Werken in de EU: zo word je ambtenaar in Brussel
Auteur: Florentine van Lookeren Campagne
|
06-04-2011
| Reacties: 4
|
 Mail dit artikel
Europa is weer begonnen met werven. Dat is goed nieuws voor ambtenaren in spe. Maar er zullen rond de vijftigduizend belangstellenden zijn, voor 320 plaatsen. Bij de strenge selecties sneuvelt meer dan 99 procent.
Ruim vierhonderd studenten en starters op de arbeidsmarkt zitten op een stralende zaterdag binnen in de Jaarbeurs in Utrecht om meer te weten te komen over de ingewikkelde sollicitatieprocedure. Een briefje schrijven en je cv oppimpen is niet aan de orde. Wie als ambtenaar bij de Europese Commissie, het Europees Parlement of de Raad wil werken, zal moeten slagen voor een toelatingsexamen om überhaupt te mógen solliciteren.
52 duizend mensen uit heel Europa meldden zich vorig jaar aan voor het toelatingsexamen - het concours. 37 duizend deden daadwerkelijk mee. Negenhonderd mochten een half jaar later door naar een assessment. Daar zouden nog twee van de drie kandidaten afvallen. Driehonderd gelukkigen kwamen uiteindelijk op de zogeheten reservelijst. Zij mogen dit jaar solliciteren bij de Europese instellingen. Maar dan ook alleen dit jaar. Wie dan nog geen baan heeft, moet hopen dat de lijst verlengd wordt. Dat is niet vanzelfsprekend.
Wat ze in de Jaarbeurs te horen krijgen, is voor sommige starters nogal een schok. Een meisje klaagt dat haar bestuurswerk niet meetelt in de sollicitatieprocedure. Ronduit stom', noemt een jongen in de zaal in Utrecht het concours. ‘Zo haal je niet de beste mensen eruit. Je haalt alleen de mensen eruit die een trucje hebben geleerd.' ‘Al die moeite, en zo'n kleine kans op een baan, waarom zou ik daaraan meedoen?' vraagt een andere jongen in de Jaarbeurs zich af.
‘Ik ben niet afgeschrikt door wat ik gehoord heb. De procedure staat zo ver af van wat ik normaal tegenkom. Maar ik heb wel het idee dat het te doen is, als je een paar voorbeeldtoetsen doet. Het Rijkstraineeship lijkt me ook geweldig. Ik heb nog niets gezien dat de vergelijking daarmee kan doorstaan. Maar ik overweeg ook om leraar te worden. Binnenkort eens de knoop doorhakken.
Coen van der Wolf (28, bijna afgestudeerd geschiedenis)
Je moet het niet doen voor het geld
Dat kun je je inderdaad goed afvragen, vindt Ingelise de Boer (33). Zij werkte vier jaar als assistent van Europarlementariër Max van den Berg en ging daarna aan de slag bij de vertegenwoordiging van de Nederlandse provincies in Brussel. In 2005 deed zij met succes het concours. ‘Je kunt het beter niet doen voor het geld of de baanzekerheid, want het is een gouden kooi. Ik heb veel ongelukkige mensen in Brussel gezien, die toch niet vertrokken. Je moet het ook niet doen uit zuiver idealisme. Wel omdat je er plezier in hebt om in een internationale omgeving te werken en om voor "dat Europese" te gaan.'
Wat ‘dat Europese' precies is, daar kwam De Boer pas achter toen ze vanwege de liefde terugkeerde naar Den Haag: het gevoel erbij te horen, gedeelde doelen te hebben. ‘Iedereen in Brussel komt uit verschillende hoeken van de EU, maar ze maken allemaal deel uit van de Brusselse club.'
Dat heeft een keerzijde. De Boer: ‘Ik werd er soms ook een beetje benauwd van. Sommige mensen zitten al twintig jaar in Brussel en raken een beetje losgezongen van de werkelijkheid. Ze nemen een houding aan van: wij weten wat goed is voor jullie. Maar je kunt het hun niet kwalijk nemen. Ze moeten met een kleine club beleid maken en dat in 27 landen verkopen.'
