Hersendoping: kun je er echt langer op werken?

Auteur: Dennis Rijnvis | 16-11-2011 | Reacties: 8 | Share/Bookmark Mail dit artikel

E Een nachtje doorwerken kost weinig moeite na het slikken van de cognitieve versterker Modafinil, merkte redacteur Dennis Rijnvis. Maar welke bijwerkingen en bezwaren kleven er aan dit soort ‘hersendoping'.



Schrijven onder invloed, het moet een eenmalig experiment blijven. Dat heb ik van tevoren met mezelf afgesproken. Maar als ik vermoeid plaatsneem achter mijn bureau en een strip met pillen uit mijn tas haal, twijfel ik toch even. Mijn hoofd bonkt en ik kan mijn ogen nauwelijks openhouden. Door mijn ervaringen in de afgelopen twaalf uur weet ik dat de witte capsules me binnen een uur weer wakker en alert kunnen maken. Nog één keer lees ik de bijsluiter van het middel. 

Modafinil 100 mg PCH is goedgekeurd voor de behandeling van overdreven slaperigheid overdag in verband met een ernstige slaapstoornis die narcolepsie genoemd wordt.

Van een slaapstoornis heb ik geen last. Ik heb dit artikel geschreven onder invloed van Modafinil, omdat ik nieuwsgierig was naar de gunstige bijwerkingen die worden toegeschreven aan het medicijn. Modafinil kwam in 1998 op de markt als narcolepsiemedicijn, maar wordt steeds vaker gebruikt als een zogenaamde cognitieve versterker. Oftewel: een medicijn dat de prestaties van de hersenen bij gezonde mensen kan verbeteren. Amerikaanse wetenschappers melden deze maand in het wetenschappelijk tijdschrift Annals of Surgery dat doktoren tijdens een nachtje overwerk onverminderd alert blijven wanneer ze onder invloed zijn van Modafinil. Ze zouden ook beter vooruit plannen en minder impulsieve beslissingen nemen dan vermoeide collega's die het middel niet slikken.

Geen vertroebelde gedachten

Geïnspireerd door het onderzoek nam ik de avond voordat ik aan dit artikel begon rond tien uur twee capsules in met een slok water. Al snel begon het middel te werken. Ik merkte dat mijn gedachten niet meer werden vertroebeld door slaperigheid zoals eerder op de avond. Mijn brein leek plotseling net zo fit als overdag. De rest van mijn lichaam gaf wel signalen van vermoeidheid. Zo kreeg ik rond een uur 's nachts warme oren en begonnen sommige spieren te zeuren. Maar ik had totaal geen moeite meer om me op het schrijven te concentreren.

De vraag is alleen: heb ik echt de effecten van Modafinil ervaren, of zorgden alle positieve berichten die ik over het middel had gelezen voor een placebo-effect? Berend Olivier, hoogleraar farmacologie aan de Universiteit van Utrecht, kan dat beter inschatten.

‘Modafinil houdt je wakker, dat is zeker', zegt hij. ‘Het zorgt in je hersenen voor een toename van dopamine, een neurotransmitter die je alerter maakt. Hersencellen geven deze stof de hele dag door af. Normaal gesproken blijft de hoeveelheid in balans doordat vrijgekomen dopamine na een tijdje weer wordt opgenomen in de cellen. Modafinil voorkomt die heropname door een eiwit in de celwand te blokkeren. Daardoor wordt de dosis dopamine in het brein veel groter, zodat je langer wakker en alert blijft.' 

Het medicijn kan volgens Olivier nuttig zijn bij het halen van deadlines. ‘Je koopt in feite wat extra tijd waarin je goed kunt functioneren. Je kunt bijvoorbeeld tot diep in de nacht alert blijven bij het leren van een tentamen, of een nacht overwerken.'

Het Britse natuurwetenschappelijk tijdschrift Nature hield onlangs een enquête over het gebruik van ‘breindoping'. Van de 1.600 anoniem ondervraagden (voornamelijk Europese academici) gaf twintig procent aan wel eens een stimulerend middel in te nemen. Modafinil werd vaak genoemd. Maar ook middelen als Ritalin (een bekend adhd-medicijn dat ook de concentratie van gezonde mensen zou verbeteren) en bètablokkers (pillen tegen hoge bloeddruk die ook stressverschijnselen onderdrukken) bleken populair.

