Een goed traineeprogramma

Auteur: Mandy Pijl | 23-06-2001 | Share/Bookmark Mail dit artikel

O Ondanks mooie beloften worden lang niet alle trainees echt  klaargestoomd voor een managementfunctie. Een onduidelijk programma, te weinig aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en te lang op een plek zitten, zijn veelgehoorde klachten. Wat kun je doen om dat te voorkomen en hoe ziet een goed traineeprogramma eruit?



Breed oriënteren

Traineeships kweken loyale werknemers. Dat blijkt uit onderzoek van adviesbureau Baarda. Tachtig procent van de trainees werkt na drie jaar nog bij dezelfde onderneming. Na vijf jaar is dit nog vijftig procent. Van de werknemers die geen traineeship hebben doorlopen, vertrekt de helft na drie jaar. Vijf jaar later is tachtig procent vertrokken.

Maar traineeships zijn meer dan een handig bindmiddel, vertelt Wim Becker Hoff van de afdeling Human Resources Development van levensmiddelenmultinational Koninklijke Wessanen. Jaarlijks neemt Wessanen vijf trainees aan. 'Trouw is niet de belangrijkste reden om starters deze kans te geven. Veel belangrijker is dat het traineeship deze mensen in staat stelt zich breed te oriënteren binnen een onderneming. Ze bouwen een waardevol netwerk op in het bedrijf, doordat ze diverse projecten leiden en op verschillende niveaus werken.'

Het traineeship scherpt volgens Becker Hoff ook sociale vaardigheden aan en bouwt deze uit. In drie jaar tijd ontwikkelen de veelbelovende starters zich tot waardevolle werknemers op managementniveau die hun talenten kennen en deze maximaal inzetten voor het bedrijf.

De trainee-ervaring van Michiel

Michiel Vos (28) was na zijn studie chemische technologie zo'n veelbelovende starter. Hij meldde zich als trainee bij een Amerikaans bedrijf in de levensmiddelenbranche. 'Ik wilde tijdens de eerste jaren van mijn carrière veel zien en verschillende dingen doen. Ik zag mezelf niet meteen bijvoorbeeld piping engineer worden bij een oliemaatschappij, met het vooruitzicht de komende jaren, dag in dag uit hetzelfde werk te doen.'

Het traineeship waar hij op solliciteerde klonk veelbelovend. Deelnemers werd een serie opleidingen beloofd, evenals afwisselend werk en interessante groeimogelijkheden. De werkelijkheid was anders. Michiel kwam terecht in een competitief werkklimaat waar alles draaide om 'scoren'. De beloofde horizonsverbreding bleef achterwege.

'Ik kon mezelf niet ontwikkelen. Als ik wilde kon ik de komende tien jaar van mijn carrière voorspellen. Ik zou fabrieksdirecteur moeten worden en in de productie blijven. Dat benauwde me.' De mogelijkheden om zijsporen in te slaan bleven onbelicht. 'Het leek me leuk na twee jaar bijvoorbeeld een tijdje in productontwikkeling te werken. Maar dat kon niet.' Michiel brak zijn traineeship voortijdig af en vertrok.

Talenten blootleggen en aanscherpen

'Veel bedrijven weten trainees niet op waarde te schatten', weet Michiel ook van verhalen van trainees bij andere bedrijven. 'Ze gebruiken ze als klusjesmannen. Bovendien zijn sommige bedrijven onduidelijk over het verloop van het programma. Vaak zit er geen lijn in het traineeship en is onbekend wat voor ontwikkeling je zult doormaken.'

Ook Dimphy Peters, manager talent marketing bij ORMIT, ontwikkelaar van traineeships, ziet dat sommige bedrijven, niet altijd voldoende oog hebben voor de persoonlijke ontwikkeling van de trainee. 'Terwijl de mate van ontwikkeling die je als trainee kunt doormaken, de waarde van het programma bepaalt.' Ook voor de bedrijven. 'Trainees heten het neusje van de zalm te zijn. Deze mensen hebben talenten, waarvan het belangrijk is dat ze tijdens het programma worden blootgelegd en aangescherpt.'