Ondanks haar kritiek mist De Boer ‘dat Europese' nu sterk. ‘Ik mis mijn onderwerpen: de grondwet en de verdragen, ontwikkelingssamenwerking, internationale handel. Ik was altijd trots dat ik daaraan meewerkte. En ik sta nog erg achter de Europese gedachte. Ik hoor bij die club. Die is van mij.'
‘Ik ben in België opgegroeid en wilde van jongs af aan diplomaat worden. Maar ik richt me nu ook op het Rijkstraineeship en de EU. Ik ben wel een beetje bang voor de Brusselse bureaucratie. Dat is niet mijn ding. Lobbyen, ellebogenwerk, dat trekt me niet. Ik ben vandaag vooral in de Jaarbeurs om te kijken wat voor soort mensen er rondlopen en of ik erbij pas.'
Charlotte Buitenkamp (26, culturele antropologie)
Tests zijn goed voor te bereiden
Sinds 2010 bestaat het concours uit vier computertests: numeriek vermogen, verbaal redeneren, analytisch vermogen en situationele tests. Dat zijn opgaven met lastige werksituaties. Deelnemers moeten de meest en de minst effectieve manier om met de situatie om te gaan, aankruisen.
De tests zijn goed voor te bereiden, vindt Shui Beam Lam, ‘laureaat'- geslaagde van het concours van 2010. ‘En zeker geen kwestie van een trucje aanleren. Numeriek vermogen is middelbareschoolwiskunde. Dat zijn dingen waar je geen fouten in zou moeten maken. Dat kun je gewoon weer ophalen. En je moet oefenen om de opgaven onder tijdsdruk te maken.' Shui Beam oefende voor het concours vorig jaar tweeënhalve maand vrijwel dagelijks een half uurtje wiskunde. Ze had op dat onderdeel, zoals gepland, nul fouten en kon zich daardoor twee foutjes op de overige onderdelen permitteren.
Zij en de vijftien andere Nederlanders die slaagden, kunnen nog niet achteroverleunen. Ze staan op de reservelijst; nu moeten ze er nog af. Een baan vinden betekent lobbyen. Vacatures worden niet openbaar gemaakt. Laureaten moeten via via horen dat er ergens een opening kan ontstaan. Ook de Permanente Vertegenwoordiging (PV) van Nederland in Brussel zet zich in om de laureaten aan een baan te helpen.
Het is zaak zo snel mogelijk te beginnen met lobbyen, zegt Esra Yilmaz van de PV. Want tot dusver werden de reservelijsten altijd verlengd, maar sinds de hervorming van het concours is dat niet meer zeker. En een jaar vliegt voorbij.
Een jaar lang tests, en dan nog moeten lobbyen voor je baan? De organisatoren vinden dat niet raar. Een van hen: ‘Europa wil nu eenmaal the best and the brightest. Die doen aan carrièreplanning. Die zorgen dat ze tijdig afgestudeerd zijn voor het concours van maart. Die poetsen hun schoenen en trekken een pak aan en nemen visitekaartjes mee als ze naar Brussel gaan. Die bereiden zich inhoudelijk goed voor. En ze lobbyen zonder te vervallen in informeel gebabbel. Veel mensen zeggen ons: "Dat lobbyen moet toch allemaal niet hoeven?" Dan antwoord ik altijd: "Je denkt toch zeker niet dat in Nederland alle vacatures gepubliceerd worden?"'
Lobbytips
Lobbyen begint met een mailtje naar het afdelingshoofd van de directeur-generaal waar je wil werken. Daarnaast kun je ook inzetten op mensen lager in rang, of van de afdeling HR. Niet geschoten is altijd mis is de gouden regel voor het lobbyen. Afdelingshoofden bepalen vaak wie er aangenomen wordt, daarom is het vaak aan te raden om hen te benaderen. Idealiter stuurt een bevriend afdelingshoofd namens jou een mailtje.
