Verwende dertigers
Auteur: Daphne van Paassen
|
09-02-2005
| Reacties: 3
|
 Mail dit artikel
'Zondagskinderen' worden ze wel genoemd en vaker nog 'de verwengeneratie': jonge dertigers die op een gunstig moment de arbeidsmarkt betraden en al in hun eerste baan een lease-auto bedongen. Maar nu trekken oudere leidinggevenden bijna voldaan de teugels weer aan: Het is uit met de pret! Terug in je hok!
Dertigers: lastig en veeleisend
Toen Trudy Onland zes jaar geleden afstudeerde, had ze dezelfde week nog een baan bij het bedrijf waar ze altijd al had willen werken. 'Zo'n start geeft wel zelfvertrouwen, ja. Al vinden wij sowieso wel van onszelf dat we verstand van zaken hebben', zegt Onland, die inmiddels manager is bij KPMG, met een ironisch lachje. 'Mijn generatie is niet zo onder de indruk van de superioriteit van leidinggevenden. Ik heb een tijdje in Engeland gewerkt. Als ik daar commentaar had op een plan van een senior manager, schrokken ze zich dood. Ze vonden Nederlanders al behoorlijk direct en eigenwijs, dértigers zijn dat helemaal.' Dertigers zijn lastig, vinden leidinggevenden. Ze zijn verwend, veeleisend en niet loyaal aan het bedríjf maar aan de 'BV IK', doordat ze in hun korte loopbaan al heel wat reorganisaties hebben meegemaakt. 'In onze trainingen en rondetafelconferenties hoorden we steeds vaker geluiden die erop wezen dat er een soort omgekeerde generatiekloof aan het ontstaan is', zegt Iet van Slageren, directeur operations bij B & A Human Resource Groep en auteur van Leidinggeven aan dertigers. 'Niet de jongeren zetten zich af tegen de ouderen, maar de ouderen hebben moeite met de verwende dertigers.' Haico Enklaar, 32 jaar en trademanager bij een A-merkfabrikant, ziet wel iets van die discrepantie terug in zijn omgeving. 'Ouderen denken: díe gaat snel, díe maakt al verre reizen. Dat ging bij ons anders.'
Andere start op de arbeidsmarkt
De jonge dertigers van nu hebben dan ook een andere start gehad op de arbeidsmarkt. Waar het arbeidsethos van veertigers en vijftigers is gevormd door tijden van werkloosheid en spaarzaamheid, betraden de dertigers een arbeidsmarkt die op knappen stond. Het kon niet op. Hoge salarissen, lease-auto's gemaksdiensten, mobieltjes en laptops van de zaak, bonussen en trainingen, heel veel trainingen. Want voor dertigers is niets zo belangrijk als het zich kunnen ontwikkelen in hun werk, zo blijkt onder andere uit onderzoek van Intermediair. 'Jonge dertigers -- en dan hebben we het over de groep 27 tot 35 -- kregen daardoor het idee: iedereen zit op mij te wachten', zegt Barbara van der Steen, dertiger, coach bij Berenschot en medeauteur van Leidinggeven aan dertigers. 'Het is onvoorstelbaar wat zo'n start met je zelfvertrouwen en ambitie doet. Jonge twintigers zijn al weer veel realistischer en nemen genoegen met minder goede banen en arbeidsvoorwaarden.' Dertigers zijn ook nog eens opgevoed door anti-autoritaire ouders die volgens het overlegmodel iedere beslissing met de kinderen samen namen of het nou om vakantie ging of de tijd dat ze thuis moesten zijn. 'En ook op school mochten we meepraten', zegt Van der Steen. 'Dat idee werd er al met het kringgesprek op de kleuterschool in gegoten: wat jij te vertellen hebt, is belangrijk.' Dat heeft ze niet alleen het idee gegeven dat de wereld op hen zat te wachten, maar ook dat wat ze te vertellen hebben, ertoe doet.
