Carrière maken? Wissel af tussen bitch en meisje

Auteur: Daphne van Paassen | 01-02-2011 | Reacties: 3 | Share/Bookmark Mail dit artikel

D Dominante vrouwen op de werkvloer roepen weerstand op en maken daarom minder snel promotie. Uit onderzoek blijkt dat er hoop is voor deze dominante vrouwen als ze zich bewust zijn van hun mannelijkheid.

Dat dominante vrouwen weerstand oproepen op de werkvloer, wisten we al uit onderzoek. Dat ze tóch hun voordeel kunnen doen met hun masculiniteit, is nieuw.

Onderzoek uit het verleden liet zien dat ambitieuze masculiene vrouwen in een spagaat zitten. Aan de ene kant vereist promotie dominant en competitief gedrag, aan de andere kant worden die eigenschappen als mannelijk gezien en dus niet horend bij vrouwen, waardoor ze aversie oproepen. Maar als masculiene vrouwen zich bewust zijn van hun mannelijkheid en die ‘aan' en ‘uit' kunnen zetten afhankelijk van de situatie (hoog scoren op self-monitoring), maken ze drie keer vaker promotie dan mannelijke vrouwen die dat niet kunnen en anderhalf keer zoveel als vrouwelijke vrouwen (het is dus niet zo dat vrouwelijke vrouwen meer promotie maken, zoals een aantal Nederlandse nieuwsrubrieken meldde).

Olivia O'Neill van de George Mason University kwam tot die conclusie nadat ze de carrièrestappen onderzocht van 132 MBA-afgestudeerden (43 procent vrouw) acht jaar na hun studie. Voor de carrière van mannen maakte hoog scoren op self-monitoring trouwens niet uit.

Nederlandse topvrouwen zijn te mannelijk

De resultaten komen overeen met het onderzoek van Mildred Hofkes van bureau Hofkes, dat bedrijven adviseert op het gebied van reputatiemanagement. Volgens de door haar ondervraagde veertig Nederlandse topbestuurders, stelden topvrouwen teleur. Ze gedroegen zich te mannelijk, terwijl ze toch aangenomen waren om hun vermeende feminiene kwaliteiten. ‘Maar zonder die masculiene kwaliteiten waren ze nooit zo ver gekomen', zegt Hofkes.

Tegelijkertijd bleek uit haar onderzoek dat de ideale leider moest kunnen schakelen tussen feminien en masculien gedrag. ‘De vrouwen uit het Amerikaanse onderzoek die veel promotiestappen hadden gemaakt, doen dat. Ze snappen dat je soms het voortouw moet nemen en op andere momenten juist moet luisteren naar anderen.'

Janka Stoker, hoogleraar leiderschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, vindt het daarom hoopvol onderzoek. ‘Al het voorgaande onderzoek wees toch min of meer uit dat je het als leidinggevende vrouw nooit goed kon doen: of je was te mannelijk of te vrouwelijk. Nu blijkt dat je er in ieder geval iets aan kunt doen. Self-monitoring is te trainen. Je kunt leren om naar je eigen gedrag te kijken en daar lessen uit te trekken. Ik kan me voorstellen dat het tijdens onderhandelingen zinvoller is om je masculien op te stellen en in een gesprek met een medewerker meer feminien.'

Illustratie: Joost Overbeek

Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Vrouwen aan de top'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (3)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Anne Blijd | 3 februari 2011 (16:25)

Interessant onderzoek! Janka Stoker zegt "Self-monitoring is te trainen. Je kunt leren om naar je eigen gedrag te kijken en daar lessen uit te trekken." In mijn ervaring is dat nog niet zo simpel. Het vereist een ontwikkelingsproces waarbij je tools en begeleiding nodig hebt. Daarom heb ik een training ontwikkeld die ook B.I.T.C.H. heet, om vrouwen te leren effectiever om te gaan met hun (latente) feminiene eigenschappen. Meer informatie is te vinden op mijn site (zie www.2bediverse.nl).

mo | 4 februari 2011 (14:25)

Het is inderdaad een interessant artikel. De output toont aan dat er iets te doen staat aan de perceptie van de vrouw in de maatschappij. Zeker mbt de verandering van hoe vrouwen al dan niet mogen acteren. Het geconstateerde feit dat een pittige dame met karakter al snel tot een diva of Bitch gepercipieerd wordt heeft ook te maken met ons collectief bewustzijn en onze maatschappelijke opvoeding.

