Reacties op dit artikel:
Bram Koster | 7 juni 2010 (13:36)
Hmmm, geeft te denken. Maar zit er ook positieve kant aan die stress? Ik bedoel: als je kinderen met (milde) stress confronteert, zijn ze er in hun latere leven beter tegen opgewassen, wellicht? Als je dat tenminste niet te vroeg doet, dus na pakweg 6 maanden?
Luc | 7 juni 2010 (14:22)
Dit bevestigt mijn gevoel; zorg zelf voor je kinderen. Kleine kinderen gaan niet samen met carrière maken. Het is gewoon een keuze die je als ouders moet maken.
Luc | 7 juni 2010 (14:26)
Dit bevestigt mijn gevoel; zorg zelf voor je kinderen. Kleine kinderen gaan niet samen met carrière maken. Het is gewoon een keuze die je als ouders moet maken.
Jeroen Gerth | 7 juni 2010 (14:51)
@Bram: Nee, dat hoeft zeker niet zo te zijn, dat staat ook in het artikel. Het kan wel lijken dat ze er later beter tegen zijn opgewassen, maar dat kan ook afstomping en vervlakking zijn. Het idee "je wordt er hard van" gaat hier zeker niet op. Tevens is stress niet de werkelijke boosdoener, maar de verstoorde hechting aan een verzorger veroorzaakt door de stress en wisselende omgeving en mensen.
Dit artikel is iets wat wat ik als pedagoog ook al tijden probeer duidelijk te maken tegen al die "carrierevrouwen" die kinderen krijgen. Het is voor kinderen/baby belangrijk dat ze een goede hechting krijgen met hun verzorgers (meestal moeder/vader). Krijgen ze dit niet, omdat ze her en der gedumpt worden in dergelijke crèches, dan ontwikkelt het hechtingsstoornissen met alle nodige levenslange gevolgen op sociaal en emotioneel gebied. Geen wonder dat we tegenwoordig zoveel jongeren met verlatingsangst, bindingsangst en faalangst hebben. Het kind heeft al vroeg geleerd om volwassenen niet te vertrouwen. Al met al is het verwaarlozing van het kind, om je baby zomaar overal op crèches achter te laten, puur omdat jij zo nodig carrière wilt maken. Ik sluit me dan ook bij Luc aan.
Harriët | 7 juni 2010 (15:58)
Ik vind de reacties van Jeroen en Luc wel erg kort door de bocht. Al die 'carrièrevrouwen' die kinderen krijgen. En hoe zit het dan met de carrièremannen? Moeten we weer terug naar de situatie van vroeger? De man werken en de vrouw maar thuis zitten? Dat lijkt mij niet.
Misschien is het beter om naar een oplossing te zoeken, dan om met de vinger te wijzen naar alle slechte carrièremoeders. Er zijn genoeg gezinnen waar de moeder wel moet werken om enigszins rond te komen. Deze zogenaamde carrièremoeders hebben geen keuze.
De oplossing is naar mijn mening, langer verlof voor de moeder én de vader. Zodat de kinderen pas vanaf 6 à 8 maanden naar de crèche hoeven. De vader krijgt op dit moment 2 dagen verlof! Dit is in mijn ogen veel te kort.
Jeroen | 7 juni 2010 (21:55)
@Harriet: Daar heb je wel een goed punt en je hebt helemaal gelijk dat het verlof langer zouden moeten, vooral voor mannen.
Over de carrièremoeder, ja ik ben ook een groot voorstander van dat het voor mannen makkelijker gemaakt wordt om flexibeler te werken of in deeltijd te werken. Helaas is onze cultuur nog niet zo ver. Waar we wel nu accepteren en stimuleren om vrouwen te laten werken, is het helaas nog steeds de norm dat mannen fulltime werken. Als ik als man vraag om deeltijd te gaan werken, wordt ik nog steeds erg raar aangekeken.
Daarbij, in de eerste levensjaren van het kind is de moeder erg belangrijk. In de pubertijd krijgt de vader een grotere rol. Natuurlijk verschilt dat per kind, maar in grote lijnen is dat wel het geval. In het artikel word over baby's gesproken en dan is vooral de moeder belangrijk.
ES | 7 juni 2010 (22:05)
Ik woon in Finland en zoals ik in al wat eerdere discussies heb geschreven zou men eens wat vaker na het Scandinavische model moeten kijken.
