Hoe combineer je de meivakantie met je werk?
De school die niet uit gaat
Auteur: Anneke Bots |
20-04-2010
| Reacties: 9
|
 Mail dit artikel
De meivakantie komt er weer aan. Dat betekent een hoop geregel en stress voor ouders. Is de school met een vast vakantieregime nog wel van deze tijd? De eerste initiatieven voor scholen die gewoon doordraaien zijn er.
Woensdagmiddag half vijf. Een gewone basisschool is op dit tijdstip uitgestorven, maar op De School luistert een groepje bovenbouwleerlingen naar de filosofieleraar. De School is de eerste school in Nederland die non-stop doordraait. De school is vijf dagen per week van acht tot zes open en de vaste vakanties zijn afgeschaft - de school gaat vijftig weken per jaar door. Directeur Marjolein Ploegman opende De School in augustus 2008 in een omgebouwde kerk aan de Emmaweg in Zandvoort. Ploegman: ‘Ik hoor ouders van kleine kinderen vaak zeggen: "Als ze straks naar de lagere school gaan, wordt het leven weer een stuk makkelijker." Wacht maar, denk ik dan. Dán begint het pas.' De crèche is vijftig weken per jaar open. Kom daar maar eens om bij de basisschool. En hoe combineer je die elf weken schoolvakantie met je werk? Elke keer is het weer zoeken naar creatieve oplossingen: oma's inschakelen, speelafspraken maken met andere moeders, hopen op een plek bij de buitenschoolse opvang of een vakantiekamp. Geen wonder dat zoveel ouders parttime gaan werken zodra er kinderen komen.
Vrouwen aan het werk
In 1971 had nog geen 20% van de Nederlandse vrouwen betaald werk - het laagste aantal van Europa. In 2007 heeft 70% van de vrouwen een baan van ten minste één uur per week. 60% van de vrouwen werk maximaal 30 uur per week. Gemiddeld werken vrouwen in Nederland 25 uur.
Een op de tien vrouwen wil graag meer werken. Dat is zelfs een op de zes als de omstandigheden zoals kinderopvang worden verbeterd.
Bron: Sociaal en Cultureel Planbureau
Fulltime scholen
Taskforce Kinderopvang/Onderwijs (met onder meer vertegenwoordigers van vakbonden, belangenverenigingen voor kinderopvang en basisonderwijs en MKB Nederland) presenteerde onlangs een rapport waarin ze stelt dat het klassieke onderwijsmodel met vaste openingstijden en lange vakanties niet meer aansluit bij de samenleving. Zowel kinderen als ouders komen in de knel. De tijd lijkt rijp voor onderwijs waarbij de vakanties niet zo strak zijn opgelegd. En voor fulltime scholen, zodat ouders niet afhankelijk zijn van bomvolle wachtlijsten voor de voor-, tussen- en naschoolse opvang.
‘Er is duidelijk behoefte aan meer flexibiliteit', zegt Henk Hendriks, directeur Van Beekveld & Terpstra Organisatieadviesbureau en lid van een denktank van mensen werkzaam bij onderwijsorganisaties. Die denktank, een initiatief van De Argumentenfabriek - een onafhankelijk analysebedrijf - moest nadenken over een schoolconcept dat aansluit bij de huidige tijd. Het resultaat is ‘De Sterrenschool', een papieren blauwdruk die als inspiratiemodel kan dienen. Dat De Sterrenschool het hele jaar open is, is slechts een van de elementen (zie kader), maar wel het onderdeel dat het meest aanspreekt. Hendriks: ‘Zes weken vakantie is een enorm lange periode voor veel werkende ouders.'
