De werkdag van een luchtverkeersleider

11-07-2007 | Share/Bookmark Mail dit artikel

D De zomervakantie is begonnen, voor Schiphol de drukste periode van het jaar. Vrijdag 27 juli wordt met 166 duizend verwachte reizigers zelfs de drukste dag ooit.

‘Jouw KLM gaat achter de Austrian aan’

Hans-Peter Spies is luchtverkeersleider bij Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL): 'Het geeft een enorme kick als ik op een druk moment alle vliegtuigen zonder vertraging kan afhandelen.' Door hester van den blink fotografie laila schoots
9.00 'Op zaal', zoals de radarruimte op Schiphol-Oost wordt genoemd, heerst een rustige sfeer. Luchtverkeersleiders die niet achter de radar zitten, staan met elkaar te kletsen en bij de supervisor staat een grote pot met snoep. Op een scherm bewegen gekleurde vierkantjes. De oranje vierkantjes, dat zijn de vliegtuigen die naar Schiphol gaan, de paarse komen van Schiphol af, de groene gaan naar andere luchthavens in Nederland. Blauw staat voor het overige luchtverkeer, dat heel hoog overvliegt en geen contact heeft met de Nederlandse luchtverkeersleiders, maar met Eurocontrol.
Spies neemt de dienst van een collega over. 'Jouw KLM in sectie-Noord gaat achter de Austrian van sectie-Oost aan.' En: 'We hebben last van het weer vandaag.' Spies begeleidt de vliegtuigen op de zogeheten luchtsnelwegen. 'We hebben drie groepen luchtverkeersleiders. In de verkeerstoren helpen ze de vliegtuigen taxiën, opstijgen en dalen. Op Schiphol-Oost, in de radarruimte, zitten de andere twee groepen: nadering en vertrek begeleidt het naderende en vertrekkende verkeer van de luchthaven, en de algemene luchtverkeersleiding ­ waar ik bij hoor ­ neemt het vliegverkeer over van collega's uit buurlanden en leidt de piloten dan naar Schiphol, en vice versa.'

9.45 De Duitse Michael deelt taart uit, hij heeft bij het LVNL zijn opleiding afgerond en is nu een volleerd luchtverkeersleider. Spies herinnert zijn eigen brevettering nog goed: 'Een mooie dag. Toen ik in 1992 uit militaire dienst kwam zag ik een advertentie voor luchtverkeersleiders. Ik had altijd al iets met vliegtuigen, dus dit leek me de baan voor mij. Net als de meeste mensen dacht ik dat alle luchtverkeersleiders in de verkeerstoren zitten en dat leek me nou fantastisch. Maar tijdens het opleidingsprogramma stond ik een paar maanden op de toren en nam vervolgens plaats achter de radar op Schiphol-Oost. Ik was gelijk verkocht. De toren is visueel interessant, maar ik vind het juist leuk om het luchtverkeer op grotere hoogte af te handelen.' Nu de zomer is begonnen, vertrekken en landen er veel meer passagiers op Schiphol. Vrijdag 27 juli wordt zelfs, met meer dan 166 duizend verwachte reizigers, de drukste dag ooit voor Schiphol. Toch heeft dat geen gevolgen voor de werkdruk van de verkeersleiders: 'Vliegtuigmaatschappijen zetten grotere toestellen in, zodat er niet 120, maar 340 personen per keer de lucht ingaan. Het maximale aantal van honderd vliegbewegingen (starts en landingen) per uur wordt niet overschreden. De drukste dag op het passagiersgedeelte van de luchthaven is dus niet onze drukste dag.'

10.30 Een Boeing heeft een technisch probleem en vraagt aan Spies toestemming om terug te keren naar Schiphol. 'Do you need any assistance at the runway?' Het vliegtuig is een half uur geleden opgestegen met bestemming Kristiansand in Noorwegen, maar de koeling in de cabine heeft het begeven. De piloot zegt op eigen kracht te kunnen landen; er hoeft dus geen reddingsteam uit te rukken. Spies heeft vandaag dienst op sector-Noord, een van de vijf luchtsnelwegen. Naast hem zit collega Sebastiaan die sector-Oost bemant en samen leiden ze de vliegtuigen uit beide richtingen in een goede volgorde richting Schiphol. 'Als luchtverkeersleider moet je resoluut zijn, prioriteiten stellen en veel dingen tegelijk kunnen. KLM1142 uit Oslo meldt dat hij mijn route niet wil volgen omdat hij last heeft van hevige regenbuien. Dat is prima, maar dan moet ik er wel voor zorgen dat de vlucht verder soepel verloopt, gezien de andere vliegtuigen om hem heen. Veiligheid is het devies. Vliegtuigen leiden moet voelen als autorijden: veel dingen gaan routinematig, er is geen situatie die ik niet aankan.'

12.30 Een snelle lunch voordat de besloten vergadering van de OR begint. Er wordt overlegd over nieuwe benoemingen. 'Als lid van de OR vertegenwoordig ik de werknemers en ben een aanspreekpunt voor het bestuur. Luchtvaart is internationaal en er is veel overleg om in de toekomst meer op Europees niveau te regelen, nu gebeurt het nog vooral op landelijk niveau. De OR heeft daarin een adviestaak.' Spies studeerde naast zijn baan technische bestuurskunde in Delft. 'Mijn werkgever juichte dat alleen maar toe: ik kreeg studiedagen en een studiekostenvergoeding. Nu heb ik binnen het NLVL ook andere functies, zo was ik tot 1 juli operationeel expert Visie en Strategie en hield ik me bezig met de ontwikkeling van het Nederlands luchtverkeersleidingsysteem. Dus: hoe vergroot ik onze capaciteit met meer veiligheid, minder geluid en minder belasting van het milieu. Nu ben ik operationeel expert Systemen. Ik ben geen technicus, maar ik beoordeel of de modificaties handig en bruikbaar zijn voor de luchtverkeersleiders.'

15.30 In Brussel staat het kantoor van Eurocontrol. Daar wordt de actuele capaciteit van alle luchthavens van de Europese lidstaten bijgehouden. Vandaag ligt het aantal vliegbewegingen per uur door het slechte weer een stuk onder het maximum van honderd. 'We hebben een paar vliegtuigen in een wachtgebied gehad, waar ze rondjes vliegen tot ze kunnen landen. De meteorologische dienst geeft ons verwachtingen waar we op anticiperen, maar als een bui tien minuten langer blijft hangen, kunnen we de baan niet openen. Dan ontstaat er filevorming en is onze capaciteit dus lager. Ik ben iedere week een dag supervisor in de radarruimte. Ik houd dan de algehele flow van het vliegverkeer in de gaten, bepaal wie op welke sector aan de slag gaat en communiceer met Brussel over onze capaciteit.' Terug op zaal krijgt Spies een update van het weer. 'Het is nu bar slecht, maar vanavond kunnen we weer gewoon in de tuin zitten.'
Meer artikelen in de rubriek
'Transport en logistiek'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden: