Het Rijk heeft altijd trainees nodig
Auteur: Florentine van Lookeren Campagne
|
08-06-2010
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Terwijl politieke partijen roepen om kleinere overheden en de overheid zelf hard werkt aan de zoveelste poging het aantal ambtenaren terug te dringen, blijft het rijkstraineeprogramma gewoon bestaan.
Jong en vrouw
Jong, mooi en goedgekleed zijn ze, en op een enkele uitzondering na: vrouw. De rijkstrainees en oud-trainees hebben een borrel in de hal van het ministerie van Economische Zaken. Het is de bedoeling dat ze integreren met trainees van andere jaren, maar er wordt vooral gezellig bijgekletst met de eigen lichting. Drie mannen klitten samen in een hoekje. ‘Waar zit jij nu? Nog steeds bij Economische Zaken?’ Het is niet zo dat er alléén maar vrouwelijke trainees zijn, leggen zij uit. Het is meer dat vrouwen zo vooruitziend waren zich weken van tevoren op te geven. De mannen zijn meer van het last-minute-werk. Helaas sloot een week vóór de borrel de inschrijving.
Traineeprogramma blijft populair
Terwijl de heren elkaars carrière bespreken, begint in een apart zaaltje een lezing over vernieuwing in het ambtenarenapparaat. De afgelopen drie jaar is de overheid bezig geweest het aantal ambtenaren terug te dringen en de overgebleven ambtenaren efficiënter te laten werken, met meer samenwerking tussen de ministeries. 12.800 functies moeten er verdwijnen.
Maar het Rijk blijft werven en het traineeprogramma blijft populair, zowel bij de ministeries die de plaatsen beschikbaar stellen als bij starters. Ruim tweeduizend kandidaten meldden zich aan voor de 169 beschikbare plekken die voor de lichting 2009 ter beschikking stonden. Ze zijn allen academisch geschoold – het programma staat niet open voor hbo’ers. Ze zijn breed inzetbaar. En ze zijn jong.
De overheid vergrijst. Meer dan tweederde van de ambtenaren is veertig jaar of ouder. Sinds het begin van het traineeprogramma in 1998 zijn er ruim vijftienhonderd trainees geweest. Hoeveel er daarvan nu nog steeds bij de overheid werken, is niet bijgehouden. maar tachtig procent blijft na afloop van de twee jaar traineeship bij het Rijk. Op de naar schatting elfduizend beleidsmedewerkers in Den Haag is dat een redelijk aantal.
Rijkstraineeship
- Trainees werken eerst een jaar voor een ministerie. Daarna worden ze voor drie tot zes maanden gedetacheerd naar een ander ministerie of naar een instelling van de Europese Unie. Na de detachering keert de trainee terug naar zijn of haar eerste ministerie. Vanaf dat moment kan de trainee solliciteren op interne vacatures bij het Rijk.
- € 33.000: dit verdient een trainee per jaar bruto. Dat is gelijk aan het startsalaris van een beginnende beleidsmedewerker. Daarbij is er per trainee nog een budget van 4.500 euro voor extra opleidingen.
Verfrissing
Rijkstrainees zijn géén managementtrainees, verzucht Gerard Ulenberg, al sinds 2001 coördinator van het traineeprogramma. ‘We vechten al jaren tegen dat imago.’ De trainees worden opgeleid tot beleidsmedewerker. Ze moeten vooral ‘verfrissing’ brengen. Zet een paar jonge honden tussen de veertigplussers en er verandert vanzelf iets aan de cultuur, is het idee.
Zijn het verwende kindjes of brengers van vernieuwing? Drie oud-trainees over hun werk, en over de toekomst van de overheid:
Fotografie: Roger Cremers
'Ik voelde me bevoorrecht'
MARLIJN VAN DER HOEVEN (31)
Studie: sociale geografie
Werkt als: beleidsmedewerker
Toekomstvisie: ministerie van VROM
Trainee lichting: 2004
‘Ik voelde me bevoorrecht. Een geluksvogel. Wij waren de top van de samenleving, wij waren de nieuwe generatie topmanagers – zeiden ze ons bij de werving. De keerzijde daarvan is dat de trainees apart komen te staan van de rest van de organisatie. Anderen denken: “Die dikdoenerij! Lekker bijzonder zijn jullie”.
‘Ik ben sociaal geograaf, mijn studie draaide om maatschappelijke opgaven. Als er een groot collectief belang in het gedrang komt of als een probleem zich niet automatisch oplost, als het veel mensen aangaat die zelf geen oplossing kunnen betalen of bereiken, dan wordt iets een maatschappelijke opgave. Iets in Nederland gaat niet goed – waarom niet? Het afpellen daarvan is leuk. Als we het goed doen, wordt de wereld een stukje beter.
