De geautomatiseerde liefde van Parship

 Deel dit artikel

Verliefdheid is overgewaardeerd. En er is een goed alternatief: online liefdesmakelaar Parship beweert dat het potentiële partners op wetenschappelijke wijze bij elkaar brengt.

• Matchmaking is geen dating
• Geen wetenschap
• Aanmoedigen

Directeur Olaf van Schagen: 'Je legt niet zomaar 180 euro neer om een date voor één nacht te vinden.'

Meer dan driehonderdduizend Nederlanders staan er ingeschreven. Onder hogeropgeleiden in de Randstad is Parship de grootste en bekendste huwelijksmakelaar. En dat is vreemd voor een site waar je niet eens foto's van je potentiële partners te zien krijgt. Iets moet Olaf van Schagen goed hebben gedaan.

Van Schagen (37) is sinds 2003 directeur van Parship in Nederland en België. Daarvóór was hij manager bij online winkel Bol.com van uitgever Bertelsmann. Bol werd verkocht aan een concurrent - Holtzbrinck, uitgever van onder meer Die Zeit - die ergens in een enorme kerstboom aan dotcombedrijfjes ook Parship had hangen, toen nog een exclusief Duitse datingsite. Van Schagen werd gevraagd of hij het merk wilde opbouwen in Nederland. 'Mijn vrienden raadden het me af. Online dating had toen een heel vaag imago. Actief op zoek gaan naar een relatie was nog een taboe. In Nederland was de markt verdeeld tussen een paar kleine sites, sommige niet meer dan een uit de hand gelopen hobby. Maar in Duitsland was ze succesvol. Dus ik dacht: waarom in Nederland ook niet? Ik zou net als bij Bol van nul af aan kunnen beginnen en bovendien eindverantwoordelijk worden. Dat ligt mij wel.'

Dat had hij goed gezien, zo bleek. Parship groeide uit tot Europa's grootste online datingsite, met meer dan zes miljoen aangesloten leden in veertien landen. Nederland is daarin een van de sterkste groeiers.

Met cijfers is de eigenaar van Parship, een familiebedrijf, niet erg scheutig. Maar dat dit een lucratieve onderneming moet zijn, laat zich raden. Het laatste omzetcijfer, uit 2007, was 46 miljoen euro. Daar moeten zeven salarissen uit, want meer werknemers heeft Parship in Nederland niet. Het matchingproces is geheel geautomatiseerd.

Matchmaking is geen dating

Het hoofdkantoor is een kamertje van vier bij vier meter, op de achtste verdieping van een anoniem gebouw op de kale vlakte van kantoorlocatie Papendal in Utrecht-Zuid. Veel liefdelozer omgevingen zijn er niet. Olaf van Schagen runt Parship vanaf een laptop. Hij lijkt niet het type dat zelf online naar een partner zou zoeken. 'Ik heb er een tijd op gestaan, voordat ik via het werk mijn huidige vriendin ontmoette. Maar ik ben er al snel weer mee gestopt. Je laadt toch de verdenking op je dat je de leukste kandidates eruit pikt vóór de rest ze te zien krijgt. Nou, ik kan je vertellen: dat kán helemaal niet.'

Van Schagen wil liever niet dat Parship vergeleken wordt met sites als Relatieplanet en Lexa. 'Wij zijn een matchmaker, geen datingsite. Het verschil is dat wij niet volstaan met mensen  toegang te geven tot onze database, maar ze echt bij elkaar brengen met een psychologische test. Als je je inschrijft, vul je een lijst met tachtig vragen in, dat levert een profiel op met dertig kenmerken en dat profiel zorgt voor de match. Op het ene kenmerk telt de overeenkomst, op andere moet je weer complementair zijn.'

Geen wetenschap

De test is bedacht en op tachtigduizend personen geijkt, zo staat op de site te lezen, door professor Hugo Schmale van de Universiteit van Hamburg - die overigens al lang met pensioen is. Nederlandse psychologen die de test bekeken, hebben zich er bijzonder kritisch over uitgelaten. Roos Vonk (hoogleraar sociale psychologie en columniste bij Intermediair) deed de test en noemde hem 'flinterdun', 'natte-vingerwerk', en zei 'met wetenschap heeft dit niets te maken'. Dat Parship weigert de wetenschappelijke onderbouwing van de test naar buiten te brengen, geeft volgens haar te denken.

