De 50 beste werkgevers - oktober 2005
Auteur: Daphne van Paassen
|
10-10-2005
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Hebben de beste werkgevers van Nederland ook de gelukkigste werknemers in dienst? Nee, zo blijkt uit het Intermediair Beste Werkgevers Onderzoek 2005 en het Intermediair Tevredenheidsonderzoek.
Veel werkgevers (blijven) bezuinigen
Top 50 Beste Werkgevers Even geen warme worsten, geen vier-halendrie-betalen-tompoezen en rode regenlaarsjes maat 25: Hema-personeel dreigt met een staking in de bakkerijen en distributiecentra als de directie niet afstapt van haar bezuinigingsplan. De directie wil af van de goudomrande arbeidsvoorwaarden. De Hema staat nu nog bekend als een sociale werkgever: de salarissen zijn hoger dan bij de meeste vergelijkbare bedrijven en het bedrijf had in 2004 leuke extra's in huis, zoals een opvoedcoach voor werkende moeders. Of die er ook nu nog is, weten we niet, want de Hema nam -- uit voorzorg? -- dit jaar maar niet deel aan Intermediairs Beste Werkgevers Onderzoek en het bijbehorende Intermediair Tevredenheidsonderzoek. Met zijn bezuinigingsplannen bevindt de Hema zich overigens in goed gezelschap, zo blijkt uit het onderzoek. Met de economie wil het maar niet echt vlotten, bedrijven hebben het moeilijk en dus komt 'goed werkgeverschap' in het gedrang: ook op arbeidsvoorwaarden wordt bezuinigd en dat kan, want werkgevers hoeven door de redelijk hoge werkloosheid minder hun best te doen om personeel aan te trekken en vast te houden. Al geldt dat natuurlijk niet alle voor organisaties. En ambitieuze werkzoekenden weten dat. Vraag zesduizend studenten bij welk bedrijf ze willen werken (en dat doet Intermediair doorlopend in het Imago Onderzoek), en ze zetten Philips op de eerste plaats, gevolgd door Shell en de banken ABN Amro, ING en Rabobank. En terecht, zo blijkt uit Intermediair Beste Werkgevers Onderzoek 2005. Het zijn bedrijven die ook als het economisch minder gaat, geweldige arbeidsvoorwaarden bieden.
Salaris bepaalt werknemersgeluk niet
Het startsalaris bij ABN Amro -- voor het vierde achtereenvolgende jaar nummer één -- ligt ruim boven het gemiddelde (voor academici 36.358,- tegen 31,157,- gemiddeld), je krijgt er flinke korting op je hypotheekrente, betaalt geen pensioenpremie en kunt op je 62e met pensioen. ING, op de tweede plaats, biedt ook nog eens een bijdrage in de studiekosten voor zowel medewerkers als hun kinderen, geeft kortingen op reizen, kleding en leuke tripjes. Nummer vier, de Rabobank, betaalt een van de hoogste startsalarissen voor hbo'ers, heeft nog altijd als een van de weinigen gemaksdiensten (zoals boodschappenservice en strijkservice) en uitgebreide thuiswerkregelingen. Geen werkgever kan daar natuurlijk tegenop. Het kan niet anders of hier werken de gelukkigste werknemers. Toch? Nee, dus. Als vervolg op het Beste Werkgevers Onderzoek (BWO) ondervroeg Intermediair 4.613 werknemers van ruim dertig bedrijven die ook aan het BWO meededen over hun tevredenheid met hun werkgever. En daaruit komt een heel ander beeld naar voren. In de top-vijftien is geen bank of multinational te bekennen (de eerste, ING, staat op de twintigste plaats). Op nummer één staat het volstrekt onbekende adviesbureau Atrivé. Dat biedt gemiddelde startsalarissen, geen hulp aan mensen die willen promoveren, geen wachtlijstenbemiddeling, geen sportfaciliteiten en er werken weinig deeltijders (terwijl veertig procent van de werknemers vrouw is). Nummer drie (Perfect for People) heeft zelfs vrij lage startsalarissen, geen bijdrage in de kinderopvang, geen verzekeringen via de werkgever en geen collectieve winstdeling. Ook de rest van de topvier bestaat uit advies- of consultancybureaus. De werknemers hebben geen uitzonderlijk goede arbeidsvoorwaarden, moeten behoorlijk hard werken, maar zijn bovengemiddeld tevreden met de inhoud van hun werk (ze geven er een hele dikke acht voor), met de werksfeer (ook richting 8,5) en met hun doorgroeimogelijkheden (bij Atrivé bijvoorbeeld geven werknemers hier ruim een punt meer voor dan de ING'ers).
