'Iran kan een klein China worden'
Auteur: Paul van der Kwast
|
20-06-2007
|
 Mail dit artikel
Veel politici willen het land boycotten, maar desondanks reisde deze week een Nederlandse handelsdelegatie naar Iran. 'Er is daar veel menselijk kapitaal. Intellectueel zitten ze volledig op ons niveau.'
Iran, een van de 'schurkenstaten' van George Bush, staat al sinds de islamitische revolutie van 1979 onder internationale druk. In maart werden door de Verenigde Naties de bestaande handelssancties zelfs verscherpt vanwege de nucleaire ambities van het land. Van een grote bank die betrokken is bij het Iraanse kernenergieprogramma werden alle buitenlandse tegoeden bevroren en de wapenexport werd verboden. Desondanks is deze week een handelsdelegatie naar Teheran vertrokken. Weliswaar zonder de al toegezegde regeringssubsidie, want de Partij voor de Vrijheid en de VVD eisten begin deze maand dat de regering onmiddellijk alle steun van de overheid aan de missie zou intrekken. Maar waarom gaan veel ondernemers ondanks de politiek commotie Geert Wilders wil zelf een totale boycot zo graag naar Teheran? Wat hebben zij er te zoeken?
Natuurlijk speelt de oliesector en alles wat daar aan petrochemie, transport en opslag omheen zit, een belangrijke rol. Het land is de op drie na grootste producent van aardolie, bezit tien procent van de oliereserves en vijftien procent van de gasvoorraad. Shell sloot begin dit jaar een contract ter waarde van meer dan 3 miljard euro met Iran voor de bouw van installaties boven het grootste gasveld ter wereld. Ook aannemers en ingenieursbureaus zijn actief in de Iraanse energiesector.
Vrouwelijke ingenieurs
Maar Iran is meer dan alleen maar een groot olie- en gasveld. 'Het land is sterk op de industrie gericht', zegt Watse Slim, verkoopleider Midden-Oosten en Afrika van het Japanse bedrijf Omron dat die gebieden vanuit Nederland bedient. Omron levert automatiseringsproducten en -componenten voor ondermeer de auto-, de voedings- en de verpakkingsindustrie. Iran kan een klein China worden, meent Slim. 'Ze exporteren veel auto's (ondermeer in licentie gebouwde Peugeots en Renaults, PvdK/FvLC) en andere producten naar buurlanden als Kazakstan en andere voormalige Sovjetrepublieken.' De mensen zijn er volgens hem goed opgeleid. 'Er zijn meer hoogopgeleide bèta's dan er werk is. Veel mensen zijn echt van topniveau. Ze zijn heel onderzoekend. Onder hen, en dat zou je niet snel denken, zijn veel vrouwen. Soms bestaan projectteams bijna helemaal uit vrouwelijke ingenieurs, kom daar maar eens om in Nederland.'
'Boevenland'
Maar hoe zit het dan met het beeld dat veel politici van de islamitische republiek schetsen? Is Iran dan geen, in de woorden van Wilders, 'boevenland' waar 'criminele godsdienstfanaten' de dienst uitmaken? Eric Smit, hoofd maritieme projecten van ingenieursbureau Royal Haskoning, erkent dat het geen gemakkelijk land is om zaken te doen. 'Er zijn taalproblemen, alles in het Farsi de lokale taal. Je hebt problemen met het betalingsverkeer, omdat veel buitenlandse banken bang zijn voor de lange arm van de Verenigde Staten. En het zijn gewiekste onderhandelaars.' Daar staat tegenover, merkt Smit, dat de lokale mensen niet alleen prettig zijn in de omgang, ze zijn ook professioneel en goed opgeleid niet zelden overigens in Delft. 'Er is daar veel menselijk kapitaal. Intellectueel zitten ze volledig op ons niveau.'