Op recept verkrijgbaar

Modafinil is in Nederland alleen op recept verkrijgbaar voor narcolepsiepatiënten. Ik moest een bevriende wetenschapper inschakelen om een doosje van twaalf pillen te bemachtigen. Maar bètablokkers worden soms wel door huisartsen voorgeschreven tegen stress. In mei, tijdens de examenperiode op middelbare scholen, meldde de stichting Farmaceutische Kengetallen een stijging van dertig procent in de vraag naar bètablokkers.    

Een bescheiden steekproef van de Erasmus Universiteit onder economiestudenten in Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en Nyenrode wees in 2009 uit dat zeven procent wel eens experimenteerde met Ritalin (meestal geleend van adhd'ers) om beter te kunnen studeren.

Mijn eigen experiment met hersendoping verliep urenlang voorspoedig. Ik zat om twee uur nog steeds geconcentreerd te werken. Behoefte om naar bed te gaan, had ik niet. Slapen leek bijna iets overbodigs. Ook mijn zelfvertrouwen was groter dan anders. Ik begin wel vaker iets te laat aan artikelen. Maar waar ik me tijdens een nachtje doorschrijven normaal gesproken afvraag of de kwaliteit van mijn werk er niet onder zal lijden, had ik nu geen twijfels. Misschien was ik zelfs wel scherper dan overdag. Een Brits onderzoek uit 2005 suggereert dat Modafinil niet alleen de nadelige effecten van een slaaptekort teniet doet, maar de hersenen ook op andere manieren stimuleert. De onderzoekers van King's College in Londen onderwierpen honderd uitgeruste en gezonde proefpersonen aan een cognitieve test na inname van 100 milligram Modafinil. Een andere groep mensen maakte dezelfde test zonder het medicijn. De deelnemers die Modafinil hadden geslikt, presteerden vooral beter bij geheugentaken. Zo konden ze grote getallen gemakkelijker onthouden en reproduceren. Ook hun verbale kortetermijngeheugen leek een impuls te krijgen.

Invloed op andere hersenfuncties

Olivier betwijfelt of Modafinil invloed heeft op andere hersenfuncties dan alertheid. ‘Sommige wetenschappers vermoeden wel dat het niet alleen uitwerking heeft op de aanmaak van dopamine, maar ook op de neurotransmitters noradrenaline en serotonine in het brein. Maar het gaat mij te ver om te zeggen dat je er een beter geheugen van krijgt of zelfs slimmer wordt. Die hersenfuncties zijn maar zeer los gerelateerd aan de systemen die Modafinil eventueel beïnvloedt. Ik geloof dat bijna honderd procent van het effect van Modafinil kan worden verklaard door dopamine en dus verhoogde alertheid.'

En zelfs die alertheid wordt volgens Olivier vaak overdreven. ‘Zelf heb ik Modafinil nooit gebruikt, maar ik schat in dat een paar koppen sterke koffie net zo goed kunnen werken. Als je iemand die in zijn leven nog nooit koffie heeft gedronken twee koppen sterke espresso geeft, is hij ook klaarwakker. Het is wel zo dat een keer een pilletje innemen natuurlijk makkelijker is voor een chirurg of piloot dan zes koppen koffie achteroverslaan.'

Welke cognitieve versterkers zijn populair?

<><><>Bron: Nature
Ritalingenoemd door 62 procent van de gebruikers)
Modafinil (44 procent)
Betablokkers 15 procent)

Modafinil raakte uitgewerkt

Rond half drie 's nachts bekroop me het gevoel dat de Modafinil uitgewerkt raakte. Even twijfelde ik. Maar uiteindelijk drukte ik een derde tablet uit de strip. Nog honderd milligram kon vast geen kwaad, vertelde ik mezelf. Al snel ebde de vermoeidheid weer weg. Wel kreeg ik een beetje last van spierpijn op mijn borst.  Het innemen van die derde pil was volgens Olivier geen goed idee. ‘Na een aantal uren raak je langzaam gewend aan een stof. Dan denk je dat de pil is uitgewerkt, terwijl dat nog niet zo is. Modafinil blijft zeker zes tot zeven uur werken. Als je al eerder een vervolgpil neemt, heb je natuurlijk kans dat je meer last krijgt van bijwerkingen. Spierpijn is er daar een van.'