‘De overheid kan wat mij betreft worden teruggebracht tot een tiende van de omvang, met daaromheen een grote poel zzp’ers. Per vraagstuk selecteert de overheid daaruit de allerbeste mensen. Dat is in lijn met hoe de maatschappij zich ontwikkelt. Mensen werken in netwerken. Er verandert gelukkig al wat bij de overheid, maar het is nog niet altijd vanzelfsprekend dat ik iemand van een andere directie bij mijn werk kan betrekken. Als er in losse verbanden moet worden samengewerkt met partijen van buiten het ministerie, zoals ondernemers, wetenschappers, kunstenaars, is dat nog minder. Dat is niet meer van deze tijd. Ik zou het liefst hebben dat mensen in algemene dienst waren van het Rijk. Of liever nog: van de overheid; zodat ze ook een tijdje bij een gemeente kunnen werken.
‘De overheid zou ook af moeten van de vaste contracten. Een contract van drie jaar is lang genoeg als je jong bent. Als je ouder bent, is vijf jaar voldoende. Ik zie mensen om mij heen onbedoeld “ineens” twintig jaar hier werken. Het is verleidelijk, het werk is ook erg leuk, maar ik wil dat zelf niet. Ik heb nu zes jaar voor de Rijksoverheid gewerkt. Samen met een andere oud-trainee ga ik een bedrijfje opzetten. Wat ik zal missen: de hectiek, het politieke gedoe. Toen ik begon dacht ik: wat bijzonder dat ik dit eens mag zien. Nu denk ik: wat zou het bijzonder zijn als ik die andere wereld ook zou kunnen leren kennen.’
'Ik ben er trots op ambtenaar te zijn'
MARTINE MIDDEL (30)
Studie: psychologie
Werkt als: persoonlijk medewerker van de directeur-generaal cultuur en media, ministerie van OCW
Trainee lichting: 2003
‘Voor wie werken we eigenlijk? De minister? De museumdirecteur? De tv-kijker? Wat de burger wil is niet altijd hetzelfde als wat het museum of de minister of Tweede Kamer wil. Dan wordt het interessant. Het gevaar is dat je in die mooie Hoftoren gaat zitten en het allemaal goed denkt te weten. Daar moet je voor uitkijken.
‘Dat je op heel kleine schaal mee bepaalt hoe het gaat met het land, dat is spannend. Het is maatschappelijk relevant in de zin dat wat ik de hele dag zit te doen een zeker nut heeft. Ik denk niet, als ik naar huis fiets: nu is de maatschappij enorm opgeschoten door wat ik heb gedaan. Daar ben ik een te klein radertje in groter geheel voor. Maar het is wel heel leuk dat kleine radertje te zijn. Ik werk als persoonlijk medewerker van de directeur-generaal. Ik scheel haar tijd. In die zin is mijn werk ook nuttig.
‘We werden binnengehaald met veel bombarie; en toen waren we beginnend beleidsmedewerker. Als er genotuleerd moest worden, waren wij de klos. Sommigen voelden zich daar te goed voor, maar dat was de minderheid. Het programma heeft de overheid veel goede jonge mensen opgeleverd. Trainees hebben een goede naam. Over het algemeen heb je wat aan ze.
‘Ik ben er trots op ambtenaar te zijn. Mijn vriend werkt in het bedrijfsleven. Als wij een uitje hebben, zegt hij: “Veel plezier van mijn belastingcenten”. Maar als ze bij OMO een bedrijfsuitje hebben, zit dat ook in de prijs van mijn wasmiddel.
‘Ik denk niet dat het goed zou zijn het aantal ambtenaren terug te dringen en meer mensen in te huren. Ik stoor me enorm aan de opvatting dat minder ambtenaren tot minder regels zou leiden. Alsof we hier allemaal zitten te denken: wat zullen we vandaag weer voor vervelende regels maken? Het komt allemaal ergens uit voort. De overheid kan best kleiner, maar dan moeten we dingen niet meer doen. Nu is het: kinderen te dik? Overheid, doe iets! Af en toe moeten we zeggen: Nee; dit speelt vandaag misschien, maar over twintig jaar moet het ook goed geregeld zijn.’
'Ik zou dit werk overal kunnen doen'
TESSA HANEVELT (30)
Studie: toegepaste onderwijskunde en master bedrijfskunde
Werkt als: hrm-medewerkster ministerie van Defensie
Trainee lichting: 2005
‘Ik werk bij een organisatie waar mensen doodgaan. Ik heb volwassen mensen in janken zien uitbarsten als er iemand van ons was gesneuveld.
