Wordt kinderopvang onbetaalbaar?
Auteur: Florentine van Lookeren Campagne
|
28-09-2010
| Reacties: 5
|
 Mail dit artikel
Kinderopvang wordt fors duurder: de overheid bezuinigt 444 miljoen euro tot 2015. Wat merken ouders ervan en gaan ze minder werken? Vijf vragen (en antwoorden).
1. Wisten we dit nu al, of niet?
Over de bezuiniging in 2011 heeft de Tweede Kamer in juni al besloten. De Miljoenennota bevat nog een bezuiniging van 310 miljoen op de kinderopvangtoeslag in 2012. Iets minder dan de helft van dat bedrag stuurt het ministerie naar scholen, om de verwachte toename aan leerlingen op te vangen. De rest draagt bij aan de 3,2 miljard die de regering de komende jaren moet bezuinigen.
Hier blijft het niet bij. De bezuinigingen op de kinderopvang zullen jaarlijks oplopen naar € 444 miljoen in 2015. Het komende kabinet mag beslissen of dat geld bezuinigd wordt op de kinderopvangtoeslag en zo ja, of lagere inkomens daarbij worden ontzien. Het kan ook beslissen te bezuinigen op het maximum uurtarief waarvoor ouders kinderopvangtoeslag kunnen aanvragen.
2. Wat is de kinderopvangtoeslag?
Gezinnen krijgen kinderopvangtoeslag als beide ouders werken, of als een van de ouders reïntegreert, studeert of anderszins zijn kansen op de arbeidsmarkt probeert te vergroten. Ook alleenstaande ouders krijgen de toeslag. De toeslag geldt zowel voor de crèche als voor de buitenschoolse opvang en wordt deels betaald door de overheid en deels door de werkgever (of, in het geval van de alleenstaande ouder, ook door de overheid). Hoeveel de werkgever betaalt, is afhankelijk van de kosten van de kinderopvang. Hoeveel de overheid betaalt is afhankelijk van het inkomen van de ouders. Ouders betalen nu gemiddeld 21 procent van de kosten van kinderopvang. Dat wordt 26 procent in 2011. Gekeken naar het percentage van het inkomen dat gezinnen aan kinderopvang uitgeven, zit Nederland op het gemiddelde van de OESO-landen.
3. Waarom krijen we hier zo'n déja vu-gevoel bij?
In 2009 werd ook al bezuinigd op de kinderopvang. De overheid bevroor het maximale uurtarief waarvoor ouders de toeslag konden aanvragen op € 6,10. De kosten die de crèches en buitenschoolse opvangen in rekening brachten, stegen wel.
4. Hoe vervelend is dit voor werkende ouders?
De maatregel raakt erg veel ouders. 83 procent van de peuters tussen twee en vier jaar maken volgens de MO-groep, de branchevereniging van kinderopvangorganisaties, gebruik van een vorm van kinderopvang. Zeventien procent van de Nederlandse kinderen tussen vier en twaalf jaar maakt gebruik van de buitenschoolse opvang.
Volgend jaar is een gezin met een inkomen van twee keer modaal (70.000 euro) en twee kinderen onder de vier jaar die twee dagen naar de crèche gaan, 45 euro per maand extra kwijt aan kinderopvang, volgens berekeningen van het ministerie van OCW. Dat is 540 euro extra per jaar. Hetzelfde gezin met een minimuminkomen (20.000 euro) betaalt in 2011 niet 44 euro per maand, maar 65 euro ouderbijdrage, dus 21 euro per maand extra.
5. Gaan vrouwen - de discussie gaat altijd over vrouwen - nu massaal minder werken?
Dat hangt ervan af aan wie je het vraagt. Geld speelt nauwelijks een rol bij de beslissing te gaan werken, zo bleek uit onderzoek van Mariëlle Cloïn, waar ze enkele dagen vóór Prinsjesdag op promoveerde. Belangrijker voor de uitkomst van die beslissing is: zelf een werkende moeder hebben, en opvattingen over de taakverdeling tussen mannen en vrouwen.
Het CPB heeft begin dit jaar berekend dat een stijging van de ouderbijdrage met 25 procent zou leiden tot minder dan eentiende procent daling in arbeidsparticipatie. Eerdere subsidies hebben de arbeidsparticipatie niet noemenswaardig beïnvloed. In 2006 en 2007 namen de subsidies op de ouderbijdrage sterk toe. Betaalden ouders in 2005 gemiddeld nog 37 procent van de kosten van de opvang van hun kinderen, in 2007 was dit nog maar 19 procent. Het gebruik van formele opvang nam daarop toe, maar de arbeidsparticipatie van vrouwen vertoonde geen sterkere groei. Veel informele opvang, bijvoorbeeld door opa en oma, werd toen geformaliseerd tot een betaald gastouderschap, aldus het CPB. Bij relatief kleine bezuinigingen zullen mensen blijven werken, maar teruggaan naar informele opvang.