Voor Marion Huijben (45), moeder van een dochter (9) en zoon (10), is De School een verademing. ‘Eindelijk hoeven we in de zomer geen au pair meer te nemen en kunnen we in de winter gelegitimeerd met z'n vieren lang op vakantie.' Huijben is eigenaar van een tandartspraktijk waar ze twintig uur per week werkt. Daarnaast is ze mede-eigenaar van een strandtent in Zandvoort, Azzurro. In de zomer op vakantie gaan is voor haar gezin dus geen optie. Wie seizoensgebonden werk heeft, kan van de schooldirectie toestemming krijgen om buiten de reguliere vakanties maximaal tien schooldagen vrij te nemen. Maar die dagen mogen niet aansluiten op een reguliere vakantie. Om toch een keer langer weg te kunnen, hebben Huijben en haar man een keer voor een onconventionele oplossing gekozen: ze schreven hun kinderen vlak na de kerst uit. Zeven weken later schreven ze ze weer in. ‘Tegen de tijd dat de inspectie iets door had, waren we weer terug. Het voelde niet goed om het zo aan te pakken, maar we zagen geen andere oplossing. Zulke constructies hoeven nu niet meer.' Afgelopen winter hebben ze een rondreis gemaakt van negen weken door Thailand. ‘Nog een paar jaar en dan gaan de kinderen naar de middelbare school. Dan kan dit niet meer.'
Sharon Dijksma
De klassieke schooltijden in Nederland moeten snel op de schop, vindt Sharon Dijksma, voormalig staatssecretaris van Onderwijs. Ze is van mening dat meer kinderen in de nabije toekomst een dagarrangement moeten krijgen. ‘De schooltijden zijn een botsing tussen oude vormen en nieuwe gedachten.'
‘Logistieke oplossingen'
Leerlingen op De School nemen vakantiedagen op in overleg - net als in het bedrijfsleven. Ploegman: ‘We bieden logistieke oplossingen voor de problemen van deze tijd. Uiteraard moeten we ons wel houden aan het wettelijke minimum aantal lesuren per jaar.' Nee, het is zeker geen veredelde kinderopvang, benadrukt ze. ‘Als een kind toe is aan vakantie, bespreken we dat tijdens het vaste overleg met de ouders. Dit is een systeem dat het gezin en het kind omarmt. De kinderen kunnen de hele dag op een plek blijven. Geen geswitch dus tussen voor-, tussen- en naschoolse opvang. Dat geeft veel rust. De schooltijden houden niet alleen rekening met werktijden van vader of moeder, we kunnen ook veel meer inspelen op persoonlijke omstandigheden dan een reguliere school. En alles gaat in overleg. Bij ons is het niet alleen wat de ouder wil. Ons streven is om het zo te regelen dat zowel het kind als de ouder en de school beter gedijen. Sharon Dijksma, voormalig staatssecretaris van Onderwijs, reageerde positief op de ontwikkelingen met de ruimere openingstijden van De School, vertelt Ploegman. ‘Het is toch ook niet van deze tijd dat je als gezin geen invloed kunt hebben op zoiets wezenlijks als vakanties?'
Maar het is allemaal nog niet zo simpel. De onderwijsinspectie weet niet goed wat ze aan moet met De School, ze worstelt met de vraag of aan wet- en regelgeving wordt voldaan. Volgens de wet moeten basisscholen in de zomer zes weken gesloten zijn. De lessen in de zomer tellen daarom niet mee voor het minimale aantal lesuren van 940. Ook het continurooster maakt het ingewikkeld: tot twee uur valt de school onder de onderwijsinspectie, daarna is het officieel een kinderopvang, met een andere inspectie en andere regels. Om de financiering rond te krijgen, is De School gedwongen een basispakket aan te bieden voor het standaard aantal uren en een totaalpakket voor volledige dagen met hetzelfde tarief als de naschoolse opvang. Het pionieren valt niet altijd mee. Ploegman: ‘Wij moeten heel creatief zijn om deze school mogelijk te maken. En we zitten op het randje van wat kan. Maar iemand moet de eerste zijn die het anders doet.'
Non-stopscholen
Augustus 2010 starten de Parapluschool in Ede (51 weken per jaar) en Sterrenschool Apeldoorn (het hele jaar open). In een nieuwbouwwijk in Zevenaar wordt gebouwd aan een Sterrenschool die 48 weken per jaar open blijft. En in Almere komen vijf Sterrenscholen met flexibele vakanties.