18 dagen voor de man, 105 dagen voor de vrouw en 158 dagen die gedeeld kunnen worden, met daarbij als extra stimulans voor mannen een model dat als de man van de 158 dagen er minimaal 12 opneemt, hij 24 dagen extra krijgt. Tegen ca. 70% van je salaris en bij mannen 75% (ook weer ter stimulans).
Doorgaans betekend dit dat het kind pas met een jaar na de creche gaat, wanneer het kind al enigszins kan meekomen met de andere leeftijdsgenootjes (1-3 jaar), in ieder geval al qua motoriek. De meeste ouders gaan daarna weer full time aan het werk (84% van de vrouwen werkt fulltime t.o.v. ca. 90% van de mannen). Dit wordt weer mogelijk gemaakt door adequate kinderdagvoorzieningen te treffen (voltijdsplaatsing kost je met een gemiddeld inkomen ca. 230 euro per kind per maand, inclusief warme maaltijd tijdens de lunch).
Het is zowel een maatschappelijk als politiek verschijnsel dat men in Nederland bovenstaande niet voor elkaar krijgt, een simpele beleidskeuze waar je belastinggeld aan spendeert. Als de politiek een bewuste keuze maakt, gaat het bedrijfsleven wel mee.
Het komt er gewoonweg neer om als land bewust te investeren in je toekomst...
Bram Koster | 7 juni 2010 (22:33)
Hmmm, geeft te denken. Maar zit er ook positieve kant aan die stress? Ik bedoel: als je kinderen met (milde) stress confronteert, zijn ze er in hun latere leven beter tegen opgewassen, wellicht? Als je dat tenminste niet te vroeg doet, dus na pakweg 6 maanden?
Bram Koster | 7 juni 2010 (22:38)
@Luc en Jeroen: bedoelen jullie werkelijk dat mensen die kinderen krijgen moeten stoppen met werken? Of althans samen genoeg om het kind full-time op te voeden zodat kinderopvang niet nodig is?
En zo ja, is dat niet wat idealistisch? Wat zouden bijv. de gevolgen voor de economie zijn? En wat zijn de gevolgen voor de ouders zelf? Minder kansen op zelfontplooiing, minder sociale contacten op werk, etc.
Ik begrijp én waardeer de aandacht voor kinderen, maar is jullie oplossing niet een beetje te makkelijk/eenzijdig?
Coen | 8 juni 2010 (9:49)
Is dit wellicht de oorzaak van het feit dat er zoveel kinderen gediagnosticeerd worden met ADD, ADHD, PDD-NOS etc ?
Joyce | 8 juni 2010 (10:04)
Harriët, ik ben het volledig met je eens.
Gatver, al die moeite die er gedaan wordt om vrouwen gelijkwaardig aan mannen te krijgen op het gebied van arbeid en carrière wordt in één klap van de baan geveegd met bovenstaand artikel. Het bevestigd het gevoel van allen die toch al tegenstander zijn van 'de carrièrevrouw' (zoals een moderne werkende moeder blijkbaar genoemd moet worden, alsof het een vies woord is).
Natuurlijk is het heel belangrijk dat er gekeken wordt naar de omstandigheden van de baby's. Wat ik me echter wel afvraag is, of dat er ook breder gekeken wordt naar het individu. Mijn 2 kinderen lijken zich prima thuis te voelen op het kinderdagverblijf, voor 2 dagen in de week. De oudste (bijna 6) heeft nog nooit tekenen vertoond van faalangst, verlatingsangst o.i.d. Het is een vrolijk, gelukkig kind, met veel vriendjes, veel mogelijkheden om te spelen en veel aandacht, met een papa en mama die gek op hem zijn. Wat wil een kind nog meer ?
Luc | 8 juni 2010 (11:40)
@Joyce en @Harriët en @Bram Koster.
Zoals ik al stelde gaan KLEINE kinderen niet samen met carrière maken. Als moeders in Nederland eens jonger aan kinderen zouden beginnen, konden de ouders samen full-time voor de kinderen zorgen. Als de kinderen ouder zijn kunnnen 1 of beide ouders zich op de carrière richten, ZONDER deze te hoeven onderbreken voor de ouderschaps taken.
Zo hebben wij ons leven ingericht en dat bevalt prima.