Niet met meerkeuzemaatschappij opgegroeid
Daarnaast zijn ze niet met de meerkeuzemaatschappij opgegroeid, waar we door de toenemende welvaart inmiddels volop in zitten. De twintigers van dit moment zijn grootgebracht met het enorme keuzeaanbod en kunnen er daardoor beter mee omgaan, constateert Christien Brinkgreve, hoogleraar sociologie aan de Universiteit Utrecht, in haar boek Vroeg mondig, laat volwassen. In de jeugd van de dertigers was het nog wat simpeler. Er waren drie soorten ijsjes bij de snackbar in plaats van twintig. Pas later in hun leven is het aantal keuzes door de hoogconjunctuur in sneltreinvaart toegenomen. Dat werkt verlammend, volgens Brinkgreve. Iedere keuze voor iets betekent dat je iets anders mist. 'Je hebt het idee dat je alles gedaan moet hebben, omdat je anders maar half hebt geleefd.' Dertigers voelen daarom vaak een enorme haast en onrust: wat wil ik nou echt? Uit voorlopige resultaten van een promotieonderzoek van Nienke Wijnants (aan de Universiteit van Amsterdam) blijkt dat bijna 25 procent zegt absoluut last te hebben van deze keuzestress, die wel het dertigersdilemma wordt genoemd. 49 procent lijdt er 'een beetje' aan. En van degenen die geen last zeiden te hebben van de keuzestress, gaf een kwart aan het wel uit het verleden te kennen. 'Wij moeten veel van onszelf. We moeten een leuke baan hebben, daarnaast sporten. Leuke dingen doen met vrienden, die ene bestseller kopen en iedere dag de krant lezen, op wintersport én een stedentrip tussendoor. Er is geen hond die eens een zaterdag niets doet en eens een hele middag voor de buis hangt met Discovery Channel op. Als er vrienden komen eten, maak je niet een simpele hap, maar moet het meteen een vijfgangendiner zijn', vindt Trudy Onland.
Haastig en veeleisend in werk
Die veeleisende houding en haast hebben dertigers ook in hun baan. 'Ik heb nooit langer dan twee jaar één functie gehad en ik heb op alle commerciële afdelingen gezeten', beaamt Haico Enklaar. 'Bij iedere nieuwe functie weet je eigenlijk al wat de volgende stap is die je wilt zetten en eigenlijk ook die daarna.' Dertigers willen volgens Van Slageren en Van der Steen dan ook snel carrière maken en veel opleidingen en trainingen volgen. In de tijd van een overspannen arbeidsmarkt moesten werkgevers daar ook aan toegeven om hun jonge werknemers binnenboord te houden. Maar nu zien ze hun kans schoon. Gewapend met het boek Schluss mit lustig, waarin de Duitse werkgoeroe Judith Mair pleit voor meer discipline op de werkvloer, trekken ze de teugels weer aan. Leidinggevenden grijpen terug op een soort nieuwe zakelijkheid en meer hiërarchie. 'De verwende dertigers moeten terug in hun hok', aldus Van der Steen. Maar daarmee ontkennen de oudere leidinggevenden dat arbeid sinds de hoogconjunctuur ook structuréél is veranderd. Het projectmatige werken, de netwerkorganisaties, de flexibilisering van het werk waren niet alleen maar oprispingen van veeleisende werknemers in een te krappe arbeidsmarkt: het zijn 'blijvertjes', zoals Van Slageren en Van der Steen het noemen. En dat zijn juist veranderingen die goed aansluiten bij de kwaliteiten van dertigers.