Goed werkgeverschap
Wat is hier aan de hand? Helpen goede arbeidsvoorwaarden niet om je werknemers tevreden te houden? Kunnen bedrijven wel stoppen met die dure regelingen om het hun personeel naar de zin te maken? Heeft de Hema gelijk? Anneke Goudswaard, senior onderzoeker bij TNO, publiceerde onlangs met collega's de resultaten van een onderzoek naar goed werkgeverschap. Uit het onderzoek bleek dat goed werkgeverschap wel degelijk loont en dat goed werkgeverschap betekent dat een werkgever zowel zorgt voor een prettige werksfeer en goede arbeidsvoorwaarden als voor ontwikkelingsmogelijkheden. 'Dat het economisch gewin oplevert, daarvoor hebben we geen keihard bewijs kunnen vinden. Maar de werkgevers in het onderzoek geloven daar stellig in. Uit het onderzoek blijkt wel dat je meer van werknemers gedaan krijgt, als je meer aan hen geeft: ze zijn dan bereid om een stapje extra te zetten, meer te doen dan in hun functieomschrijving staat. Ze zijn dus productiever en dat loont.' Werkgevers die het beste willen halen uit hun personeel moeten er volgens TNO voor zorgen dat verantwoordelijkheden laag in de organisatie liggen, er individueel afspraken gemaakt kunnen worden over werktijden en ontwikkelingsmogelijkheden, en zorgen voor een cultuur waarin medewerkers en leidinggevenden samen willen werken om gemeenschappelijke doelen te bereiken.
Respect - en vrijheid
Eveneens cruciaal aldus TNO: aandacht en respect voor werknemers en open en eerlijke communicatie. Ook volgens Mirjam Baars, onderzoeker van Intermediair Tevredenheidsonderzoek, blijkt dat vrijheid en doorgroeimogelijkheden zwaarder wegen dan hoge salarissen, bonussen, kortingen en gemaksdiensten. 'Als je naar de top-vijf kijkt, zie je dat het allemaal organisaties zijn waar werknemers ontzettend veel vrijheid hebben: zowel bij het indelen van hun eigen tijd als bij de manier waarop ze hun werk doen. En dat is ontzettend belangrijk, juist in deze tijden.' Want volgens Baars hebben bedrijven, vooral de Angelsaksisch georiënteerde (en dat zijn er de afgelopen jaren steeds meer geworden), de neiging bij economische tegenslag meteen de teugels aan te trekken. 'Ze sturen aan op kostenbesparing, zitten bovenop hun mensen om te zeggen wat wel en niet kan. Mensen voelen meer controle. Maar krijgen tegelijkertijd steeds te horen -- want dat is nu een soort mode in managersland -- dat ze meer initiatieven moeten ontplooien, zich meer als ondernemer moeten gedragen. In feite krijgen ze tegengestelde signalen.' De adviesbureaus uit de top-vijf kunnen die vrijheid en ruimte ook echt bieden. De werknemers van Atrivé zijn zelfs echt een beetje ondernemer: ze zijn allemaal mede-eigenaar van het bedrijf. Volgens p&o'er Anneke Smink is dat om mensen meer bij het bedrijf te betrekken: ze hebben er direct belang bij om harder te werken. Ook bij de nummer twee in de top-25 van meest tevreden werknemers, Macaw, kunnen medewerkers aandelen in het bedrijf kopen. Niet kostenbesparing staat bij deze bedrijven centraal, maar de aandacht voor hun mensen. 'Dat is trouwens niet uit menslievendheid', zegt Baars 'ze verdienen hun geld met de adviezen van hun mensen, dus is het belangrijk om in hen te investeren. Niet voor niets onderscheidt de top zich van de rest door de doorgroeimogelijkheden die ze bieden.'
Overinvesteren in werknemers
'Dat laatste is in deze tijden erg belangrijk, omdat iedereen zich realiseert dat life-time employment niet meer bestaat', zegt Paul Boselie, docent personeelswetenschappen aan de Universiteit van Tilburg. 'Je moet je dus blijven ontwikkelen.' Maar toch kun je volgens hem uit de vergelijking van de twee onderzoeken niet afleiden dat harde arbeidsvoorwaarden er minder toe doen dan aandacht voor mensen en bedrijfscultuur. 'De uitslag wordt namelijk enigszins vertekend door de banken.' Wat volgens hem nog vrij onbekend is, is dat werkgevers ook te veel voor hun werknemers kunnen doen. Overinvestement noemen Amerikanen dat. Amerikaans onderzoek dat eind jaren negentig is gedaan, laat zien dat overdreven opgetuigde arbeidsvoorwaarden ook tegen werkgevers kunnen werken. Ze kweken een verkeerd soort betrokkenheid: ze willen niet meer weg, maar gaan niet harder lopen. De salarissen bij de banken, die kortingen op de hypotheek die soms wel oplopen tot dertig, veertig procent -- het zijn gouden ketenen. Mensen kunnen letterlijk niet meer weg, omdat ze dan hun huis anders uit moeten. Ze zouden er financieel zo op achteruit gaan dat ze zich een andere baan niet kunnen permitteren, ook niet als ze ontevreden zijn in hun werk en eigenlijk toe zijn aan een nieuwe uitdaging.' De nadelen van gouden ketenen zijn ook de banken niet ontgaan, weet Boselie. 'Ik weet uit interne bronnen dat banken ook in hun maag zitten met die excellente arbeidsvoorwaarden en er eigenlijk vanaf willen. Kijk naar het uitstroomcijfer, en je ziet het probleem: het ligt rond de vijf procent en dat is veel te laag voor zulke organisaties.'