Harriët | 8 juni 2010 (12:12)
Op dit moment gaan kinderen vanaf 3 maanden naar de crèche. Dit zou niet goed zijn volgens dit onderzoek. En ik wil dit ook best geloven. Hele jonge kinderen horen inderdaad bij hun moeder en/of vader. Maar de conclusies die er getrokken worden dat de moeders maar thuis moeten blijven, daar ben ik het gewoon niet mee eens. Ik vind de oplossing zoals ze het in Finland aanpakken, erg goed (@Es). Ouders zijn beide verantwoordelijk voor hun kind(eren). Nederland zou hier een voorbeeld aan moeten nemen. Het probleem dat jonge kinderen naar de crèche gaan, is dan opgelost. Ook worden mannen en vrouwen zo gelijk voor de werkgever, want ook de man kan verlof opnemen, wat extra geld kost.
Laurens | 8 juni 2010 (14:40)
@Luc: "Als moeders in Nederland eens jonger aan kinderen zouden beginnen..." Pardon???? Mogen ze daar even zelf over beslissen? En wat dacht je van de bewuste keuze niet te jong aan kinderen te beginnen vanwege het vele wat je ze op latere leeftijd (en dan vind ik 30 jaar nog steeds jong!) te bieden hebt of het simpele feit dat sommige vrouwen niet eerder overtuigd zijn van de stabiliteit van een relatie en geen gescheiden gezin willen risceren? Beetje (eigenlijk behooooorlijk) kortzichtig Luc. Vrouwen willen ook graag eerst goed studeren, persoonlijk ontwikkelen en/of even wachten totdat ze ook hun kinderen wat beters te bieden hebben. Dat is hun goed recht anno 2010! Wat jullie bevalt hoeft voor een ander niet perse te werken he. En wat bedoel je met "de ouders samen fulltime voor de kinderen zorgen"? Beide ouders werken dan helemaal niet? Dat lijkt me erg onwaarschijnlijk....
Brigitta | 8 juni 2010 (15:13)
@Koen:"Is dit wellicht de oorzaak van het feit dat er zoveel kinderen gediagnosticeerd worden met ADD, ADHD, PDD-NOS etc ?" Dit is wel een erg makkelijke bewering. Ik denk dat de beslissing om je kind(eren) al dan niet naar een kinderdagverblijf te brengen moet liggen bij moeder én vader. Waarom toch altijd die eeuwige discussie over werkende moeders. Als ouder moet je zelf de afweging maken wat een goede balans is (als je hierin een keuze hebt). Ik ben zelf een full-time werkende (4x9) moeder met een part-time werkende vader (3x8). Onze rollen zijn omgedraaid. Helaas moet ik mij steeds verdedigen terwijl deze verdeling voor ons goed werkt en onze kinderen het goed doen. Dat laatste is voor mij doorslaggevend.
Luc | 8 juni 2010 (15:58)
@Laurens
Er bestaat leven na jong kids hoor. En 30 is niet jong maar oud voor kinderen, dan beginnen de "problemen" al,. afnemende vruchtbaarheid, verhoogde kans op miskraam, verhoogde kans op syndroom van Down, dus kortzichtig niet echt..
En met "samen fulltime voor de kinderen zorgen" bedoel ik dat er geen structurele oppas (in welke vorm dan ook) aan te pas komt.
Ga voor de grap eens met ouders praten na een schoolvakantie. Welke ouders vertellen dat de kinderen "moeilijk en druk" waren in de vakantie? Juist, die ouders die de kinderen altijd naar de opvang brengen en beide fulltime werken.
De rolverdeling tussen vader en moeder heeft geen invloed op de opvoeding (iig op deze leeftijd) en daar kan iedereen zelf de keuze in maken.
Nicole | 8 juni 2010 (21:22)
@Luc, ik ben benieuwd of je kinderen hebt (misschien gekregen voor je 30e en toevallig ook nog samen met een -hoger- opgeleide vrouw)? Hoe hebben jullie de zorg ingericht? En het inkomen?
Het NL model lijkt zo fantastisch, maar houdt de NL moeders (vooral, helaas) in een houdgreep.
Kinderopvang in NL is duur en lijkt wel vooral bedoeld om 1-2 dagen de kinderen op te vangen voor de meestal parttime werkende moeders. Zodat zij ook een baan(tje) kunnen behouden, fijn voor de sociale contacten :-), maar meestal niet geschikt om echt mee te tellen op het werk, en zeker niet tbv carriere/groei/promotie, of goed salaris. In combinatie met een dure opvang van matige kwaliteit levert dit een vaak onbevredigende tussensituatie op (wel passend bij onze consensus maatschappij, overigens).