Bij gebruik op de lange termijn, loop je volgens de hoogleraar zelfs het risico op een veel gevaarlijker bijeffect: verslaving. ‘De aanmaak van dopamine werkt in op het beloningssysteem van de hersenen. Als je het brein langdurig op die manier stimuleert, wordt het minder gevoelig voor de stof. Je gaat dan steeds hogere doseringen nemen. En wanneer je stopt met het middel, krijg je ontwenningsverschijnselen. In zekere zin word je er dan afhankelijk van.'

Aangezien ik Modafinil zelf pas voor de eerste keer heb ingenomen, probeer ik in contact te komen regelmatige ‘gebruikers'. Hoe ervaren zij de effecten? Mensen die op internetfora aangeven dat ze wel eens Ritalin of Modafinil gebruiken, reppen niet van de bijwerkingen op lange termijn. Als ik ze een persoonlijk bericht stuur, houden de meesten de boot af. Ze reageren niet of geven aan niet mee te willen werken. Alleen een Amerikaanse professor in de psychiatrie stuurt een wat uitgebreider mailtje terug. Zijn naam is Phil Harvey, hij is als psycholoog verbonden aan de Universiteit van Emory in Atlanta. ‘Ik gebruik Modafinil wel eens als ik na een lange vlucht nog een presentatie moet geven', zegt hij. ‘Het houdt me wakker, meer niet. Het is niet zo dat ik hele nachten opblijf om de Nobelprijs ermee te winnen. Ik wil er liever niet over worden geïnterviewd.'

Taboe

Blijkbaar is het nog een taboe om over gebruik van cognitieve versterkers te praten. Maar doet het iets af aan je prestaties als je langer doorwerkt of zelfs beter werk aflevert met behulp van pillen? Dat is een van de vraagstukken waarmee Maartje Schermer zich bezig houdt aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Haar volledige titel: hoogleraar filosofie van de geneeskunde en maakbaarheid van de mens.

‘In de sport is er een dopinglijst met verboden middelen, maar de vraag is of je wetenschappers of mensen in het bedrijfsleven ook kunt verbieden om cognitieve versterkers te gebruiken', zegt ze. ‘Nu zijn de effecten van middelen als Modafinil en Ritalin nog beperkt. ‘Maar als maatschappij moeten we ook serieus nadenken over de mogelijkheid dat er ooit wel een pil op de markt komt die mensen echt een intellectuele voorsprong geeft.'

Schermer denkt dat hersendoping de samenleving in theorie behoorlijk kan veranderen. ‘Ik denk dat je zou moeten voorkomen dat er een tweedeling ontstaat tussen hen die toegang hebben tot deze middelen en mensen die het niet kunnen betalen. Misschien zou je breindoping wel gratis moeten verstrekken. Aan de andere kant moet het natuurlijk wel een vrije keuze blijven om een medicijn te nemen. Je wilt voorkomen dat bedrijven werknemers gaan dwingen bepaalde middelen te slikken. Ook is het de vraag of je ouders zomaar moet toestaan om cognitieve versterkers aan hun kinderen te geven.'

Volgens Berend Olivier zijn zulke discussies voorlopig echter niet aan de orde. Hij wijst op regelgeving van de registratiecommissies voor geneesmiddelen in zowel Europa (de EMA) als Amerika (de FDA). De instanties staan alleen de ontwikkeling en promotie toe van medicijnen die zijn ontwikkeld voor de behandeling van specifieke ziektes. Al deze aandoeningen zijn omschreven in handboeken. Zo mag Modafinil officieel alleen worden gebruikt tegen narcolepsie, dat wordt gekenmerkt in DSM-IV, het handboek voor psychische ziektes. Toen de Amerikaanse producent van Modafinil - Cephalon - in 2007 in promotiemateriaal suggereerde dat de pil ook zou kunnen helpen tegen algemene vermoeidheid, legde de FDA het bedrijf een boete van 425 miljoen dollar op.    