Afdelingshoofden kunnen mensen op de reservelijst 'vlaggen'. Deze mensen krijgen letterlijk een kruisje naast hun naam dat aantoont dat dat afdelingshoofd belangstelling voor hen heeft. Dit is een teken dat een afdeling geinteresseerd is in je profiel, maar dat er wellicht nog bepaalde procedures afgerond dienen te worden. Het geeft dus geen garantie op een uitnodiging voor een gesprek, maar formeel betekent het dat die persoon drie maanden gereserveerd is voor die instelling. 'Daar moet je je dus niet te veel van aantrekken', zegt Yilmaz. 'Daarmee verlies je teveel tijd. Gewoon door blijven lobbyen.'
Bereid je netwerk uit door een master te volgen aan het Europa College in Brugge, door de vijf maanden durende stage bij de Europese Commissie te doen, of door een baan te zoeken als contractant. En: veelvuldig borrelen op het Place Luxembourg, het aangename pleintje tussen het gebouw van Europese parlement en het gebouw van de Commissie. Daar staan na werktijd altijd wel wat ambtenaren, zomaar, in het wild.
Meedoen?
Er zijn jaarlijks drie concoursen: een algemeen concours, een concours voor beleidsassistenten en secretarieel medewerkers en een tolk-en vertalersconcours. Inschrijven voor het algemene concours van 2011 kan nog tot 14 april 2001 via www.eu-careers-online.eu. Meer informatie is te vinden op hwww.werkenbijdeeu.nl en http://europa.eu/epso.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Van studie naar baan'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Tijn Republikein | 8 april 2011 (3:05)
Graag nog even bijzetten dat dit hele circus wordt betaald uit belastingen op activiteiten die wel waarde toevoegen. 99% afvallen? Hoe kan zo'n proces serieus genomen worden?
Erik | 8 april 2011 (13:54)
Ongelofelijk...
En dan vinden ze het raar dat Europa niet serieus wordt genomen. Grappig toch dat al die succesvolle bedrijven dit heel anders, en veel effectiever hebben ingeregeld...
Daniel | 26 mei 2011 (0:07)
wil ik graag aan de twee voorgaande reacties vragen wat er zo belachelijk hieraan is. Ik ben absoluut geen onverdeeld europa-fan, er is een hoop op de unie aan te merken. Maar als er zoveel mensen willen werken, is het toch slechts goed om zo streng mogelijk te selecteren? Daarnaast denk ik dat een doorsnee bedrijf niet te vergelijken is met de Europese Unie.
SZ | 20 juni 2011 (19:31)
Is inderdaad helemaal niks belachelijks aan. De selectie is net hetzelfde als die in de grotere en betere bedrijven: logische testen, gevolgd door een dag assessment centre. Enig verschil is dat deze selectie wellicht nog strenger is door het erg grote aantal kandidaten.
Dat lobbyen is ook een fabeltje (maar eentje waar sommigen, o.a. de Nederlandse permanente representatie, nogal in blijven geloven). De realiteit is dat na het slagen in de algemene selectie je nog daadwerkelijk moet worden gerecruteerd door een specifieke dienst, voor een specifieke functie, waarbij je CV en achtergrond (en niet slechts je algemene competenties) van groot belang zijn. Daarom is het in theorie mogelijk dat hoewel je een geschikte algemene kandidaat bent, je achtergrond niet direct inzetbaar genoeg is. Dat je door in het wilde weg ambtenaren aan te spreken op de Place Lux je slaagkansen zou kunnen vergroten is echt te gek voor woorden. Het helpt ook weinig of niks om contacten ofzo te hebben: Die toevallige contacten bepalen immers niet welke dienst al dan niet welke vacature heeft; da's natuurlijk van planningen, budgetten, etc. afhankelijk.
|