Thuismoeders en fulltime werkende moeders voldoen beiden tegenwoordig niet meer aan de norm. Terwijl juist die dames de volle kwaliteit kunnen inzetten op zorggebied ofwel werkgebied -mits kinderen goed ondergebracht zijn in kwaliteitszorg-. Laten we dit meer gaan respecteren door ofwel thuisblijven (m.n. 1e jaar, erg belangrijk) te promoten, ofwel de (volledig) werkende moeders beter te steunen. Onze dochter was jaren lang de enige op de creche die er 4 dagen kwam (laat staan 5 dagen, schande :-)!).
Het eerste jaar uitgezonderd werken de dames in Scandinavie en Belgie vervolgens veel (en veel) meer dan de NL dames, de kinderen fulltime naar de opvang is daar de norm. En als het gebruik ervan niet meer optioneel is (voor die ouders die zonodig een paar daagjes willen werken), maar structureel voor alle kinderen, zal de kwaliteitsnorm vanzelf worden aangescherpt. Meer leidsters/leiders per kind, kleinere groepen. Dan wordt fulltime werken de norm en gaan de vaders en moeders met minder schuldgevoel naar hun werk (want het stress-onderzoek spreekt ons geweten natuurlijk ook flink aan). Het is belangrijk voor de economische groei van Nederland dat we hier (snel) een goede balans in gaan vinden.
We zouden overigens direct ook moeten nadenken over invloed van het vervolgtraject op onze keuze om te werken of te zorgen; de opvang na lagere schooltijd -ook daar heerst een moedermaffia "-welke ouder laat z'n kind nu iedere dag naar de BSO gaan...!"- En zo haken veel ouders alsnog af in het arbeidsproces, na eindelijk de 4 tropenjaren creche te hebben doorstaan.
Ouders, kies bewust en kies voor regelmaat; stabiele kwaliteitszorg voor je kinderen of in eerste jaren alles zelf doen. Maar liever niet dat halve met dagje bij oma, dagje op de creche, dagje bij pappa, dagje bij mamma... kinderen wennen er niet aan en al die logistiek maakt ons ouders ook dol.
Luc | 9 juni 2010 (11:06)
@Nicole
Ja wij hebben kinderen gekregen voor ons 30ste, bewust. Dat geeft je de mogelijkheid om rustig aan te doen op het werk en als de kinderen naar school gaan kan er carrière gemaakt worden. Mijn stelling over het fulltime zelf (= combinatie vader + moeder) zorgen voor kinder geldt voor jonge kinderen (<2, daarover gaat het artikel ook). Als je 2 jaar later pas carrière gaat maken heeft dat totaal geen invloed op het eindresultaat. Als je halverwege je pad moet onderbreken geeft dat problemen omdat je wordt ingehaald door anderen.
Waarom deze/vergelijkbare discussie(s) steeds over de rolverdeling gaat is mij een raadsel. Als de kinderen de leeftijd hebben om naar kinderdagverblijf/school te gaan (2+ of 4+) kunnen beide ouders fulltime werken als daar de behoefte aan is (hoewel dit natuurlijk afhankelijk is van de kwaliteit van de BSO!!). Hoewel ik me persoonlijk afvraag waarom je kinderen neemt om ze 5 dagen in de week 's morgens naar school te, laten, brengen, na het werk ophalen van de BSO eten half uurtje spelen en naar bed. Zelf heb ik liever veel meer tijd voor mijn kinderen, dan maar minder geld.
Kort samengevat, zorg de eerste 2 helemaal jaar zelf voor je kinderen, daarna kan, goede kwaliteit, opvang ingeschakeld worden.
Maar ja een ideale wereld bestaat helaas niet en zijn sommigen genoodzaakt met beide ouders te werken (of willen dit zelf)
Martijn de Winter | 10 juni 2010 (14:17)
Elluk voordeel heb zun nadeel.
Zet dit onderzoek eens af tegen al die onderzoeken die aangeven hoe goed het voor je kind is. Bijvoorbeeld dat kinderen met een thuisblijvende moeder aangeven minder gelukkig te zijn dan kinderen met beide ouders werkende.
Zo zijn er nog wel een paar te noemen, zoals de sociale en linguïstische ontwikkeling die sterker is.