Niet snel verveeld raken
'Dertigers zijn flexibel, veranderingsgezind en ze gedijen goed in netwerkachtige omgevingen. Ze werken graag projectmatig omdat ze dan zelfstandig kunnen werken en minder snel verveeld raken', zegt Van der Steen. Van die talenten moet je als leidinggevende dus gebruikmaken. Maar dat doe je niet door je hiërarchisch op te stellen, afstand te houden en sterk te sturen. 'Ik kan er eerlijk gezegd niet goed tegen als leidinggevenden al te sterk sturen en zeggen: dit moet je doen', zegt Haico Enklaar. 'Het gebeurt in ons bedrijf gelukkig maar zelden en zelf ga ik zo ook niet om met mijn mensen.' Dertigers houden namelijk niet van strenge gezagsverhoudingen, maar dat betekent niet dat ze niet te sturen zijn. Bovendien vinden dertigers het -- veel meer dan de ouderen -- prettig om met targets te werken. 'Maar voor je ze kunt leiden, moet je eerst investeren in je relatie met de dertiger. Je moet een soort persoonlijke band hebben. Van daaruit kun je "in overleg" prima aangeven wat je wilt', adviseert Van der Steen leidinggevenden. 'Je moet niet van bovenaf opleggen hoe het moet.' Voor veel dertigers is het ook ergens wel een uitkomst dat ze niet meer alle dure opleidingen kunnen volgen die ze willen. Barbara van der Steen: 'Die drang om alles te willen doen maakt hen onrustig, waardoor ze moeite hebben om zich op een gegeven moment te specialiseren. Zolang ze geen keuze maken hebben ze het gevoel dat alles nog open ligt. Al is dat eigenlijk allang niet meer zo. Je moet op een gegeven moment smoel krijgen, dat beseffen ze ook wel en dat kan eigenlijk alleen door je eens ergens in te verdiepen. Leidinggevenden hebben daar een taak, vind ik. Ze moeten dertigers dat duidelijk maken.'
Persoonlijke ontwikkeling is belangrijk
Dat betekent dus bijvoorbeeld, vult Iet van Slageren aan, dat die statusverhogende MBA niet noodzakelijk de volgende stap is. Dertigers die leiding willen geven, moeten juist meer aan persoonlijke ontwikkeling doen. 'Professioneel zijn ze goed ontwikkeld, terwijl het daar emotioneel nog al eens aan schort', vindt de auteur. 'Door alles te willen doen en niet te kiezen, stellen ze de volwassenheid uit. Ze zijn op zichzelf gericht. Zo'n MBA beloont dat. Terwijl je voor een leidinggevende functie eigenlijk dienstverlenender moet zijn: meer op anderen gericht dan op jezelf.' In het verleden, maar ook nu nog, was een leidinggevende functie te vaak een beloning: iets waar je automatisch recht op had na die en die carrièrestap. 'Bedrijven waren booming', zegt Van Slageren over de tweede helft van de jaren negentig. 'Ze hadden mensen nodig.' Tussen 1995 en 2002 steeg het aantal managers met 75 procent van honderdduizend naar 177 duizend. Een groot deel van die managementfuncties ging naar de nieuwe generatie. Soms pakte dat goed uit, soms minder. Voor Haico Enklaar was het -- 'hoewel ik er wel aan toe was' -- inderdaad wel even schakelen. 'Als accountmanager was ik vooral met resultaten bezig en ineens moest ik me helemaal op mensen richten. Ik werd gewoon in het diepe gegooid. Dat was soms best lastig; dat ik opeens voor mensen moeten zórgen, altijd empathisch moest zijn. Je moet oneindig veel geduld hebben.' Maar jonge leidinggevenden in een bedrijf hebben ook zo hun voordelen. Haico Enklaar en Trudy Onland behandelen hun jonge medewerkers precies zoals ze benaderd willen worden. 'Wij staan dichterbij, werken mee en doen meer in overleg dan dat we sturen', zegt Trudy Onland. 'Dat heeft natuurlijk ook te maken met onze positie; ik heb nu eenmaal minder verantwoordelijkheid dan een partner.' 'Ik weet wat de dertigers van nu voelen. Het duurt nu langer voor je een nieuwe stap in je carrière kunt maken en daar worden ze onrustig van. Dat kan ik heel goed begrijpen. En ik weet dus uit ervaring dat je daar open over moet zijn. Dat je duidelijk moet zijn wanneer er kansen komen, wie het eerste toe is aan welke stap en waarom dat zo is. Dat vergt heel veel coaching on the job en praten.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Weekblad archief'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Milan van Bree | 10 februari 2005 (11:52)
Vanaf 95, zijn er diverse noemenswaardige bedrijven opgestart, maar hebben door de ecomonische recessie flink moeten snijden. Destijds kwam ik vanaf een MBO opleiding in de wereld die interim/ detacheren heet. Nu inmiddels HBO-er heb ik aan de lijve ervaren wat reorganiseren betekend binnen "de grootste" bedrijven van Nederland.