‘Het ontwikkelen van een cognitieve versterker is simpelweg illegaal', zegt Olivier. ‘Het kan natuurlijk wel gebeuren dat een medicijn dat je ontwikkelt tegen cognitieve stoornissen per ongeluk ook een goede uitwerking blijkt hebben op de intelligentie van gezonde mensen. De verleiding zou dan groot zijn om het te gaan gebruiken. Maar persoonlijk denk ik dat de menselijke hersenen vrij optimaal zijn geëvolueerd. Misschien is het wel mogelijk om bepaalde functies zoals het geheugen nog verder te verbeteren, maar de kans op negatieve bijwerkingen is dan ook groot. Stel dat je geheugen bijvoorbeeld zo goed wordt dat je bijna niets vergeet. Dan zou je ook allerlei trauma's oplopen. Dat wil je helemaal niet.'

Vervelende kortetermijnbijwerking

Met de vervelendste kortetermijnbijwerking kreeg ik te maken toen ik om half vijf naar bed ging: slapeloosheid. Steeds als ik mijn ogen dichtkneep, hoorde ik mijn hart kloppen. Mijn lichaam voelde aan alsof ik net en stuk had hardgelopen een nog vol adrenaline zat. Na twee uur draaien, woelen, lezen en schaapjes tellen, besluit ik maar gewoon op te staan en naar de redactie te gaan.

‘Uiteindelijk kun je slaap natuurlijk niet vervangen met een middel als Modafinil', zegt Olivier. ‘Je betaalt de volgende dag gewoon de prijs. Ik kan me voorstellen dat het voor een nachtje doorhalen handig kan zijn om een pil in te nemen, maar als je de dag daarna fit wilt zijn moet je er weer een nemen. En dat is niet aan te raden.'

Ik kijk naar de klok die op de redactie hangt: het is pas tien uur 's ochtends. In de strip op mijn bureau zitten nog zeven pillen. Genoeg om de vermoeidheid te verdrijven en rest van de werkweek door te komen. Maar bij het vooruitzicht van nog een paar slapeloze nachten, weersta ik die verleiding. Toch belanden de pillen niet in de prullenbak, maar in mijn bureaula. Voor als ik weer eens te laat aan een artikel begin.

Illustratie: Leendert Masselink

Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Werk en leven'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (8)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Bert | 16 november 2011 (11:36)

Interessant experiment. Bedenk trouwens ook dat eventuele bijwerkingen vaak heviger worden bij herhaald gebruik. Met andere woorden: het positieve effect blijft zeer beperkt (want het middel kan maar zeer sporadisch gebruikt worden), of men zoekt een groot positief effect door regelmatig dit soort pillen te slikken, en betaalt daarvoor niet alleen een financiele prijs, maar ook een gezondheidsprijs.

Hier een vergelijkbaar artikel voor de liefhebber, met ongeveer dezelfde conclusie: http://procrastinus.com/better-living-through-chemistry-is-there-a-success-pill/

Diantha | 21 november 2011 (14:43)

"Zelf heb ik Modafinil nooit gebruikt, maar ik schat in dat een paar koppen sterke koffie net zo goed kunnen werken. Als je iemand die in zijn leven nog nooit koffie heeft gedronken twee koppen sterke espresso geeft, is hij ook klaarwakker."

Alleen bevat espresso veel minder cafeïne dan normale koffie, nogal algemeen bekend. De associatie van 'sterk-smakende koffie = veel cafeïne' verwacht je toch niet van een hoogleraar.

Over modafinil vond ik op onderstaande pagina: "Er is geen afhankelijkheid opgetreden." Oftewel, het is NIET (fysiek) verslavend, terwijl meneer Olivier wel een dusdanig proces in de hersenen omschrijft. Weer een nogal grove fout van een hoogleraar die beter zou moeten weten.

http://www.fk.cvz.nl/Inleidendeteksten/I/inl%20middelen%20bij%20adhd%20en%20narcolepsie.asp?blPrint=True

"‘Het kan natuurlijk wel gebeuren dat een medicijn dat je ontwikkelt tegen cognitieve stoornissen per ongeluk ook een goede uitwerking blijkt hebben op de intelligentie van gezonde mensen. "

Wederom!! Dit soort middelen beïnvloedt absoluut niet de intelligentie maar het geconcentreerd functioneren. Bij mijn weten werken deze middelen eigenlijk pas behoorlijk als je ze enkele weken volgens een strak schema inneemt.