Gewoon land
Religie speelt een allesoverheersende rol in de Iraanse maatschappij. Nergens, ook niet in de grote hotels, is alcohol te krijgen. 'Maar als je bij mensen thuis komt, hebben ze soms meer drank in voorraad dan bij mij of bij jou staat', zegt Kees Hettema van bandenfabrikant Vredestein. Hij adviseert de Iraanse autoindustrie. 'Sommige dingen zijn anders dan hier, maar ik heb het nooit een probleem gevonden. Het zijn normale mensen, ook gesluierde vrouwen en meisjes spreken je gewoon aan. De angst voor Iran heeft alleen maar met de politiek te maken. Verder is het een gewoon land.' Veelzeggend is volgens hem dat veel Iraniërs na hun studie in het buitenland vaak terugkeren. 'Ik ken zelfs iemand die een green card heeft (een permanente verblijfsvergunning voor de VS) en die weer in Iran woont.'
Als de sancties ertoe leiden dat Omron geen zaken meer mag doen met Iran, zou Watse Slim dat niet alleen om commerciële redenen maar ook persoonlijk betreuren. 'Als ik een collega voor het eerst meevraag naar Iran, zien zij dat vaak als een soort strafexpeditie. Maar als ze er zijn geweest, willen ze weer terug. De mensen zijn er erg gastvrij, je voelt je er snel thuis. En als het politiek minder lastig wordt en het land economisch kan integreren met de rest van de wereld, is het potentieel enorm.'
Sancties
Vooralsnog moeten de ondernemers schipperen. Rien Viergever, directeur van Marilux Holland, een fabrikant van staalconstructies voor de woningbouw: 'De sancties maken het ondernemers lastig. De grote banken zijn inmiddels afgehaakt, lastig is ook dat verzekeraars de handel met Iran niet meer verzekeren. Als je geen dekking hebt, moet je maar afwachten of je geld wordt overgemaakt. Voor veel mensen is zakendoen met Iran op die manier niet meer aantrekkelijk. Toch valt er nog altijd goed geld te verdienen. Misschien wel juist omdát veel ondernemers niet langer naar Iran durven of kunnen gaan. Daardoor is de concurrentie minder.'
Het vervelendst is misschien nog wel de onduidelijkheid. De acties van Wilders en de VVD vallen daarom bij de ondernemers niet goed. Onhandig is ook dat elk land een ander beleid voert, terwijl de EU-landen in principe een gemeenschappelijk buitenlands handelsbeleid voeren. Zo werd begin dit jaar een vrachtwagen met onderdelen van Omron bij de Duits-Oostenrijkse grens vastgehouden omdat er goederen voor Iran in zaten. Na anderhalve maand werd de volledige lading alsnog naar Nederland teruggestuurd.
Dat de sancties doel treffen, staat buiten kijf. Steeds minder ondernemers durven met het land handel te drijven, laat staan er te investeren. Maar de officiële statistieken zeggen niet alles. 'Veel wordt niet geregistreerd', zegt Jacob van der Vis, beleidsmedewerker van de Kamer van Koophandel van Rotterdam. 'Ik denk dat er veel zaken worden gedaan via Dubai of via cash-betalingen. Dat is volstrekt legaal. Je kunt wel overheidsbeleid voeren, maar zolang het wettelijk mag, gaat de handel gewoon door.'
Handelsdelegatie naar Iran
- Kabinet trekt de subsidie voor de Nederlandse handelsdelegatie naar Iran in.
- De Partij voor de Vrijheid wil een totale handelsboycot van Iran.
- Iran heeft al te maken met handelssancties.
- Toch zijn nog steeds Nederlandse bedrijven actief in Iran, al wordt het er niet gemakkelijker op.
- Iran is niet alleen interessant vanwege de olie- en gassector.
- De Iraanse beroepsbevolking is hoogopgeleid.
Nederland en Iran
- Nederland importeerde vorig jaar voor € 2,1 miljard goederen uit Iran, voornamelijk olie en gas.
- Nederland exporteerde vorig jaar voor € 0,7 miljard naar Iran.
- Vijf procent van alle ruwe olie die Nederland importeert, komt uit Iran. Dat is net zoveel als er uit Koeweit komt.
- De Iraanse economie is ongeveer net zo groot als de Finse. In 2006 was het bruto binnenlands product (bbp) ongeveer € 160 miljard (Nederland: € 512 miljard).
- De bevolking bestaat uit zeventig miljoen mensen, de koopkracht per hoofd bedraagt € 6500
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Weekblad archief'
Reageer, print of deel dit artikel
|