‘Het traineeship was mijn eerste baan. Ik vond het een mooie kans om te ontdekken wat ik wilde. Een hard competitief wereldje waar je zelf je klanten moet binnenhalen, trok mij niet. Ik wilde maatschappelijk relevant werk: onderwijs, p&o. Toen werd ik geplaatst bij Defensie. Ik dacht, oh shit. Ik dacht lang na en besloot dat ik er als p&o’er kon werken zolang ik zelf niet verantwoordelijk zou zijn voor die uitzendingen, voor dat stukje “mensen gaan dood, mensen maken andere mensen dood”. Het hielp te bedenken dat hier allemaal volwassen mensen werken die een weloverwogen keuze hebben gemaakt voor dit werk. En Defensie voert uit. Ik beslis niet dat mensen uitgezonden worden. Dat maakt uit, vind ik.
‘Als iemand me vraagt wat ik doe, zeg ik niet: “Ik ben ambtenaar.” Ik voel me geen ambtenaar. Ik ben p&o’er. Ik zou dit werk overal kunnen doen. Momenteel ben ik bezig met het selecteren en begeleiden van high potentials. Ik wil zelf niet in zo’n programma. Ik wil degene zijn die hen begeleidt. Ik heb mijzelf nooit gezien als high potential. Tijdens de selectie van het traineeprogramma was ik iedere keer weer verbaasd dat ik een ronde verder kwam. Iedereen had zo’n mooi cv. Ik vond dat van mij niet heel bijzonder.
‘De meerwaarde van het traineeprogramma is vooral dat het jonge mensen de organisatie in haalt. Defensie is ontzettend aan het vergrijzen. Mensen zitten vast in hun denken. De trainees zijn de mensen die altijd zeggen: “Waarom doen we dit zo? Leg maar eens uit waarom je die keuze maakt.”
‘Ik heb in mijn traineetijd veel geleerd over mijzelf. Als je afstudeert, denk je dat je alles weet, maar je overschat jezelf. Je weet niet hoe je je moet handhaven. Je collega’s denken: daar heb je dat broekie weer. De begeleiders van het programma zeiden: “Let op dat ze je niet behandelen als de stagiair, je bent een volwaardig medewerker”. Iemand raadde mij aan: bied nooit direct aan om de koffie te halen, want dan blijf je de koffiejuffrouw. Maar daar heb ik me niets van aangetrokken. Ik haal gewoon de koffie.’
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Traineeships'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Anthony Katgert | 13 juni 2010 (20:34)
Wil wij een natie zijn c.q. blijven dat het welvaart niveau op peil houdt voor de korte maar in het bijzonder de lange termijn dan moet nu het Rjk bezuinigen, niet alleen in het personele ambtenarenbestand op alle niveau's en ook dus trainees maar eveneens op programma's die het Rijk nu uitvoert en zelfs complete ministeries. Sociale Zaken, OC en W, VROM kunnen bijvoorbeeld volledig op de schop. Ministeries / kostenposten die voortkomen uit de 'maakbare' failliete ideologie genaamd sociaal democratie of corporatisme / facsisme Mussolini stijl. Big Government brengt de welvaart die wij nog genieten naar het niveau van Griekenland en Zimbabwe in plaats van Hong Kong of Singapore. Big Government Spending moet afgelopen zijn, niemand spendeert zijn geld zo goed als zijn eigen en de overheid in het algemeen spendeert het met dwang afgenomen inkomen van de werkende ondernemende burger als andermans geld zonder echt verantwoording af te willen of soms te kunnen leggen.
Legio voorbeelden sinds de invoering van het BTW stelsel in 1969. Sinds 1969 is ook de koopkracht voor de meerderheid van de Nederlandse bevolking zonder inflatie correctie afgenomen. De toenmalige munt, de Gulden gleed af in waarde als gevolg van de belastingdruk per werkende en per ondernemer wat tot inflatie leidde. Nu de staatschuld een monstreuze omvang heeft aangenomen sinds 1969 en de overheid bijna net zoveel bijdraagt aan het BNP als de private sector en met een Paars III optie in het verschiet ook nog eens zal het werken in de private sector / ondernemen in de private sector amper nog lonen. Iedereen rijk bij het Rijk, ik mag hopen dat dit niet zal gebeuren.
Traineeships prima maar niet bij de overheid, traineeships in de productieve (niet financiele of woningbouwsector) private sector is wat we nodig hebben. Weg met het minimum loon, dat staat namelijk juist banengroei in de weg. Minder belasting en minder uitgeven door de overheid. Geen bedrijven meer redden met belastinggeld.
Misschien tijd dat u hier bij intermediar wat geschiedenis doorneemt
http://rothbard.be/blog/275-inflatie-in-frankrijk-de-belangrijkste-geschiedenisles-die-je-nooit-kreeg
|