Fleur | 21 november 2011 (15:08)

Het leest lekker weg voor zo'n lang artikel. Ik denk dus dat het middel goed werkt.
De gezondheidsprijs die je er voor betaald vind ik echter te hoog. Niet meer nemen hoor!

Ulrich Grün | 21 november 2011 (16:26)

Over doping gesproken:
mijn eindexamens Engels (Havo en Vwo) heb ik gemaakt onder invloed van cannabis.

Dat kwam zo: tijdens examentrainingen op school lukte het mij maar niet om een examen goed te maken (ik kreeg de vragen niet af, en uitgaande van de vragen die ik wél afkreeg had ik nog een onvoldoende). "Veel oefenen thuis", sprak de leraar.

Thuis rookte ik ook wel eens cannabis (puur en zelfgekweekt). Na weer eens gerookt te hebben, vond ik (mijn geweten) dat ik eigenlijk ook de meerkeuzevragen voor het examen Engels moest oefenen, zoals mijn leraar mij op het hart had gedrukt. Dus begon ik aan een oefenexamen uit de examenbundel. Maar wat bleek nu: ik hoefde niet na te denken welke opties van de meerkeuzevragen de juiste waren, bijna intuïtief voelde ik dat aan. Ruim binnen de gestelde tijd kreeg ik dit examen af en met een goed resultaat.
Wanneer ik zo'n examen weer 'gewoon' nuchter maakte, bakte ik er weer niets van. Onder invloed van cannabis ging het steeds goed.

Dit had natuurlijk consequenties voor het komende examen. Wilde ik dat met goed gevolg afleggen, moest ik daarvóór wat cannabis roken (voor ik de examenruimte inging, even naar het toilet: zo gezegd zo gedaan). Het resultaat was verbluffend: het juiste antwoord zwaaide bij wijze van spreken naar mij, terwijl de foute antwoorden zich bij wijze van spreken verstopten.

Voor zowel mijn Havo- als ook Vwo-examen Engels heb ik een 7 gehaald, dankzij de cannabis uit de tuin van mijn ouders. De andere examens heb ik zonder hulpmiddelen gemaakt.

alanis | 22 november 2011 (17:28)