(Fotografie: Roger Cremers)
Weinig leerlingen
Dat het niet eenvoudig is om iets nieuws op te zetten, ondervindt ook Rick Matser. Hij is directeur van Veerezon, de tweede school in Nederland met flexibele vakanties en schooldagen zonder grenzen tussen voor- tussen- en naschoolse opvang. Terwijl veel ouders zitten te springen om onderwijs dat beter aansluit bij de werktijden, kampt Veerezon met te weinig leerlingen. Het noodgebouw waar Veerezon huist, staat aan de rand van Zwolle midden in een uitgestrekt polderlandschap. ‘Hier komen 4.500 woningen, allemaal gezinnen', wijst Matser naar het raam achter zich waar Stadshage 2 zich gaat voltrekken. Op een sportveld na, is het er vooral erg leeg. Volgens de planning had een deel van de huizen al opgeleverd moeten zijn, maar zelfs van enige bouwactiviteit is nog geen sprake. Drie jaar lang is gewerkt aan de ontwikkeling van Veerezon. Toen kwam de economische crisis en stagneerde de bouw. Matser blijft positief, maar vanwege een tegenvallend aantal leerlingen was hij gedwongen na Pasen het oorspronkelijke concept aan te passen en reguliere vakanties in te voeren. ‘We hebben acht maanden gedraaid zoals we het voor ogen hebben. Dat is heel goed bevallen. Zeker voor de kinderen en de ouders. Maar voor de organisatie zijn flexibele vakanties lastig', zegt Matser. ‘De werkelijkheid is weerbarstig. We hebben de kosten te positief ingeschat. Met onze openingstijden en een volledige bezetting tijdens de twaalf vakantieweken lagen de personeelskosten wel 25 procent hoger. Zodra we genoeg leerlingen hebben, gaan we weer verder met het concept zoals we dat bedacht hadden. En als er voldoende belangstelling is, willen we ook op zaterdag open. Ja, ouders vinden het heel jammer dat we de flexibele vakanties moesten loslaten, maar ze zijn blij dat de school in ieder geval blijft bestaan.'
Voor Evelien Penninga, moeder van Nova (8) en Liam (10), waren de flexibele openingstijden en vakanties in eerste instantie niet de hoofdreden om voor Veerezon te kiezen, maar nu ze eraan gewend is, vindt ze het ideaal. Penninga hoopt dat er snel meer leerlingen komen, zodat het oorspronkelijke rooster weer kan draaien. In maart zijn ze nog een paar dagen naar Euro Disney geweest, buiten de reguliere vakanties om. ‘En de lange dagen zijn ook prettig. Ik had verwacht dat het te lang zou zijn voor de kinderen om tot vijf uur op school te blijven, maar zo ervaren ze het helemaal niet. Ze willen zelf lang blijven. Als ze thuiskwamen, hoefden we niet meer allemaal clubjes en verenigingen af, ze hadden al gesport of geknutseld. En als ze eraan toe waren, konden we ze gewoon tussendoor een dag of middag vrij geven.'
BSO
In Nederland gaat 17 procent van de kinderen van 4 tot 12 jaar naar een vorm van buitenschoolse opvang. De verwachting is dat uiteindelijk 83 procent van de kinderen van buitenschoolse opvang gebruik gaat maken (in 2023).
BSO België
In België kunnen kinderen van 7.30 tot 18.30 uur op de scholen worden opgevangen, waar ze vaak ook warm eten. Tijdens de vakanties is er vanuit de gemeente fulltime betaalbare opvang beschikbaar.
