Zzp'ers: goed in hun vak, vaak slecht in ondernemen
Auteur: Linda van Putten
|
16-01-2012
| Reacties: 2
|
 Mail dit artikel
Tijdens de crisis kozen tienduizenden hoogopgeleiden er (noodgedwongen) voor om zzp'er te worden. Velen verdienen nauwelijks genoeg om rond te komen. ‘Onderzoek alsjeblieft eerst of er behoefte is aan je product.'
Voor zzp'er Ingrid (niet haar eigen echte naam) uit Leiden is het iedere maand spannend of ze genoeg geld heeft voor de boodschappen. ‘Ik eet al twee weken lang linzensoep', zegt ze. Inkopen doet ze bijna uitsluitend op de markt, bij voorkeur tegen sluitingstijd als de prijs zakt.
Na haar afstuderen (kunstgeschiedenis) in 2010 schreef Ingrid tevergeefs tientallen sollicitatiebrieven. Ze besloot uiteindelijk haar eigen bedrijfje te starten en biedt zich aan als freelance docent culturele vorming en organisator van evenementen.
Net als Ingrid is een op de vijf zzp'ers voor zichzelf begonnen omdat ze geen betaalde baan konden vinden, zo blijkt uit recente cijfers van onderzoeksbureau EIM, dat in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een representatieve groep zzp'ers monitort. Door de crisis is het aantal ‘noodgedwongen' zelfstandigen overigens sterk gestegen; in 2008 had slechts 12 procent van de zzp'ers om die reden gekozen voor het ondernemerschap.
Toch steekt Ingrid minstens veertig uur per week in haar onderneming. Op maandag schuift ze aan bij de ondernemers van een bedrijfsverzamelgebouw aan de rand van de stad. Daar ontwikkelt ze workshops voor scholieren en lobbyt ze voor klussen. Op dinsdag, woensdag en donderdag plant ze netwerkafspraken op locatie en sleutelt ze verder aan haar workshops en eigen website. Op vrijdag huurt ze een werkplek in een loods die zelfstandigen huisvest. Daar laat ze haar teksten gratis checken door een tekstschrijver. Na een jaar lobbyen heeft ze drie betaalde opdrachten. Eén levert duizend euro op; over de andere twee moet ze nog onderhandelen.
Zzp'er is slecht in acquisitie
Volgens het CBS zijn er 720 duizend zzp'ers in Nederland. Als je daar kleine boeren en winkeliers van aftrekt, houd je volgens de Kamer van Koophandel 586 duizend ‘echte' zzp'ers of freelancers over. Daarvan is ongeveer de helft hoogopgeleid. Door de economische malaise is het aantal flink gestegen de laatste jaren. Zowel in 2009 als in 2010 lieten 50 duizend nieuwe zzp'ers zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel; vorig jaar waren dat er 40 duizend. Het aantal uitschrijvers lag gemiddeld op 34 duizend per jaar. Recente inkomenscijfers hebben het CBS en de Kamer van Koophandel niet.
Volgens onderzoeksbureau EIM verdiende ongeveer een derde van de zzp'ers in 2009 en 2010 minder dan 1.250 euro netto per maand. In de zorg en welzijn, waar onder andere freelance fysiotherapeuten en psychotherapeuten hun diensten aanbieden, betreft het zelfs bijna de helft van de zelfstandigen. Overigens werkt een deel van de zzp'ers bewust weinig, omdat ze een deel van hun tijd besteden aan verzorging van kinderen. Bijna de helft van de zzp'ers heeft bovendien een partner op wiens inkomen ze kunnen terugvallen, volgens het EIM.
Moeilijke tijden zijn de ultieme lakmoesproef voor ondernemers, stelt Johan Marrink, directeur van de Stichting ZZP Nederland die de belangen behartigt voor kleine ondernemers. Zelfstandigen die zich als werknemers in loondienst blijven gedragen, redden het volgens hem vaak niet. Marrink schat dat pak 'm beet 40 procent tekortschiet in acquisitie. Ze werken hard aan opdrachten, maar laten na de volgende ondertussen in gang te zetten.
Zzp-adviseur Rob Verburgh, eigenaar van het bureau EHBO voor ZZP'ers, is het met Marrink eens. Verburgh ondersteunt ondernemers met problemen en geeft zowel ‘zakelijke als emotionele adviezen'. ‘Hun ego staat vaak in de weg', meent hij. Uit trots laten armlastige zzp'ers hun problemen te lang dooretteren. Verburgh somt veelvoorkomende fouten op: ze kennen de markt slecht, denken te weinig vooruit en investeren te weinig in hun netwerk. Bovendien is er volgens hem sprake van een verzadiging in sommige sectoren: iedere maand komen er bakken coaches en freelance organisatieadviseurs bij.
Begin niet ins Blaue hinein voor jezelf
De 48-jarige Wim (zijn achternaam houdt hij liever geheim), re-integratieadviseur sinds 2003, is ook zo'n zelfstandige. Hij verdiende jarenlang ‘bakken met geld', zo zegt hij vanuit zijn kantoor aan huis in Utrecht. Maar hij had maar één grote klant: het UWV. In 2009 ging het dan ook mis. In dat recessiejaar trok het UWV zich plotseling terug en sindsdien leidt zijn bedrijf een kwakkelend bestaan. Netto verdient hij nu ongeveer 500 euro per maand. Dankzij zijn spaargeld uit de vette jaren, dat als pensioen bedoeld was, vult hij zijn maandelijks inkomen aan en kan hij zijn hypotheek en andere vaste lasten nog betalen. Maar in september zijn alle reserves op. Terugvallen op een alternatief gezinsinkomen kan hij niet, zijn vrouw verliet hem afgelopen jaar.
