Energie door eb en vloed
Waterturbine wekt stroom op
20-08-2008
|
 Mail dit artikel
Sinds juli wekt een experimentele waterturbine in een sluis van de Afsluitdijk electriciteit op. Waterkracht heeft toekomst, meent de expert.
Op een stalen loopbrug over één van de doorgangen van de 25 sluizen van de Afsluitdijk staan Pieter de Haas (33) en Hans van Breugel (51). De Haas' lange, krullende haar wappert. De zon spiegelt in Van Breugels zonnebril. Achter hen razen auto's en vrachtwagens van Noord-Holland naar Friesland. Onder hen stroomt water van het IJsselmeer naar de Waddenzee. Boven het water hangt een vier meter lange sigaarvormige turbine aan een twaalf meter brede rode buizenconstructie. De rode turbine heeft een witte neus met twee korte rotorbladen.
Scheepsbouwkundig ingenieur De Haas is operationeel directeur van Tocardo, een bedrijf dat getijdenenergie commercieel haalbaar wil maken. Van Breugel is de ondernemer achter Tocardo.
Als de turbine in het water zakt, zet het stromende water de turbine in beweging en levert de inwendige generator stroom. Via een dikke zwarte kabel gaat die elektriciteit van de turbine naar een kleine blauwe container. Daar wordt ze omgezet in 50 Hertz wisselstroom, die geschikt is voor het Nederlandse net.
Tien cent per kilowattuur
De turbine levert een uur of zes per dag elektriciteit. Twee keer per dag, als het eb is in de Waddenzee, spuien de 25 sluizen aan beide zijden van de Afsluitdijk overtollig water uit het IJsselmeer. 'Het mooie van getij-elektriciteit is, is dat het zo voorspelbaar is', zegt Van Breugel. De installatie kostte een half miljoen euro, vertelt hij. Hierdoor is de kostprijs van een kilowattuur uit de turbine ongeveer 45 cent. Bij kolen- of gascentrale is dat ongeveer zes cent. Als de waterturbines in groten getale worden geproduceerd, moet het veel goedkoper kunnen.
'Dit is de eerste stap. Het moet voor tien cent per kilowattuur kunnen', zegt Van Breugel. Als de olieprijs blijft stijgen en elektriciteitsproducenten ook de kosten van vervuiling gaan betalen, dan duurt het volgens hem maximaal vijf jaar voor deze duurzame energie goedkoper is dan elektriciteit uit kolen of gas.
De berekening van de potentiële kilowattuurprijs is essentieel voor Teamwork Technology, het bedrijf waaruit Tocardo is ontstaan. De onderneming ontwikkelt duurzame energievormen, zoals bijvoorbeeld de Archimedes Wave Swing (AWS), een onderwaterboei die oceaangolven omzet in elektriciteit. Dit jaar verkocht het bedrijf dit AWS-project aan Shell. 'Als we overwegen een duurzame technologie te ontwikkelen, gaan we eerst rekenen', zegt Van Breugel. 'Bij een prijs boven een kwartje per kilowattuur, beginnen we er niet aan.'
Wachten op subsidie
Nederland heeft behalve de Afsluitdijk nog een aantal uitgelezen plekken om getijstromen om te zetten in elektriciteit: het Marsdiep tussen Texel en Den Helder, plekken tussen sommige Waddeneilanden, rond de Tweede Maasvlakte en in de Zeeuwse delta.
Daar becijferde de TU Delft dat in de Brouwersdam een centrale kan worden gebouwd die 65 duizend gezinnen van stroom voorziet. De totale potentie van Nederland is maximaal vijfhonderd megawatt, de capaciteit van één grote kolen- of gascentrale.
In de rest van Europa, bijvoorbeeld in de Straat van Gibraltar of de Noorse fjorden, is zestien gigawatt, ruim dertig kolen- of gascentrales, op te wekken. Het walhalla ligt in Noord-Schotland. In de Pentland Firth, waar twee keer per dag een deel van de Noordzee in de Atlantische Oceaan stroomt, wil de overheid een getijcentrale bouwen. Die zou bestaan uit duizenden turbines verankerd aan de zeebodem tussen het vaste land en de Orkney eilanden.
In de Afsluitdijk zou Tocardo het liefst alle 25 spuisluizen met grote turbines uitrusten. Het wachten is op subsidie. Wind- en zonne-energie worden gesubsidieerd met de Nederlandse regeling Stimulering Duurzame Energievoorziening (SDE), Van Breugel lobbyt nu in Den Haag om getijdenenergie ook in deze regeling te krijgen. Als stromingsenergie onder de regeling zou vallen, zou hij direct tien spuisluizen volhangen met elk drie turbines.
Tekst Mark van Baal
Opwekkingskosten elektriciteit
bron kostprijs
per kilowattuur
kolen € 0,06
wind op land € 0,09
wind op zee € 0,16
zon (Nederland) € 0,55
getijden(demonstratieproject Afsluitdijk) € 0,45
getijden (kleinschalig) € 0,25
getijden (grootschalig) € 0,10
Het consumententarief voor een kilowattuur is ongeveer € 0,22
bronnen: Tocardo, ECN
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Weekblad archief'
Reageer, print of deel dit artikel
|