24-uurs-economie
‘Veerezon heeft absoluut toekomstperspectief', zegt Matser. ‘Je ontkomt er op den duur niet aan in te spelen op de 24-uurs-economie.' En het leeft, ziet Matser. ‘Het laatste jaar van de ontwikkelingsfase zagen we dat we qua ideeën parallel liepen aan De Sterrenschool.' Hendriks, een van de bedenkers van De Sterrenschool, ziet dat op meer dan vijftig plekken Sterrenschool-achtige initiatieven worden opgezet, onderwijsinstellingen die delen van het concept invoeren. In Almere worden vijf scholen gebouwd die helemaal gebaseerd zijn op het principe van De Sterrenschool. En augustus dit jaar openen zowel De Parapluschool in Ede als De Sterrenschool in Apeldoorn de deuren, die allebei zo goed als het hele jaar open zijn. Hendriks verwacht dat non-stopscholen binnen afzienbare tijd een plek krijgen naast andere systemen zoals Dalton, Montessori en Jenaplan. ‘De huidige tijd vraagt om meer flexibiliteit. Scholen kunnen daar simpelweg niet in achterblijven.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Werk en leven'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Ellen | 20 april 2010 (10:31)
Merkwaardig dat ook hier niks genoemd wordt over de achterlijke "overblijf". Voorschoolse, naschoolse, buitenschoolse opvang, allemaal geregeld en betaald door de overheid, maar voor dat domme uurtje tussen de middag moeten ouders nog steeds zelf een oplossing verzinnen met elkaaar en zitten kinderen in een veel te grote groep in de chaos hun verpieterde broodje (niet) te eten...
de vergoeding kun je nergens aftrekken of terugkrijgen, en zo betaal ik per kind per jaar meer dan 250 EU. Voor drie uur chaos per week.
En dat allemaal omdat het onderwijzend personeel hun pauzes niet wil "opgeven". Want dit wordt per school beslist, Dijksma vindt er niks van.
Stel je eens voor dat dat in de zorg zo zou gaan, kun je tussen de middag naar het bejaardenhuis karren om je oude moeder brood te geven, want de zuster heeft pauze...
Kom mij niet aan met Nederland wil dat vrouwen werken, want vrouwen horen nog steeds om 12 uur klaar te zitten met de boterhammetjes (of de warme prak). Het is je reinste jaren vijftig droombeeld. En de kinderen lijden eronder, want het is niet gezellig. Ja, op de BSO is de lunch gezellig, met zijn allen aan tafel een broodje smeren ipv de meegebrachte verdroogde broodbakjes. Maar dat kan niet op school want de juf moet vrij hebben. Dus zit elke klas (minus hooguit twee of drie kinderen) de lunchpauze uit in het schoollokaal met een vrijwillige overblijfmoeder.
Ik zie daar nog wel ruimte voor verbetering, maar dat is niet zo fancy als Brede school natuurlijk of klagen over de vakantietijd (die wél prima geregeld kan worden, er zijn hele leuke kampen, ook dagkampen, er is vakantie BSO, etc.).
Hans | 21 april 2010 (14:29)
@ Ellen
Dat het onderwijzend personeel hun pauze niet wil "opgeven" komt een beetje over alsof je dat onzinnig vind.
Het lijkt me voor iedereen beter dat deze mensen ook even kunnen uitblazen zonder 30 drukke en minder drukke kinderen om hen heen voordat ze het tweede deel van de schooldag gaan lesgeven.
Dat een school geen goede opvang kan/wil regelen kun je mijns inziens niet toeschrijven aan de uitvoerende juffen (ook wel onderwijzend personeel genoemd).
De verplegers in je voorbeeld nemen wel degelijk pauze nadat ze de oudjes eten gegeven hebben, maar bij urgente zorg offeren ze deze om de beurt (deels) op.
Misschien kun je ook voor 5 euro een goede broodtrommel kopen voor je kinderen, dan verdroogt hun brood wat minder. Als je deze in 5 jaar afschrijft worden je kosten 251 euro per jaar, valt wel mee dus.