Kwestie van balans
Goed werkgeverschap is dus geen kwestie van óf een beter werksfeer en nadruk op ontwikkelingsmogelijkheden, óf van goudomrande (financiële) arbeidsvoorwaarden, het is een kwestie van de juiste balans. Het Universitair Medisch Centrum Groningen lijkt die gevonden te hebben. In het Tevredenheidsonderzoek staat het op de tiende plaats (de medewerkers jubelen over een interessante werkinhoud en werksfeer) en als beste werkgever scoort het met een derde plaats eveneens buitengewoon. Daarbij biedt het UMC redelijk hoge startsalarissen, gemaksdiensten en doet niet moeilijk over thuiswerken. Het staat in de toptien van bedrijven met de meeste deeltijders (ook voor mannen) en in de toptien van bedrijven die hulp bieden bij promotie. Het personeel heeft werk dat voldoening geeft (zegt 94 procent), krijgt erkenning van hun leidinggevenden en kan werk en privé goed combineren. Maar het beste bewijs dat werknemers er graag werken (zonder vastgeketend te zitten), is misschien wel dat het UMCG zich als enige niet onderscheidt met een vervroegd pensioen, maar met de mogelijkheid om tot je 67e door te werken.
Blijer bij de profit of non-profit?
Anders dan het vooroordeel wil, is de werkdruk in het bedrijfsleven niet hoger dan in de non-profitsector. En ook de werksfeer is in de ene sector niet beter dan in de andere: werknemers ervaren evenveel voldoening in hun werk. Maar wie wil doorgroeien en gecoacht wil worden door zijn leidinggevende en geïnspireerd en gemotiveerd wil worden, kan beter een baan zoeken in het bedrijfsleven. Maar voor die andere pijler van werktevredenheid -- de mogelijkheid om werk en privé goed te combineren -- kun je weer beter bij de (semi-)overheid zijn. Net als voor baanzekerheid (maar je zit dan wel met oudere collega's, want de non-profitsector kampt meer dan het bedrijfsleven met vergrijzing.
Sportfaciliteit drukt ziekteverzuim niet
Vergeleken met 2003 is het aantal bedrijven dat sportfaciliteiten aanbiedt bijna verdubbeld. Allemaal met het oog op het verbeteren van de gezondheid van de werknemer. Maar of het iets uithaalt, is de vraag. Het al dan niet hebben van sportfaciliteiten leidt (net als bij het hebben van een fietsregeling) niet tot een spectaculaire daling van het ziekteverzuim. Integendeel. Bij de 82 bedrijven met faciliteiten is het gemiddelde ziekteverzuim 4,84 procent, terwijl het percentage bij de 33 bedrijven zonder dergelijke faciliteiten 4,54 bedraagt. Het is natuurlijk ook niet de aanwezigheid van sportfaciliteiten die zorgt voor een eventuele daling van het ziekteverzuim, maar de frequentie waarmee medewerkers er gebruik van maken.
Test: Is het leuk op je werk?
Werk je elke dag met plezier samen met je collega's? Of kun je ze wel schieten? Doe de test en vergelijk de resultaten met die van de bijna vijfduizend werknemers die meededen aan het Intermediair Werktevredenheidsonderzoek (op hun resultaten is de scoretabel gebaseerd). Geef per stelling aan in hoeverre je het ermee eens bent (1=helemaal oneens; 5=helemaal eens). Tel de scores op en bereken het gemiddelde met behulp van het scoringsformulier. Werksfeer helemaal oneens neutraal eens helemaal oneens eens De werksfeer binnen mijn afdeling is goed 1 2 3 4 5 De sociale contacten met mijn directe collega's zijn plezierig 1 2 3 4 5 Binnen mijn afdeling wordt goed samengewerkt 1 2 3 4 5 Ik kan tegen mijn leidinggevende vrij mijn mening geven over de gang van zaken 1 2 3 4 5 Tel nu de scores bij elkaar op en deel de uitkomst door 4. Bijvoorbeeld: 3+5+4+3=15/4 = 3,75 Score ≤ 3,0 De werksfeer is beneden peil. Ga direct door naar de Intermediair vacaturebank. Score > 3,0 en ≤ 4,0 Je werkt in een prettige werkomgeving. Score > 4,0 De sfeer op je werk is opperbest! Komt er nog wel iets uit je handen?
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Weekblad archief'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Aad | 4 november 2005 (16:28)
"Het is natuurlijk ook niet de aanwezigheid van sportfaciliteiten die zorgt voor een eventuele daling van het ziekteverzuim, maar de frequentie waarmee medewerkers er gebruik van maken."
Dat lijkt inderdaad juist te zijn zo blijkt uit een bericht in Psychologie Magazine.
"Wie tennist, zwemt of volleybalt, hoeft zich jaarlijks zo'n twaalf dagen minder ziek te melden dan zijn minder sportieve collega's, zo blijkt uit onderzoek van TNO Arbeid. "
|