Nee, dit soort losse onderzoekjes die niet in relatie gebracht worden tot andere factoren, zeggen mij niet zoveel.
Marleen | 10 juni 2010 (19:02)
Deze onderzoeksresultaten stimuleren mijn schuldgevoel. Daardoor probeer ik allemaal tegenargumenten te bedenken waarom het toch goed is mijn kinderen zo jong al 3 dagen naar de creche te sturen. Dat is alleen maar goed praten voor mezelf.
Uiteindelijk kom ik op praktische argumenten uit:
- Als pa en ma niet allebei 4 dagen per week werken, komen wij financieel niet uit. (het gaat niet om carriere willen maken, maar gewoon werken (van huis weg zijn)).
- Ouderschapsverlof is om die reden ook niet mogelijk.
- Gezinsplanning heeft meer te maken met toeval dan veel mensen denken.
Kortom: je kind zo vroeg naar de creche is misschien niet het beste, maar voor ons is er geen alternatief.
Luc | 11 juni 2010 (14:13)
@Martijn
Dit artikel gaat over jonge kinderen, tussen 3 maanden en 1 jaar. Het heeft inderdaad ook voordelen om kinderen naar de kinderopvang laten gaan, zeker als dit op "latere" leeftijd gebeurd, hoewel ik er heilig van overtuigd ben dat met beide ouders samen de kinderen opvoeden het "beste" is.
@Marleen
Als je de keuze hebt om je kinderen niet naar de opvang te brengen MAAR daardoor uit huis gezet gaat worden of zonder gas en elektra komt te zitten is het natuurlijk het beste om voor de opvang te kiezen. Maar kom je daarmee in de problemen of kun je niet meer 2x per jaar op vakantie of regelmatig nieuwe garderobe/auto/TV/PC dan moet je jezelf afvragen wat belangrijker is.
Ellen | 14 juni 2010 (9:37)
Het valt mij op dat de meeste Nederlandse mannen vinden dat vrouwen meer geschikt zijn om voor de (kleine) kinderen te zorgen dan zijzelf, maar dat ze tegelijk ervan overtuigd zijn dat ze beter dan die vrouwen weten hoe dat zou moeten.
En dat gelul over carrièrevrouwen, alsof elke vrouw die werkt ook daadwerkelijk carrière maakt. Flikker toch op, de meesten hebben gewoon een baan (net als de meeste mannen) en de vrouwen die daadwerkelijk "carrière maken" hebben voldoende geld en zeggenschap om de opvang van hun kinderen goed te regelen.
Vroeger, dat zo bezongen vroeger, werkten vrouwen hard in het huishouden, de winkel en op de boerderij en zaten ze echt niet de hele dag hun kinderen voor te lezen of liedjes met ze te zingen. De oudste zorgde voor de jongsten en niemand kwam zeuren over stress.
Bovendien vind ik het hele gezeur erg beledigend voor alle crecheleidsters die met veel liefde en inzet hun werk doen. Alsof een willekeurige vrouw het perse beter doet dan deze gemotiveerde en speciaal opgeleide mensen, puur omdat het betreffende kind toevallig uit haar lijf is gekomen. En alsof kinderen van thuismoeders (je weet wel, de Anita's met meppende Sjonnies, hangend voor de tv met een peuk in de bek en een hand uitgestoken voor een uitkering) allemaal perse wel een gelukkig leven leiden.
Misschien kan de onderzoeker ook eens kijken naar hoe groot het percentage crèchekinderen is onder de kinderen onder OTS en onder de kinderen in justitiële inrichtingen.
Iedereen doet naar eigen vermogen wat hij/zij kan en dat gebetweet helpt echt niet (daar heeft Roos ook eens zo'n leuk stukje over geschreven, over betweters...).
Jannie | 14 juni 2010 (13:43)
@Ellen: jij slaat de spijker op z'n kop.
Carrierevrouwen, ammehoela inderdaad. 80-90% van de vrouwen werkt gewoon om als huishouden financieel het hoofd boven water te houden. Onze economie / woningmarkt / etc. is nu eenmaal al helemaal gericht op tweeverdienerschap. De enkeling waarbij de partner een inkomen heeft van tweemaal modaal of meer zou het zich mogelijk nog kunnen veroorloven om te gaan thuismoederen. Ook afhankelijk van het verdere vaste-lastenpatroon natuurlijk.