Hein van Gils | 22 april 2010 (14:41)
In de VS en Duitsland, waar mijn kinderen op school zaten respectievelijk zitten, werken al jaren op brede schaal praktische en financieel-haalbare keuzemodellen voor variabele schooltijden (hele dag, halve dag met of zonder middageten, met of zonder meegebrachte broodtrommel; klassen met klassieke vakantietijden; paralel klassen met zes weken op, een week af enz.) die het werkende ouderschap mogelijk maken, voor moeder en vader. De scholen starten er ook vroeger, zodat vader of moeder voor het werk de kinderen naar school kan brengen. Overigens hebben deze twee landen ook hun AOW-equivalent op 67 jaar gezet. Nederland gidsland? Even elders gaan kijken i.p.v. opnieuw het wiel uitvinden?
Ellen | 22 april 2010 (17:12)
Wellicht niet vooruitstrevend, maar ik vind het wel prima zo.
Ik heb geen enkel probleem om vakanties te regelen. Wij werken allebei niet fulltime (4 &3 dagen) en de dagen dat wij samen werken, zijn de kinderen in de vakantie op de BSO waar ze super leuke dingen doen. Het is dan ook geen straf voor hun om daar naar toe te gaan.
Het is voor de kinderen telkens weer een verademing om 1, 2 of 6 weken vrij te zijn. En laten we wel wezen, op het moment dat je zelf kiest wanneer een kind vrij krijgt, omdat dat zo lekker in je eigen agenda past, betekent ook dat de rest van de kinderen waar het kind normaal mee speelt op school zit. Leg dat maar eens uit aan je 5-jarige! Is zij/hij lekker vrij, is er niemand in de buurt om mee te spelen. Of je zou elke vakantie weg moeten gaan: dat geeft een lekker voorbeeld. Kinderen zouden het niet meer normaal vinden om een paar dagen thuis te zijn! Overigens, dan heb ik het nog niet over het budget wat je daarvoor moet hebben.
De melding dat in Belgie er in de vakantie normale opvang is vanuit de gemeente is niet generiek. Mijn waarde Belgische collega's hebben elke vakantie problemen aangezien de opvang wel in normale schoolweken is geregeld, maar niet tijdens schoolvakanties. Dus hebben zij echt een probleem!
Ten aanzien van de lunchpauze: op onze school heeft men al jaren geleden gekozen voor continue rooster. Iedereen blij: onderwijzend personeel eet samen met de klas en na de lunch gaan de kinderen naar buiten en de juf heeft even rust. Niet altijd even hygienisch, maar aan de andere kant wel een prettige oplossing voor alle partijene.
Het gezeur dat het allemaal moeilijk te regelen is, ben ik eigenlijk wel beu: wij doen het al acht jaar zonder hulp van ouders/schoonouders. Gebruik makend van kinderdagverblijf en het netwerk op school: de ene keer help ik iemand, de andere keer kan ik gebruik maken van de hulp van een bevriende ouder. En ja, wij hebben het geluk dat we een plek op een KDV hadden wat doorliep in BSO. Maar ja, ik geloof niet dat er wachtlijsten van 8 jaar zijn, dus in de loop van de tijd moet je een plek kunnen krijgen. Niet direct als je kind net geboren is, maar toch na 4 jaar zeker wel.
Conclusie: vakanties niet aanpassen, gewoon door laten lopen en genieten van die vakanties. Het is heerlijk om 6 weken lang 's morgens niet te hoeven rennen!
Paul | 23 april 2010 (10:15)
Het grote voordeel van dit soort fulltime scholen is volgens mij dat je zelf de vakanties kunt bepalen. Je gaat wanneer het je zelf uitkomt en niet wanneer iedereen gaat. Ik zelf gun mij kinderen geen urenlange files in de brandende hitte. Ook wanneer jouw kind aan wat rust toe is kun je besluiten het even thuis te houden.
Wat dacht je als jouw kind twee weken heeft gemist wegens ziekte. Op een "normale" school ben je die leertijd kwijt terwijl op een fulltime school die uren kunnen worden ingehaald en zelfs meer als blijkt dat hij/zij onverhoopt achterloopt in iets.