Voorzitter Gjalt Jellesma van BOinK, de vereniging voor ouders met kinderen in de kinderopvang, denkt daar heel anders over. Opa's en oma's moeten de komende jaren ook doorwerken tot hun 65e, zegt hij. Daarbij rekent de overheid erop dat mensen die hun baan kwijtraken geen gebruik zullen maken van opvang. De werkloosheid is echter voor de zesde achtereenvolgende maand aan het dalen. ‘De overheid behandelt de kinderopvangsubsidie alsof het een van de vele uitkeringen is, maar iedere cent die ze eraan besteedt, verdient ze terug in koopkracht van ouders en besparingen op reïntegratiekosten van mensen die na een tijd thuis met de kinderen weer willen werken.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Werk en leven'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
m.v.d.klein | 29 september 2010 (16:16)
Bezuinigen op de kinderopvang lijkt mij een goede zaak. Waarom zou ik als vrijgezel zonder kinderen de hobby van anderen moeten financieren? Profiteer niet alleen van de lusten, maar accepteer ook de lasten.
Jeannette | 7 oktober 2010 (15:01)
Ik las deze reactie in de gedrukte versie van intermediair. Uit je reactie spreekt puur egoïsme. Kinderen zijn geen hobby van ouders. De definitie van hobby: ontspannende bezigheid voor in de vrije tijd. Geloof me, daar vallen kinderen echt niet onder.
De stelling 'waarom zou ik als vrijgezel zonder kinderen de hobby van anderen moeten financieren' kan ik nog wel even doortrekken. Waarom zou ik als net-veertiger de vut en het pensioen van de huidige 60-ers moeten betalen? Waarom moet ik betalen voor het wegennet in Groningen als ik daar nooit kom? Omdat op die manier ons sociale stelsel in elkaar zit. En MIJN twee 'hobbies' straks JOUW AOW en pensioen gaan betalen. Én onze economie draaiende moeten houden. Net als van mij, een werkende moeder, jawel, nu ook wordt gevraagd.
Mirjam | 8 oktober 2010 (12:45)
Jeannette helemaal mee eens! Ik vraag me af of m.vd. klein wel eens naar het theater gaat of naar sportwedstrijden, concerten, evenementen.... Wel eens over nagedacht dat dit ook voor een deel met gemeenschapsgeld betaald wordt? Het wegennet in de randstad wordt dag en nacht verlicht, maar schiet ik daar iets mee op terwijl ik in het noorden woon? En dan begin ik inderdaad nog niet over de aow en zorg die je nodig hebt op oudere leeftijd. Onze samenleving is zo georganiseerd dat we samen voor bepaalde dingen betalen ondanks dat we er misschien zelf niet direct gebruik van maken. Misschien wordt het tijd om de emigreren naar een land waar dit niet het geval is als je hier moeite mee hebt.
Marnix | 8 oktober 2010 (13:49)
De reactie van m.v.d.klein toont een behoorlijk gebrek aan kennis over hoe wij onze sociale voorzieningen hebben geregeld in onze maatschappij. Vroeger was het heel duidelijk: je eigen kinderen zorgden voor je als je oud werd. Geen kinderen betekende geen oude-dag-voorziening. Bij ziekte was je voornamelijk aangewezen op je familie. Tegenwoordig is dat principe niet anders, we hebben het alleen in een collectieve regelingen gestopt, zodat bijvoorbeeld mensen die ongewild kinderloos zijn, ook een oude-dag-voorziening kunnen krijgen. In gesprekken merk ik dat veel mensen dat niet meer beseffen en denken dat kinderen iets zijn waarvoor je alleen maar kiest omdat je dat zo leuk vindt. En dat is dus niet waar, alleen vergeten wij dat een beetje.
MInister Rouvoet heeft al eerder aangegeven dat het krijgen van (iets meer) kinderen economische ook gewoon noodzakelijk is. Hoewel veel media en vooral bepaalde delen van onze samenleving over hem heen vielen, heeft geen enkele econoom hem ongelijk gegeven.
Dus mijn wedervraag aan m.v.d.klein is daarom: als je niet wenst te investeren in de toekomst en je geld alleen maar wilt uitgeven aan jezelf, waarom zouden wij jou dan een AOW geven en je verzorgen als 'oud en afgedankt' bent?
Maya | 13 oktober 2010 (15:59)
Het CPB concludeert wel heel gemakkelijk dat ouders zullen terugvallen op informele (gratis) opvang bij opa en oma. Er zijn nogal wat redenen waardoor dit niet voor iedereen een optie is, bijvoorbeeld;
-opa en oma willen zich gewoonweg niet vastleggen aan een vaste opvangdag; zij hebben die fase immers al gehad;
-opa en oma wonen kilometers verderop, als je bedenkt hoe moeilijk het al is voor hoogopgeleiden om allebei een leuke baan te vinden in dezelfde regio maak dat dan nog maar wat moeilijker als ook beide ouders daar moeten wonen.
Geld mag dan nauwelijks een rol spelen, als je erop toe moet gaan leggen om te mogen werken wordt de keuze wel erg simpel. Immers; het is niet alleen salaris-vaste lasten-kinderopvang wat meeteld maar vaak ook 2 auto's plus onderhoud, vakantie in de dure periode, boodschappen in de supermarkt die ook 's avonds open is in plaats van op de markt.
Of dan toch maar wachten tot je bijna 40 bent en het wel kan betalen maar dan wel allerlei kunstgrepen nodig hebben om zwanger te worden en een groter risico voor de gezondheid van de vrouw?
Klinkt allemaal niet logisch.
|