Van Schagen blijft er kalm onder. 'Ik ken de kritiek. Op één punt ben ik het ermee eens: wij zouden meer openheid moeten geven over de wetenschappelijke onderbouwing van die test en ik ben ook bezig om dat voor elkaar te krijgen. Ik zou bijvoorbeeld beter willen uitdragen dat we met een heel team van psychologen de test voortdurend bijstellen. Maar voor het overige is het toch de mening van de ene wetenschapper tegenover die van de andere. Uiteindelijk telt het resultaat. Eén op de drie mensen die zich bij ons uitschrijven, doet dat omdat hij of zij een partner gevonden heeft. Dat weten we doordat we onze kandidaten aan het einde altijd vragen naar hun ervaringen. Ik vind dat een hoge score, dertig procent. In ons hoofdkantoor in Hamburg hangt een hele wand vol huwelijks- en geboortekaartjes van gelukkige stellen die ons wilden bedanken.'

Toch is het misleidend, opperen we, om te beloven dat je een wetenschappelijke test aanbiedt, terwijl er misschien niets wetenschappelijks aan is. Van Schagen: 'Er zijn zeker meerdere psychologische tests die een goed resultaat geven. Dit is er een van. Het is een manier om een zinvolle selectie aan te bieden uit een enorm databestand waar je anders in zou verdwalen. Het abonnementsgeld kun je ook zien als een filter: de meeste mensen kiezen voor een abonnement van zes maanden. Dat betekent dat ze serieus op zoek zijn. Je legt niet zomaar 180 euro neer om een date voor één nacht te vinden.'

Aanmoedigen

Een van de opmerkelijke verschillen tussen Parship en vergelijkbare sites is het feit dat je de foto's van de kandidaat-partners niet direct te zien krijgt: ze zijn wazig gemaakt. Pas als je een 'contactverzoek' stuurt, kan de ander besluiten zijn foto's 'vrij te geven'. Dat lijkt ons erg irritant; moet dat nou? Maar, zegt Van Schagen, de verborgen foto's zijn juist het sterke punt van Parship. 'Bij ons zoek je naar een levensgezel, niet naar een date voor één avond. Mannen zijn visueel ingesteld, maar vrouwen willen niet alleen beoordeeld worden op hun uiterlijk. We kregen zelfs al protesten toen we met die vage foto's begonnen; aanvankelijk hadden we helemaal geen foto's. Mannen moeten we echt aanmoedigen iets persoonlijks over zichzelf te vertellen. Uiteindelijk profiteren ze daar van, want vrouwen blijken dit de prettigste manier te vinden: eerst kijken met wie je te maken hebt, dan pas het gezicht.'

 

 

 

Spontane verliefdheid uitgeschakeld

En hoe moet het dan met de liefde op het eerste gezicht? Dat natuurlijke mechanisme om een partner te vinden, schakelt Parship uit. 'Wij beweren ook niet dat we de enige manier bieden om een partner te vinden. Parship is een extra hulpmiddel om je kansen te vergroten. Al was het alleen maar doordat je op onze site veel meer mensen tegenkomt dan in het echte leven, uit plaatsen waar je anders nooit zou komen.'

Op het vlak van de liefde blijken wij onszelf slecht te kennen, vindt Van Schagen. 'Je hoort vaak beweren dat iemand alleen op blond valt. Maar je kunt slecht volhouden dat de kleur van iemands haar een betere indicatie is voor een geslaagde match dan een uitgebreide psychologische test. Wij horen vaak achteraf "Normaal gesproken zou ik nooit op deze man of vrouw afgestapt zijn, maar het klikte".'

Dat ene detail, wel of geen openbare foto's, bepaalt volgens Van Schagen uiteindelijk ook de kwaliteit van de database van Parschip. 'De meeste sites hebben twee keer zoveel mannen als vrouwen in het bestand. Bij ons is de verhouding fifty-fifty. Bovendien is zeventig procent van onze kandidaten hoger opgeleid, terwijl we het in onze advertenties nooit hebben over het opleidingsniveau, en je kandidaten er ook niet op kunt selecteren. Juist in die groep vind je mensen die er niet mee te koop willen lopen. En geloof me maar: als dat niet zou werken, hadden wij die werkwijze al lang aangepast.'

Foto Duco de Vries