Maar: als je in dit land enigszins fatsoenlijk wilt wonen, heb je meestal toch echt woonlastennota van circa EUR 1500,00 of meer (netto, na aftrek hypotheekrente! Inclusief verzekeringen, energienota en gemeentelasten). Ga dat maar eens betalen van je een maal modale inkomentje.
Josefien | 15 juni 2010 (10:04)
Ik heb mijn dochter vanaf vier maanden naar de creche gebracht en ik ben daar zeer enthousiast over. Ik heb een rustig kind dat op de creche bijzonder goed slaapt en het erg naar haar zin heeft daar (en ja, dat kun je bij een kind van een paar maanden ook al zien, ook al kan ze het me niet vertellen). De leidsters zijn goed opgeleid, betrokken en erg leuk met kleine kinderen. Zo leuk zou ik zelf nooit kunnen zijn als ik fulltime thuis moest zitten. Ik vind de creche een meerwaarde, voor zowel de ouders als het kind. Ook als het heel jonge kinderen betreft.
ruth | 25 juni 2010 (14:59)
Dat Zweedse model kan dan nog zo fantastisch zijn, feit blijft dat een kind daar thuis opgroeit tot zijn eerste en zich daarna vijf dagen per week moet zien te redden op de creche. Als dat geen stressvolle overgang is, weet ik het ook niet meer. Het eerste jaar krijgt het kind volop de gelegenheid een innige en gezonde band met zijn ouders te ontwikkelen. Na dat eerste jaar moet hij de ouder-kind band voor het grootste deel van zijn wakkere kinderleven ontberen. Een ouder-kind relatie behoeft ook na het eerste levensjaar een intensieve koestering. Het is, vooral in de eerste zes levensjaren van een kind, de allerbelangrijkste band die er is. Geen crecheleidster kan daar tegenop, hoe invoelend hij of zij ook is. Ik ben daarom erg blij met het Nederlandse opvangsysteem, dat er inderdaad op ingericht is om kinderen twee dagen per week te begeleiden. Vaker dan dan die twee dagen zou een kind niet naar het kinderdagverblijf moeten gaan.
Frans de Wijn | 4 juli 2010 (11:18)
Verlof? Hallo, wie betaalt dat? De maatschappij zeker weer. Kinderen zijn geen noodzaak, kinderen zijn een luxe. De staat betaalt (onbegrijpelijk) al flink mee aan deze dure hobby in de vorm van kinderbijslag. Als je dan nog geen tijd en geld hebt voor een kind, begin er dan niet aan. Als ik geen tijd en geld heb voor een hond, of twee, of drie, dan ga ik toch ook geen toeslag opeisen van de overheid voor opvang? Dat is mijn hobby, en meer niet. En ja, dat geldt voor zowel mannen als vrouwen. Eerst kinderen op de wereld zetten en dan verwachten dat de pappie/mammie overheid je problemen oplost, dat heet dus 'kinderachtig'.
Ingeb | 23 juli 2010 (11:24)
Kinderen zijn een luxe, kinderen zijn een hobby.
En ik maar denken dat kinderen mensen zijn die later opgroeien en ons dan zullen verzorgen en betalen voor ons pensioen.
Het huidige economische stelsel is niet meer gericht op de modellen uit de jaren 50. Misschien handig daar ook niet steeds naar terug te grijpen.
Er worden nu meer kinderen gediagnotiseerd met zaken als ADHD omdat dit nu een erkend is en er onderzoeken naar gedaan kunnen worden. Dat wil niet zeggen dat dit verschijnsel er vroeger niet was. Het was alleen nog niet bekend dat DAT het was.
Een kind zal echt niet slecht worden van 2/3 dagen kinderopvang wat toch het meerendeel van de ouders doet.
Wil iedereen ophouden met andere mensen veroordelen en zeuren over "de staat betaalt wel".De staat betaalt ook voor andere dingen die ouders niet aangaan maar jou wel. Het zal vast niet 1 op 1 in balans zijn op dit moment. Maar als de klagers van kinderbijslag en kinderopvang straks eens iets nodig hebben waar "de staat" ook voor betaalt, maar verder niemand wat aan heeft, hoop ik dat ze niet zelf klagers over zich heen krijgen.
Zou fijn zijn als mensen elkaar niet steeds blijven veroordelen over de keuzes die zij zelf niet (of misschien stiekem graag zelf) maken.