Ook in Rotterdam gaat trouwens een initiatief van start met een dag- en jaararrangement gestart door stichting snak.
@Ellen: niet iedereen heeft het geluk met KDV en BSO of heeft de luxe om zes weken achter elkaar vrij te kunnen maken voor vakantie. En dat 's morgens rennen valt erg mee bij een fulltime school: bijv. die in Rotterdam gaat werken met een flexibele starttijd en wordt gezorgd voor ontbijt dus dat scheelt behoorlijk. 's avonds rennen wordt trouwens ook minder met een boodschappenservice zodat je niet meer zelf naar de Appie hoeft ;-)
HP | 23 april 2010 (16:58)
@Ellen
Bij De School in Zandvoort is ook overblijven goed geregeld. Het maakt deel uit van het educatieve programma. Wat is gezond voedsel, hoe bereid je het, wat heb je nodig. De School verzorgt de lunch - bij voorkeur met biologische producten. Oudere kinderen helpen met het bestellen, jongere kinderen worden op een andere manier betrokken. Gezellig, gezond en leerzaam!
Voor wat betreft de vakanties is het echt niet zo dat de kinderen minder vrije tijd hebben en alleen maar op school zitten. Maar de uren dat ze op school zitten worden wel besteed aan onderwijs, en niet - zoals bij een BSO - aan begeleid spelen. Ook is er zo ruimte voor extra vakken zoals koken, yoga, dans, uitgebreid Engels, filosofie en ga zo maar door. Daarnaast is er tijdens de schooluren extra ruimte voor begeleiding van een kind. Zo wordt de sterke leerling geprikkeld tot extra uitdaging en de zwakke leerling geholpen om achterstand te voorkomen. En tenslotte is er ook nog tijd om de voortgang en de sociale ontwikkeling van het kind uitgebreid met de ouders te bespreken, overigens samen met het kind! Geen 5-minuten gesprekjes maar vijf keer per jaar een uur lang evalueren en plannen maken.
Ook kan een kind zich extra vrije dagen veroorloven. Vandaag snipperen mijn kids een dagje. Vandaag is er geen wachtrij voor de achtbaan en alle ruimte om te genieten van het pretpark of dierentuin.
Ik ben blij met De School. Heel blij!
Piet | 24 april 2010 (8:44)
@ Ellen | 20 april 2010 (10:31)
Het is inderdaad een grof schandaal dat de overheid niet volledig voor jouw kinderen wil betalen. En dan ook nog die malle juf die vrij wil hebben...
Misschien had je vooraf wat beter over de consequenties van kinderen krijgen na moeten denken (net zoals je dat doet voordat je een hond neemt, of een huis koopt). Neem de verantwoordelijkheid voor je eigen keuzes en los de zaken op die op je pad komen ipv maar weer naar de overheid te wijzen.
KG | 24 april 2010 (10:44)
Beste redactie,
Hierbij wil ik mijn abonnement op de "Ouders van nu" opzeggen.
met vriendelijke groet,
KG
Anne | 26 april 2010 (11:00)
Piet,
Wie mag later jouw billen wassen? Niet jouw hond, maar wel mijn kinderen (gaan daar straks belasting voor betalen). Wil je dan ook niet meer dat soort onzinnige vergelijkingen maken?
En wij vrouwen willen graag meer gaan werken, maar dan moet het wel beter geregeld gaan worden, zoals bijvoorbeeld in Zweden.
Onze kinderen hebben 12 weken per jaar vrij, roostervrije dagen, studiedagen van de juf, studiedagen van de BSO, feestdagen, projectmiddagen etc etc. Ziek zijn kan niet meer, want mijn 20 vrije dagen zijn allang op. Zetpil erin en hup naar school.
Het is toch van de zotte. Wij willen normaal voor onze kinderen kunnen zorgen, onze bijdrage leveren aan de maatschappij/economie én zonder zorgen boodschappen kunnen doen. Raar he.
Anne
|
