtbaar bent op het hoofdkantoor in Nederland. Als je terugkomt moet je je plek weer veroveren. Dikke kans dat er in de tijd dat jij weg was, gereorganiseerd is. Je oude baan is weg, de nieuwe functieprofielen zeggen je niets en niemand heeft aan jou gedacht. ‘Zorg dat ze je niet vergeten', zegt internationaal hr- consultant Mechteld Nije van NHRC. Het loont de moeite om regelmatig even te bellen met je baas of een collega met wie je goed kunt opschieten. Zij vergeten je niet en jij blijft op de hoogte.
Wil je echt niet terug, dan kun je proberen om als lokaal personeel in dienst te treden. Het voordeel is dat je niet op stel en sprong naar Nederland hoeft. Je houdt je baan en je net opgebouwde sociale leven. Als je toch al van plan was enkele jaren daar te blijven, is dit een goede oplossing. Het betekent echter ook dat je uit dienst gaat bij het Nederlandse bedrijf en in dienst komt in je nieuwe thuisland. Je krijgt een nieuw contract, met alle onzekerheden van dien. Je krijgt ook een lokaal salaris, eventueel ‘local plus', dus met een woontoeslag of twee tot vijf procent meer salaris. Daarvoor moet je wel kunnen uitleggen waarom jij dat waard bent en je lokale collega's niet, zegt Ripmeester.
Ook Erik kreeg na de reorganisatie een andere baan aangeboden in de Verenigde Staten, maar het was niet wat hij wilde. ‘Toen hij hoorde dat zijn werk stopte, hebben we een middag gepraat en meteen de beslissing genomen', vertelt Annemiek. ‘De functie die hij kon krijgen, maakte het niet meer de moeite waard om er alles voor op te geven - familie, vrienden, mijn carrière. Dan moet je de knoop doorhakken. We hebben nergens spijt van, niet van de beslissing om te gaan en niet van de beslissing om terug te gaan. Als je goed voor ogen houdt waarom je die keuzes hebt gemaakt, hoeft dat ook niet.'
Twee weken later stonden Erik en Annemiek weer in de hal van hun eigen, steenkoude huis in Nederland. Daar lag de NRC op de mat - een verrassing van Annemieks zusje. ‘We waren weer thuis.'
De namen van Erik en Annemiek zijn gefingeerd.
Handige links
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Werken in het buitenland'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Ferdinand De La Soie | 12 november 2009 (10:47)
Wat hier nog niet als optie stond vermeld, maar wel degelijk vaak gebeurt bij terugkerende expats: ze verhuizen naar een andere Nederlandse werkgever. Meestal is de positie die ze bij terugkeer naar Nederland krijgen niet al te best en dan is een andere Nederlandse werkgever zeer tevreden met de zojuist verworven buitenlandervaring. Die is wel bereid ervoor te betalen.
|