Is ‘het’ vrouwenissue een vraagstuk dat direct terug te voeren is naar de basiscultuur van de samenleving? Het Esping-Andersen-model geeft aan dat Europa en Nederland in de kern behoudend en conservatief zijn. Nederland blijkt als enige land binnen Europa een hybride cultuur te zijn: een sociaal-democratische en corporatistische cultuur waarin inkomensverschillen kunstmatig klein worden gehouden om een hoge arbeidsparticipatie te combineren met sociale zekerheid. Met als doel het verworven levenspeil in stand te houden waarin het gezin als hoeksteen van de samenleving is.
Niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat Europa en dus ook Nederland grotendeels een overwegend joods-christelijke religieuze grondslag hebben. De opkomende islamitische invloeden zijn in dezen op dezelfde waarden en normen gebaseerd. Er zullen in de kern overtuiging geen dieper waarden veranderen. Europa en zeker ook Nederland blijken in de basiscultuur voor vrouwen een conservatief werkveld te zijn.

De vraag voor het bedrijfsleven zou dan moeten zijn, hoe effectief is het werken op gedrags- en overtuigingen niveau voor de omzet daadwerkeijk is?
Het ordeningsmodel vanuit het Neuro Linguïstisch Programmeren, door Robert Dilts ontwikkeld verkent op welk niveau ontwikkelingsprocessen zich afspelen en welke impact dit op het systeem heeft. thema's zoals het glazenplafondprobleem met de daarbij behorende perceptie concentreert zich dan ook voornamelijk op de laagste niveaus (5 & 6). Dat geeft aan dat de hogere niveaus (1 & 2) de sturing geven waardoor de aangedragen oplossingen op dat gedragsniveau een verminderd effect hebben. Het is kettingreactie. Zodra er bij 1 een verandering optreedt gaan de onderliggende niveaus automatisch mee.
1. spiritualiteit
2. identiteit / missie
3. waarden en overtuigingen
4. vermogens en vaardigheden
5. gedrag
6. omgeving.
Vandaar dat een op spiritueel niveau, maatschappelijk breed een veranderingen door voeren bewerkstelligt, betekent dat op omgevingsniveau verandering bewerkstelligd worden. Vanuit dit model kun je concluderen dat de verordeningen en opgestelde wetten nog niet hun werk kunnen doen, doordat ze hoogstwaarschijnlijk in conflict komen met de heersende waarden en overtuigingen die maatschappelijk breed nog steeds door mannen en vrouwen op het spirituele en op identiteitsniveau gedragen worden. En dus de perceptie er door beïnvloed is.