Als detacheerder trek je altijd aan het korste eind. personeelstop/overname/ productie verschuivingen naar de lage lonen landen/ opdoeken van divisies noem maar op.
Met als 30iger, kun je het heel zwaar hebben, bij sollicitatie/ intake gesprekken wordt je een job hopper genoemd, terwijl dit geheel buiten je macht ligt.
PO´ers houden daarniet altijd rekening mee.
Karel Walg | 11 februari 2005 (10:31)
Een duidelijk artikel met veel waarheden. Als recruiter zie ik dat mensen die tussen 1995 en 2000 op de arbeidsmarkt zijn gekomen vaak veel te snel zijn gegaan waardoor er nu grote frustraties ontstaan wanneer er bij een volgende stap geen promotie mogelijk is met 15% salarisverhoging.
E.M.Nijenhuis | 14 februari 2005 (20:46)
Grappig om te zien hoe sommige onderwerpen stapsgewijs worden opgepikt in de moderne Nederlandse samenleving. Zo ook met de 'verwende' dertigers. Eerste die (re)ageren zijn de caberetiers , o.a. Lenette van Dongen, Youp of Theo Maassen die al die 'ellende' zoals rammelende eierstokken of de prijs van tweedehands Mexx(tm) kleuterkleding eens stevig door het slijkt halen. Daarna komen tegenwoordig de websites om bij al dat 'leed' behulpzaam te zijn: weet je niet meer hoe je op je (spaarzame) vrije dagen quality time met je kids kunt spenderen: dagjeuit.nl. Zit je bijna in de put ? mentalfloss.nl. Zit je nu echt in de stress ? stress.pagina.nl !! Kom je niet aan de man/vrouw vanwege druk druk druk ? Ddate.nl. Er valt echter geld te verdienen aan deze doelgroep dus nu komen de gieren in de vorm van de managementgoeroes.
Voorheen was een slechte jeugd overal de schuld van, nu juist een goede jeugd. Dan krijg je straks vast ook mensen die hun goede jeugdherinneringen verdrongen hebben. 'Onder hypnose kwamen de goede herinneren boven, vanaf die dag ging het bergafwaards met zijn carriëre..'. Of is het soms te gemakkelijk om mensen in groepjes zoals generaties op te delen ? Wat werkt wel om de top te halen ? Naar de topmanagers kijkende in Nederland blijkt dat het meestal de studies Bedrijfseconomie of Rechten zijn die een ticket-to-the-top blijken. De eenzame ingenieur blijft vaak steken daar technisch inzicht meestal niet samen schijnt te gaan met managementskwaliteiten of financieel inzicht. Nee netwerken is de truuk, riepen de goeroes in koor.
Dan moet je wel zelf fysiek met mensen gaan praten en je niet gaan verschuilen achter emails of POP's...
Mij lijkt het interessant de inflatie van begrippen zoals gezag, orde, afspraken op tijd nakomen, bedrijfsbelang etc etc eens te onderzoeken.
Hypothese wordt dan b.v. : betalen topmanagers nu echt 52 % belasting aan de Nederlandse schatkist ?
Of, worden bij ontslaggolven topmanagers echt afgerekend op slechte bedrijfsresultaten en staan ze werkeloos en kansloos met 39 jaar op straat ?
Wie voelt zich tekort gedaan hier in Nederland, reageer op mijn stellingen (kom maar x3).
Vrij naar Theo Maassen: 'je moet dertigers niet beoordelen, maar ze moeten wel normaal doen'...
|