Een belangrijk kenmerk van traineeships is dat de deelnemers in een relatief korte periode - een traineeship duurt meestal twee jaar - veel ervaring opdoen op diverse niveaus, allerlei afdelingen en verschillende vestigingen van een onderneming. 'Bovendien leren ze ergens snel thuis te raken en tegelijkertijd open te staan voor nieuwe dingen.' Maar een keur aan opdrachten is geen garantie voor succes. 'Het gevaar is dat de deelnemer op één plek blijft hangen, omdat het zo goed bevalt. Dan is een traineeship in feite een verkapte vacature.'

Peters adviseert aankomende trainees daarom expliciet te informeren naar de persoonlijke ontwikkeling die ze kunnen doormaken. 'Het is moeilijk dat honderd procent hard te krijgen, maar vraag op welke manier een onderneming aandacht schenkt aan persoonlijke ontwikkeling. Neem alleen genoegen met een zo concreet mogelijk antwoord.'

Hamer op goede begeleiding

Een goed traineeship bevat een persoonlijk ontwikkelingsplan met gedefinieerde leerdoelen. Tussen de modules door zijn er uitputtende gesprekken met interne en externe coaches over ervaringen en vooruitzichten. Wim Becker Hoff van Koninklijke Wessanen: 'Die begeleiding is zo belangrijk, omdat het feitelijke klaarstomen uiteindelijk door de trainee zelf moet gebeuren en niet door het bedrijf. Het bedrijf schept de voorwaarden waarbinnen dat mogelijk is en waarin die performance kritisch wordt gevolgd.'

Michiel is inmiddels een nieuw traineeship aangegaan. Ditmaal - tot volle tevredenheid - bij Nestlé. 'Vooraf heb ik heel nadrukkelijk geïnformeerd naar werksfeer en werkzaamheden. De waarheid over het eerste is het moeilijkste om bij een bedrijf boven water te krijgen. Als je er naar vraagt is de werksfeer natuurlijk goed. In werkelijkheid bleek dat bij Nestlé ook echt het geval te zijn. Het is een nuchter bedrijf waar iedereen in zijn waarde wordt gelaten. Je wordt gewaardeerd om wat je doet.' Ook kreeg Michiel de verantwoordelijkheid die hij van een traineeship verlangde.

Wat hij over drie jaar doet, weet hij nog niet. 'Er komt een moment dat ik dat ga bepalen. Maar ik wil me nu nog niet binden of vastleggen. Dat ik die mogelijkheid heb, is een teken dat het traineeship goed in elkaar steekt.'

Het trainee-profiel
Trainees zijn werknemers met grote potentie. Als je de volgende kwaliteiten in huis hebt, is een traineeship jou wellicht op het lijf geschreven:
- groot leervermogen
- flexibiliteit: open kunnen staan voor nieuwe situaties
- impact: het vermogen om zaken op anderen over te brengen
- goed kunnen luisteren
- initiatiefrijk
- sensitiviteit: je bent je bewust van wat er om je heen gebeurt
- vermogen om samen te werken

 

Goede trainee-overeenkomst
Als trainee wil je geen manusje van alles zijn of tijdens het traineeprogramma op één plek zitten. Hoe weet je of je een goede deal hebt gemaakt?
- Teken alleen voor een traineeship dat persoonlijke ontwikkeling garandeert.
- Probeer zo concreet mogelijk te krijgen wat die persoonlijke ontwikkeling inhoudt. Wat is het daadwerkelijk? Op welke manier gebeurt het? Op die vragen moet je een antwoord krijgen.
- Goede begeleiding is belangrijk voor je persoonlijke ontwikkeling. Informeer hier naar. Waar bestaat de begeleiding uit? Hoe intensief is deze? Heb je een persoonlijke mentor? Staat zijn deur altijd voor je open?
- Vraag een gesprek aan met een huidige trainee die ook een kritische noot mag kraken. Zo krijg je een afgewogen beeld van het trainingsprogramma.

Deze site is gewijd aan traineeships.
Meer artikelen in de rubriek
'Traineeships'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Doe de Oriëntatiescan

Test in welke functies jij terecht kan komen met jouw opleiding, bij welke bedrijven je kan werken en ontdek wat jij belangrijk vindt in je eerste baan.