hi ik heb adhd en wilde niet aan de medicijnen eerst, ik geloofde ook niet dat adhd bestond. Totdat ik van een adhd vriendin een pilletje probeerde. Nondeju! Wat hebben normale mensen het toch makkelijk. Nooit meer zoeken naar dingen. Ik heb verdorie twee boeken in een dag gelezen. Terwijl ik normaal nooit sprinters uit de bieb kon halen omdat ik nooit en te nimmer een boek binnen een week uitkreeg. En ik wist precies nog waar mijn fiets stond en hoefde niet meer een half uur te zoeken. En ik herkende mensen in de massa op zaterdagmidag kon ik zomaar naar de markt, naar de ikea of mediamarkt kon ik zomaar naar buiten komen met precies datgene waar ik voor kwam. Wat een wereld ging open. En shit wat heb ik gejankt wetende dat normale mensen dat altijd hebben. Maar de methylfenidaat die ik slikte ging steeds minder goed werken. En ik kon niet gewoon meer nemen want dan kreeg ik paniekaanvallen en als ik mijn ogen dicht deed om te slapen savonds zag ik een schim in mijn kamer met een priem, hij wilde mijn ogen uitsteken (''ábnormale gedachtes'' stond als bijwerking inderdaad vermeld in de bijsluiter, nu weet ik wat dat betekend, een slechte trip noem ik dat"") maar adhd-ers gaan er dus volgens Zweeds onderzoek werkelijk 10 punten in IQ op vooruit. Ik wordt dus hoogbegaafd. Je weet niet wat het is als je wel het IQ hebt, maar je kunt er niet bij. Bij een add bijeenkomst merkte ik wel dat niet alle adhd-ers heel slim zijn, en als ik een creatief beroep had of een beroep met mijn handen, of bv brandweerman (adhd-ers kunnen beter optreden in adhoc situaties, ze kunnen heel snel improviseren) dus of als je topsporter bent en je zit toch al in het stramien van een trainingsschema: in al deze gevallen zou ik geen ritalin slikken. Alleen tijdens autorijden. Maar ik heb na duizenden euro's investering nog geen rijbewijs kunnen bemachtigen. Als je iedere vijf minuten je aandacht voelt loskoppelen en je denkt tijdens het autorijden: he die boom is honderd jaar oud, he de schoenen zijn in de aanbieding, : dan veroorzaak je al snel ongelukken. Blijkt dat 70% van de add-ers helemaal geen rijbewijs heeft en ook niet kan halen. In de media doet iedereen er zo lacherig over, alsof we allemaal maar praatgrage standup comedians zijn. Maar die andere kant van de medialle wordt steeds overal buitengehouden. Dat Sven Kramer niet een hele film in de bioscoop kan zien zonder pauze, hoe graag hij die film ook wil zien. Dat je met geen mogelijkheid twee uur kan stilzitten. Echt niet. Dat Prem al twee keer is ontslagen vanwege zijn ''slip of the tongue'' en dat hij echt niet graag mensen beledigd en dat het steeds zijn baan kost. En dat Raoul Heertje nu wel zijn rijbewijs heeft, maar hoeveel hem dat gekost heeft? Zijn leven lang van hot naar her rijden met het openbaar vervoer is echt geen pretje.
Maar die Ritalin werkt bij adhd-ers maar in eenderde van de gevallen, en als het werkt, maar twee jaar. Daarna ben je er immuun voor. Dan hebben we wel een kijkje gekregen in jullie wereld. Dan moeten we als de wiederweerga een eigen bedrijf oprichten in die tijd. Dan mag ik altijd te laat komen en kan niemand mij ontslaan. En dan huur ik gewoon een secretaresse en een schoonmaaktster in, die kunnnen dan alles netjes bijhouden en dingen voor mij zoeken als ik het kwijt ben. Net als Richard Branson: gewoon doen wat je goed kunt en mensen inhuren voor de dingen die je dus niet goed kunt. Maar ondertussen is het bikkelen. En janken. Zij wel en ik niet. Mijn dopamine is echt de zwakke schakel, als ik dat probleem niet had gehad was ik dus echt intelligenter, doorzettender, gecontroleerder en verdiende ik meer. En zonder die dopamine maakt het nogal veel uit in mijn leven. Als je toch niet ambitieus bent of niet heel erg intelligent of je doet toch alleen dingen die met adhd beter gaan dan zonder: dan hoef je die pillen niet. Maar als je toevallig wel boeken wilt lezen en schrijven, dan maakt het veel uit.

alanis | 22 november 2011 (17:48)

je intelligentie gaat werkelijk omhoog als het korte termijn geheugen je zwakste schakel is. Het blijkt dus werkelijk uit Zweeds onderzoek, dat mocht een adhd -er toevallig best wel een hoog IQ heeft, maar wordt tegengehouden door zwak werkgeheugen, zoals adhd-ers nu eenmaal hebben. Dat in dat geval de methylfenidaat een enorm verschil maakt in het hele functioneren. Dus als ik een website wil maken of met photoshop een ingewikkelde bewerking wil maken op de computer klik ik lukraak maar op wat knoppen en soms komt er per ongeluk wat uit. Ik kan niet meer dan vijf stappen achter elkaar in een bepaalde volgorde doen. Dan halverwege weet ik het niet meer, ook al heb ik het tig keer gedaan. Met methylfenidaat kan ik werkelijk meer, dus een copietje maken in de bieb, pasje opladen in een apparaat, dan naar ander apparaat opdracht geven, inloggen, inlogcode invoeren, printopdracht geven, dan pasje inscannen in apparaat en copietje ophalen bij ander apparaat. Ik weet niet hoe het zit met andere adhd-ers maar dat kon ik dus, hoewel universitair geschoold en IQ van 213 (zonder ritalin) dus niet. Eenvoudige dingen kon ik werkelijk niet. Dus met methylfenidaat kun je grote vooruitgang boeken in de werkgeheugen. Als toevallig in jouw situatie je hele ketting heel sterk is, maar de zwakke schakel is net dat werkgeheugen (omdat je adhd hebt) en dat werkgeheugen gaat het ineens wel doen. Dan schrik je je rot. Dan kan de rest van je hersens eindelijk eens doen wat ze al die tijd al wilden doen. Dus als je werkelijk ergens een zwakke schakel hebt, zoals adhd -misschien dat ze in de toekomst nog wel meer dingen ontdekken-- dan wordt je dus werkelijk intelligenter. Gewoon meetbaar hoger IQ. Scheelt bij adhd-ers dus gemiddeld tien punten. Werkelijk. Maar als je geen adhd hebt dan heb je dus niet een zon hele zwakke schakel, dan gaan al die schakels allemaal maar een beetje meer of sneller of zo, dan wordt je niet opzienbarend veel intelligenter. Ook als je adhd hebt, maar er zijn nog meer zwakke schakels, dan werkt het ook niet. Dan heb je net een schakel gerepareerd, maar dan kom je misschien een andere zwakke schakel tegen. Het werkt alleen maar bij 30 % van de adhd-ers, en alleen maar een of twee jaar daarna wordt je immuun. en dan werkt het vooral op je werkgeheugen. Als je gewoon niet op je goede werkplek of studie zit, als het je gewoon niet interesseert of je wilt iets doen waar je werkgeheugen niet zoveel invloed op heeft: in die gevallen kun je het net zo goed niet slikken. Het werkt vooral bij: lezen, opruimen, boekhouding doen, juridische papieren, gebruiksaanwijzingen (ik kon werkelijk geen gebruiksaanwijzingen lezen dat was voor mij net een telefoonboek) en computerprogramma's. Dus die dingen gaan beter. Choreografie stapjes onthouden, met schaken meerdere stappen vooruit denken, dat soort dingen. En uit een massa aan dingen iets herkennen. Dus als je in de winkel een wand vol met t-shirts ziet hangen dan ziet dat eruit als een t-shirt blur. Dan kun je niet de juiste maat en kleur eruithalen. met ritalin pak je in een keer de juiste, zonder moet je er tien keer langslopen voor je de juiste hebt gevonden. In bibliotheek kun je duidelijker de structuur zien en je boek er sneller in vinden. Je doorziet de structuren overal in sneller. Bij mij tenminste. De ervaring leert dat andere mensen ze ook intelligenter inschatten omdat je zinnen afmaakt en niet halverwege een zin weer over een ander onderwerp begint. Maar adhd-ers zijn vaak erge doorzetters, zeg maar doordrammers, omdat ze door al die chaos heel hun leven moesten waden. En met zon pil opeens hoeft dat niet, maar dat doordrammerige krijg je er niet meer uit. Als je constant op de handrem hebt gestaan en alsmaar gas geven en je komt niet vooruit: als je dan ineens de handrem eraf haalt, schiet je vooruit. Misschien wel tegen een boom.Dus je moet er heel erg aan wennen en omgaan met de nieuwe situatie. In het begin kon ik echt niet ophouden met lezen omdat ik dat voorheen nooit kon. Ik moest echt leren iets weg te leggen. Ik zou het niet zomaar voor de gein ventjes proberen. Je bent er maanden mee bezig voor je de juiste dosering hebt gevonden, en voor je weet in welke situaties het een voordeel is en wanneer juist helemaal niet. Daar zou ik niet aan beginnen als het niet echt nodig is. het is voor mij althans geen pretje en als ik geen adhd had zou ik het niet doen omdat het best wel ingrijpend en emotioneel is vind ik. Het is neit niks om met je hersens te experimenteren.

alanis | 22 november 2011 (18:56)