Identiteit
Zou er nog een addertje onder het gras liggen, mede veroorzaakt door de complexiteit van het probleem?
Een niet te onderschatten punt is dat de cultuur binnen Europa grotendeels gebaseerd is op een patriarchaal systeem, waardoor verandering moeizamer is dan een stereotypering te veranderen. De cultuuromslag die nodig is, raakt iedereen in de kern van z’n wezen, ook een organisatie. Zeker een verandering op het niveau van identiteit, die door de vergrijzing, de behoefte aan diversiteit en innovatie economisch relevant is geworden. Uit onderzoek van B&N PanelWizard – in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken – blijkt dat de innovatiekracht van een bedrijf stijgt als er meer vrouwen participeren en doorstromen naar topfuncties.
Het ‘vrouwenissue’ als lakmoesproef
Vanuit het ‘vrouwenissue’ gezien heeft de problematiek rondom diversiteit en innovatie in eerste instantie geen verband. Het is meer een gevolg van. Echter het ‘gender ongelijkheidsissue’ kan omgekeerd wel als een lakmoesproef functioneren om aan te geven hoe het in een bedrijf of organisatie werkelijk gesteld is.
Voorzichtig zou de conclusie getrokken kunnen worden dat naarmate percentueel minder vrouwen in een bedrijf werken en doorstromen naar de top, men als bedrijf op de middellange termijn zijn concurrerende positie en innovatiekracht verspeelt. Westerse bedrijven blijken achter te liggen bij de opkomende economieën als het aankomt op de ontwikkeling van vrouwen in het bedrijfsleven. Volgens onderzoek van PriceWaterhouseCoopers participeren vrouwen in die landen vanzelfsprekender op de arbeidsmarkt en stromen ze makkelijker door naar topposities. Stereotypering en vooroordelen lijken daar dus veel minder invloed te hebben.
Gendermainstreamingsissue
Europa heeft zich tot economisch doel gesteld om in 2010 een sterk concurrerende economie te zijn (de Lissabon Ambitie 2006). De laatste cijfers van TNO geven aan dat dit niet gehaald gaat worden. Vergrijzing en onvoldoende innovatie zijn hiervan de oorzaak.
Volgens de commissie van de Europese gemeenschappen maart 2006 (routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen), is het onvoldoende participeren van vrouwen op de arbeidsmarkt een gendermainstreamingsissue.
Echter, de consequenties van de gelijkstelling binnen de wet worden volgens die kennisgeving via de weg der geleidelijkheid opgepakt. Blijkbaar wil men via verordening en wetten een geleidelijk cultuuromslag bewerkstelligen. De strategische vraag is of er voldoende tijd is.
Wat is er nodig?
Wat is er nodig om die noodzakelijk omslag te maken? En hoe kunnen bedrijfskundige masterprogramma’s het maatschappelijke transitie-transformatieproces ondersteunen?
Opleiding
Door ten eerste als opleiding zelf een rolmodel op zich te nemen. En vervolgens alle onderwijsmateriaal gendermainstreamproof aan te bieden. Onderzoek initiëren, publicaties stimuleren en congressen organiseren rondom de verschillende issues
Vrouwen
Door vrouwen actief te stimuleren en te versterken op psychologisch, cognitief en vaardighedenniveau. Ze te leren hoe ze met mannen onderling beter, hechter en competitiever kunnen samenwerken.

Algemeen
Door studenten meer bewust te maken van hun plek binnen de maatschappij en in het bedrijfsleven. Verder door nationale en internationale netwerken en rolmodellen aan te reiken, alsmede succesvolle praktijkvoorbeelden aan te dragen. Studenten ‘Change management stijlen/technieken’ aan te reiken en vaardig te maken, om ze beter voor te bereiden op het managen van diversiteit.
Bedrijfsleven
Door het ontwikkelen van trainingen en programma’s voor het bedrijfsleven, waardoor diversiteit omarmd en versneld geïmplementeerd kan worden, zodat de opgelopen achterstand ingehaald wordt.
Congressen
Door met name congressen aan te bieden die voor maatschappelijke reuring zorgen, waardoor het bedrijfsleven op scherp komt te staan en bewustwording rondom de kern-problemen maatschappelijk breed besproken kunnen worden.
Tot slot
Want als we blijven doen wat we altijd gedaan hebben, krijgen we dan ook nog wat we altijd gekregen hebben? Economische stabiliteit vergt een ingrijpende maatschappelijke omslag. Met name doordat economieën gestuurd worden door overtuigingen binnen de specifiek eigen culturen. Hierdoor hebben bedrijfskundige masterprogramma’s in het bewustwordingsproces en in het aanreiken van de oplossingen een belangrijke functie die ze, vanuit eigen ervaring ondervonden tot op vandaag niet nemen

Hanna | 5 februari 2011 (20:43)

@mo: Vrouwen hebben het in het bedrijfsleven al moeilijk genoeg zonder mensen die dit soort zweverige praatjes lopen te verkondigen. Overigens, interessant artikel over een hypothese die zeker meer onderzoek verdient.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Carrière-agenda

Tijd om je loopbaan een boost te geven? Nodig weer eens netwerken? Intermediairs carrière-agenda geeft een overzicht van workshops, presentaties en seminars in heel Nederland.