Zo zorg je dat je baas naar je carrièrewensen luistert
Auteur: Cathalijne Boland
|
25-01-2012
|
 Mail dit artikel
Veel mensen durven hun carrièrewensen en ambities niet kenbaar te maken, althans niet bij hun baas. Maar dat zal toch moeten gebeuren, als ze het niet bij dromen willen laten. Hoe pak je dat het beste aan?
Elco Schaufeli, directeur van Schouten & Nelissen Inzicht, onderzoekt bij bedrijven hoe bevlogen hun medewerkers zijn - en hoe die bevlogenheid meer kans zou kunnen krijgen. Organisaties die zich daar druk om maken, staan vast open voor de wensen en ambities van hun personeel, zou je denken. Maar in de praktijk valt dat nog niet mee, is de ervaring van Schaufeli. ‘Organisaties willen graag dat hun medewerkers zelf de regie over hun carrière nemen, maar in veel organisaties waar wij onderzoek doen, hoor je van medewerkers terug dat zij niet de ruimte ervaren om dat inderdaad te doen.' En dat terwijl diezelfde organisaties vaak genoeg opleidingen, trainingen en loopbaancoaching op de plank hebben liggen.
In gesprek gaan met je leidinggevende is de enige manier om daar gebruik van te kunnen maken. Of om een ander takenpakket te krijgen, of duidelijk te maken dat je hogerop wilt in de organisatie. ‘Dan doemt meteen het volgende probleem op', zegt Schaufeli. ‘Want er zijn nog veel leidinggevenden die redeneren: als Piet nu goed functioneert, moet ik zorgen dat Piet zolang mogelijk op diezelfde plek blijft zitten. Terwijl je als leidinggevende toch iets met de ambities van je medewerkers zult moeten doen, want de ultieme consequentie is dat ze anders echt afhaken, en verzuimen. Of positief geformuleerd: medewerkers raken juist bevlogen van een leidinggevende die hun wensen en ambities serieus neemt.'
Onvrede wordt geventileerd bij familie of vrienden
Ook hr-consultant Rob de Kock van Right Management constateert dat veel werknemers zowel hun onvrede als hun ambities alleen bij familie en vrienden durven ventileren. Hun baas vertellen ze er niets over, want ze zijn bang dat praten op de een of andere manier tot beschadiging zal leiden. Van hun positie binnen het bedrijf, of van hun relatie met hun leidinggevende. Wie weet voelt die zich wel bedreigd door de plannen.
‘Bedrijfsculturen nodigen vaak niet uit tot het aankaarten van ambities', zegt De Kock. ‘Terwijl leidinggevenden juist zouden moeten benadrukken dat ambities op het terrein van ontwikkeling en persoonlijke groei gewaardeerd worden, ook als die op het eerste gezicht niet bruikbaar zijn voor de organisatie.'
Hij is voorstander van de mogelijkheid om periodieke off the record-gesprekken te kunnen voeren op de hr-afdeling. ‘Dat neemt drempels weg, en stelt werknemers in staat om in een vertrouwde en objectieve omgeving aan hun eigen ontwikkeling te werken.'
Omweg voor de baas
Mark van Vuuren ziet weinig in die off the record-gesprekken bij hr. ‘Het suggereert een vorm van veilig intermenselijk contact, terwijl er slechts een omweg wordt gecreëerd die toch weer bij je baas moet uitkomen. Dat is immers degene die toestemming moet geven voor jouw plannen. Het gesprek kan dus niet off the record blijven, en is daarmee ook niet veilig meer.'
Van Vuuren is universitair docent organisatiecommunicatie aan de Universiteit Twente en schreef met Luc Dorenbosch het boek Mooi werk. Naar een betere baan zonder weg te gaan.
‘De relatie tussen medewerker en leidinggevende is per definitie strijdig, omdat je belangen nu eenmaal strijdig zijn', zegt Van Vuuren. ‘Al gaat het maar over het geld dat je krijgt voor de dingen die je doet. Dus is het balanceren, en belangrijk om na te denken hoe je dat koorddansen gaat aanpakken.'
Mooi werk gaat over de vraag: hoe kleed ik mijn werk zo in dat ik méér doe van de dingen die ik leuk vind en waar ik me in wil ontwikkelen, en minder van de dingen waar ik weinig plezier aan beleef?
Wie daar zelf een helder idee van heeft gekregen, moet het nog aan zijn baas zien te verkopen. En daarbij dus te werk gaan als een koorddanser. Van Vuuren: ‘Het gaat erom dat je een empathische suggestie doet, waaruit blijkt dat je je hebt verplaatst in de positie van de ander. Hoe zou jouw voorstel een probleem van je leidinggevende kunnen oplossen? Hoe draagt het bij aan de belangen van de organisatie?'
Alternatieven paraat bij onderhandelingen
Zo sprak hij een it'er die graag Apps wilde leren programmeren, en daarvoor het liefst een maand op cursus was gegaan. In plaats daarvan bezocht hij twee conferenties van een week, waar hij ook de contacten op kon doen die van belang waren voor de organisatie. ‘Dat was voor de organisatie beter dan wanneer hij een hele maand in zijn agenda had doorgestreept.'
Net als bij een onderhandeling moet je een paar alternatieven paraat houden. ‘Anders is je voorstel te rigide. Probeer altijd een paar variaties te verzinnen waar je baas misschien wél mee in kan stemmen.'
Het hoeft niet alles of niets te zijn. Stel dat je een managementopleiding wilt volgen, maar je baas geeft geen toestemming omdat hij sceptisch is over je kwaliteiten op dat gebied. ‘Dan kun je voorstellen om eerst een experiment te doen, bijvoorbeeld dat je de komende drie maanden een collega gaat begeleiden. Daarmee geef je aan dat je de bedenkingen van je leidinggevende serieus neemt, maar je eigen ambities óók.'
Informele momenten aangrijpen voor gesprekjes
Wensen en ambities kun je beter niet opsparen tot het formele, jaarlijkse functioneringsgesprek. ‘Het is geen goed idee om dan opeens een konijn uit je hoge hoed te toveren', zegt Van Vuuren. ‘Als je min of meer een aanzoek komt doen, staat er veel te veel spanning op.'
Meer kans op succes heb je als je door het jaar heen informele momenten aangrijpt voor gesprekjes over je loopbaan. Het functioneringsgesprek is dan wel hét moment om toezeggingen of afspraken te formaliseren.
‘In het algemeen geldt: overschat niet wat er in één gesprek mogelijk is, maar onderschat niet wat er in een relatie mogelijk is. Een goede relatie kan heel wat hebben. Vaak wordt je meer ruimte gegund dan gedacht.'
Wie niet vraagt, wordt sowieso overgeslagen. ‘Al die dertigers en veertigers die graag een coach willen, en het pas na lange aarzeling durven vragen. Hoe vaak heb ik niet meegemaakt dat hun baas het meteen prima vond. "Hij zei gewoon ja!", hoor ik dan.'
Tenzij je natuurlijk een baas hebt die een rat is met een olifantengeheugen. ‘Dan kan inderdaad alles tegen je gebruikt worden. Het is lastig balanceren met iemand die dat niet wil.'
Illustraties: Claudie de Cleen
Meer artikelen in de rubriek
'Functioneren en beoordeling'
Reageer, print of deel dit artikel
|