Berend Olivier, hoogleraar pharmacologie: zegt wel beetje onzin in dit artikel. Hij heeft het over ''verbaal korte termijn geheugen'', dat bestaat niet. je hebt wel korte termijngeheugen (is werkgeheugen) maar dat is niet apart verbaal te noemen. je test het vaak met verbale testjes, maar het werkgeheugen zelf heeft invloed net zo goed op nonverbale dingen. Je hebt niet een apart werkgeheugen voor verbale dingen. Verder zegt hij dat het vergelijkbaar is met koppen koffie. Totale onzin in koffie zit geen dopamine of stof die dopamine meer laat opnemen, in koffie zit cafeine en dat is echt niet vergelijkbaar. En je wordt er dus eg wel intelligenter van als je adhd hebt en je hersens worden tegengehouden door een veel te kort werkgeheugen in verhouding tot de rest van je hersenmogelijkheden: Klingberg e.a. (2005) "Computerized training of working memory in children with adhd": in dat Zweeds onderzoek wordt het werkgeheugen getraind door computerspelletjes, maar er wordt wel aangetoond dat bij adhd kinderen dit werkgeheugen goed verbeterd kan worden, en dat dit direct effect heeft op hun IQ. En ritalin verbeterd ook het werkgeheugen dus ook het IQ: mits het werkgeheugen inderdaad je zwakke schakel is. Als je werkgeheugen passend is bij de rest van je hersens dan kun je trainen wat je wil maar blijft je IQ hetzelfde natuurlijk.
Maar het hele artikel vind ik wel interessant vooral dat het illegaal is en je miljoenen moet betalen als pharmaceutisch bedrijf als je zegt dat het voor iedereen helpt.Dat is dus de reden dat ze adhd steeds als ziekte aanduiden. Is wel beetje vreemd dat mensen die gouden medailles in de sport halen of allerlei uitvindingen doen (einstein) of heel succesvol zijn (richard branson) dat die ziek zouden zijn. het is nu eenmaal een variatie op het brein. Zoals linkshandigheid, dyslexi of homosexualiteit ook niet een ziekte is. Zo is adhd dat ook niet. Maar als we die pillen willen moeten we net doen alsof we een stoornis hebben en naar een psychiater. Als het gewoon bij het Kruitvat zou liggen zou dat de belastingbetaler enorm veel geld opleveren, aangezien een psychiater per maand 6000,- verdiend (serieus) en een ''inntake'' voor adhd (twee keer uurtje gesprek met stagiair) bij mijn verzekering werd gedeclareerd voor 1800 euro. Dus er wordt heel erg verdiend aan een pilletje dat maar iets van 70 euro per maand kost als je het zelf koopt, maar het hele recept en toestanden en wachtlijsten eromheen kost ons verzekering en belastinggeld enorm veel, ik vind het totale geldklopperij.
= Ik durf te beweren dat de meeste ritalin gebruikt wordt om af te vallen vooral modellen hebben heel vaak add. Maar ik had zelf veel te lage bloeddruk en hartslag (echt onder de 40 soms) ik weet niet waarom maar ik voelde me beroert, en met ritalin heb ik meer energie, ik denk soms ook wel eens dat het gewoon als speed zijnde je gewoon weer op gang brengt, van drie jaar in de bijstand op de bank ga je ineens allerlei dingen ondernemen, ik vraag me af of de werking van ritalin niet ook voor een deel te verklaren is als zijnde gewoon speed: dat je van je kont afkomt en dingen doet, dat het hele dopamine verhaal niet het enige is.
- Dat mensen blijkbaar Betablokkers slikken om zich beter te concentreren: in het schema 15% gatverdegatverdegatver. Wat was dat eng, ik had werkelijk paniek en hyperventilatie. Maar toen ik dat slikte nog tien keer erger. Dat nooit en nooit meer. Wat een troep,

Marjorie,werkzaam in verslavingszorg | 6 februari 2012 (23:40)

Nog een overweging voor je bezwijkt voor de 'easy way' Modafinil:
In de verslavingszorg wordt dit middel gebruikt om de zucht (craving) naar cocaïne te verminderen.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Test je stressniveau

Heb je veel stress op je werk? Doe de test en meet hiermee je stressniveau.