Marrink krijgt bijna dagelijks telefoontjes van mensen die overwegen voor zichzelf te beginnen. Het lijkt hen ‘leuk om eigen baas te zijn'. Laatst belde een alleenstaande moeder met een prima baan als consultant. Een opdrachtgever adviseerde haar voor zichzelf te beginnen. Dat leek haar wel stoer, al vond ze het tegelijk ook eng. ‘Ondernemen is fantastisch leuk', zegt Marrink tegen aarzelende bellers. ‘Maar ga niet ins Blaue hinein voor jezelf beginnen, omdat je toevallig iets goed kunt. En onderzoek alsjeblieft eerst of er behoefte is aan je product.'
Terug naar Leiden. Ingrid praat met andere jonge zzp'ers tijdens een netwerkbijeenkomst voor ondernemers. Webdesigner Folkert vertelt dat hij een paar goede opdrachtgevers heeft, maar dat zijn bijbaan als passagiersbegeleider op Schiphol broodnodig blijft. Ook Anja, organisatieadviseur en beeldhouwer, raadt Ingrid aan een parttime baan te zoeken naast het zzp-schap. Desnoods werk als postbode of winkelmedewerker. Dat heeft zij destijds ook gedaan toen ze na haar studie Chinees geen werk kon vinden. Zelfs simpele baantjes zijn tegenwoordig moeilijk te vinden, reageert Ingrid Komende maanden moeten uitwijzen of ze met alleen freelancen kan overleven. ‘Het wordt een spannend jaar.'
Feiten over zzp'ers
- 12 procent van de zzp'ers heeft een parttime baan naast het eigen bedrijf. (Bron: Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM))
- 20.000 eenpitters verkeren in de gevarenzone, schat Nardo de Vries van het EIM. Zij steken meer dan 25 uur per week in de onderneming, verdienen maximaal 25.000 euro bruto per jaar met hun bedrijf en kunnen niet terugvallen op een inkomen van de partner.
- In 2010 verdiende 35 procent van de zzp'ers minder dan 25.000 euro bruto per jaar, 23 procent had een inkomen tussen de 25.000 en 50.000 euro, nog eens 23 procent had een inkomen tussen 50.000 en 100.000 euro en 20 procent verdiende meer dan een ton.
- Volgens de Kamer van Koophandel steeg het aantal werkgevers dat zzp'ers inhuurde in het vierde kwartaal van 2011 van 45 procent naar 53 procent. Verklaring: anders dan in 2008/2009 bezuinigen bedrijven nu op het vaste personeel in plaats van op zzp'ers.
- 49 procent van de zzp'ers is hoogopgeleid. Zij werken vooral in de zakelijke dienstverlening (consultants, financieel adviseurs, interim-manager) en de sector onderwijs en training.
Illustratie Overburen.nl
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Voor jezelf beginnen'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Axel | 16 januari 2012 (19:39)
Beetje populistische titel; Uit het artikel blijkt helemaal niet dat (alle) ZZP'ers goed zijn in hun vak en (allemaal) slecht in ondernemen. En dat het percentage van ZZP-starters-uit-werkeloosheid van 12% naar 20% is gestegen klinkt indrukwekkend, maar als je even verder nadenkt... het percentage werklozen dat ZZP'er wordt is juist significant gedaald. Er is immers meer werkloosheid en er zijn minder nieuwe ZZP'ers ... en gelukkig maar!
Tussen ZPP'ers zit traditioneel al veel "verborgen werkeloosheid" ...
... maar ook veel mensen die keihard 80 uur per week werken en daar een heel leuk tarief voor vangen. Marrink heeft gelijk. Zelfstandigen die zich als werknemers in loondienst blijven gedragen, redden het vaak niet. Het linzensoep verhaal is een goed voorbeeld en vooral erg sneu. Maar ondernemen is risico nemen en helemaal in je eentje alle verantwoordelijkheid dragen. Dat is soms hard en soms supergaaf.
In loondienst kan je zeuren om supergave projecten. Als ZZP-er kan je dat ook proberen, maar als je al een jaar lobbyt dan zien je potentiele klanten EN zakenpartners je weer aankomen; "Oh ze heeft nog steeds geen project, dat heeft vast een reden... ". Sorry Ingrid. Ook Steve Jobs is ooit faliekant gefaald, maar die is daarna wel overstag gegaan en is alsnog succesvol geworden.
Ondernemer | 19 januari 2012 (12:54)
@Axel, dat heb je goed uit een gezet...
Maar wat je ook moet bedenken is dat een ZZP-er vaak geen ondernemer is. mensen denken geld te kunnen vinden, maar zijn alleen op zoek naar uurtje faktuurtje. Vaak moet je buiten je kaders denken om werkelijk te gaan ondernemen. Daarna komt pas je acquisitie. Verder kan je je acquisitie op een diversiteit aan mogelijkheden doen. Er zijn zoveel mogelijkheden, alleen in je eentje red je het vaak niet.
Zelf heb ik eerder al een eigen bedrijf gehad en de eerste keer leer je wat je eigenlijk anders moet doen. Daarna opnieuw begonnen en ik moet zeggen, nog steeds succesvol.
|
