Freelancers brainstormen gratis in de hoop op een opdrachtje
Auteur: Annette Wiesman |
02-12-2011
| Reacties: 2
|
 Mail dit artikel
Adviesbureau te duur? Organisaties met geldgebrek hebben een goedkoop alternatief bedacht: brainstorm-avondjes voor freelancers die daar geen cent voor krijgen. ‘Uiteindelijk gaat het gerenommeerde adviesbureau er toch met de opdracht vandoor.'
In Pakhuis De Zwijger in Amsterdam druppelen vijfentwintig mensen binnen. Bijna allemaal zelfstandige professionals, ofwel freelancers. Een dame van het organiserende adviesbureau neemt het woord en legt de opdracht voor vanavond uit: de invulling van een niet al te mooi maar groot leegstaand pand, eigendom van een woningcorporatie. ‘Er is iemand van de opdrachtgever aanwezig vanavond', zegt ze erbij om de freelancers tot extra inspanning aan te zetten.
Ze worden in groepjes verdeeld, vouwen hun laptops open en beginnen met denken en praten. Creatief natuurlijk. Maar ze kijken tegelijk met een strategische blik naar de andere deelnemers in de groep: wie mag straks de oplossing presenteren onder het oog van die potentiële opdrachtgever?
Wekelijks is er wel ergens in Nederland een themabijeenkomst waar freelancers meedenken en -brainstormen. Helemaal gratis. Over een slecht lopend winkelgebied bijvoorbeeld, over alternatieven voor afvalverwerking of zelfs over nieuwe vormen van rechtspraak. Vooral overheden en woningcorporaties maken gretig gebruik van wat zij noemen ‘de kracht van de samenleving'. Ze werven deelnemers - van zelfstandige stedenbouwkundigen tot duurzaamheidsadviseurs, straatantropologen en kunstenaars - via LinkedIn-groepen en andere social media-netwerken. In de wervingsteksten staan modieuze termen als ‘bottom up', ‘cocreative' en ‘open source.' Sommige bijeenkomsten zijn voor iedere freelancer toegankelijk. Voor meer exclusieve brainstormclubjes wórd je uitgenodigd. De economische crisis heeft het aantal freelancers dat gratis wil meedenken flink doen toenemen.
Wegvallende subsidies
Eén van hen is architect Martijn de Potter, die samen met zijn twee compagnons een half jaar geleden De Groenten uit Amsterdam bedacht: moestuinen in leegstaande gebouwen die groeien dankzij led-verlichting. Sinds de crisis in de bouw en architectenwereld - De Potters bureau NwA had vier mensen in dienst, inmiddels niemand meer - netwerkt hij zich een slag in de rondte. Dat doet hij onder meer door brainstormbijeenkomsten af te lopen en mee te denken over thema's als kantorenleegstand en stadslandbouw. ‘Ik heb het daardoor nog nooit zo druk gehad als nu. Maar ook nog nooit zo weinig verdiend', zegt De Potter.
Ook de opdrachtgevers van de zelfstandigen lijden onder de crisis. Al sinds 2003 moeten gemeenten jaarlijks meer doen met minder geld, blijkt uit de monitor Maten voor gemeenten van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) die vorige maand verscheen. Sinds 2008 verdienen gemeenten ook nog eens veel minder aan nieuwbouwprojecten doordat de huizenmarkt stokt. Ze hebben daardoor minder geld voor dure adviesbureaus en zoeken naar andere manieren om aan creatieve ideeën te komen. Ineke van Zanten is medeoprichter van GreenWish, een organisatie die burgers helpt bij het opzetten van duurzame projecten. Van Zanten: ‘Het aantal meedenkbijeenkomsten is de laatste jaren sterk gegroeid.' Haar organisatie wordt regelmatig gevraagd voor ‘een rondje inspiratie en innovatie.' Daarbij komt een deel van de ‘Green Friends' opdraven: 130 bij GreenWish aangesloten, zelfstandige ondernemers.
Schetsje en gevelplaatje
Maar waarom doen die zelfstandigen dat: ideeën spuien, gratis en voor niks? In ruil krijgen ze toegang tot een breed netwerk, volgens Van Zanten. ‘En ze vinden het gewoon leuk om te doen.' Maar daarvoor geef je je briljante ideeën gewoon weg? ‘Alles wat we bedenken, stellen we inderdaad vrij beschikbaar', zegt Jeroen Laven, partner bij stedelijk adviesbureau Stipo. Want om vruchtbaar te kunnen brainstormen, kun je nou eenmaal niet krampachtig op je briljante ideeën blijven zitten.
Uiteindelijk moet de kassa wel rinkelen. De netwerkende professionals worstelen daarmee. ‘Laatst bezocht ik een bijeenkomst over leegstand in Sloterdijk', zegt De Potter. ‘Ik had me nog zó voorgenomen om me in te houden, maar dan kom ik toch weer aanzetten met een schetsje en een gevelplaatje. Ik vind het heerlijk om me overal mee te bemoeien.' Eric Haas, bedenker van stedelijke concepten als Greendesk, herkent dat. ‘Uiteindelijk denk ik altijd fanatiek mee. De knop staat aan of uit.' Soms haalt hij een opdracht binnen of krijgt hij van een opdrachtgever een uitnodiging om ideeën verder uit te werken. Maar vaak ook niet. Voor een landelijke werkgroep deed hij bijvoorbeeld mee aan een uitgebreid traject: teleconferentie, seminar en uiteindelijk een werkgroep. Daar heeft hij vooralsnog geen cent aan verdiend. Haas voelt daardoor steeds meer tegenzin om mee te doen. ‘Iedereen levert braaf z'n ideeën, en uiteindelijk gaat het gerenommeerde adviesbureau er met de opdracht vandoor. Freelancers kunnen beter onder elkaar hun kennis uitwisselen.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Voor jezelf beginnen'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
GV | 2 december 2011 (12:46)
Heb het nog bonter gehoord: vriend van me met een tekstbureau moest als tweede stap in de aanbesteding een deel van het werk uitvoeren, 'een paar proefpagina's'. Doe dat bij een dozijn freelancers, en je hebt gratis je tekst voor elkaar...
rob | 3 december 2011 (15:05)
Freelancers moeten dat gewoon niet doen het gratis weggeven van hun diensten. De grote jongens halen inderdaad altijd de opdracht binnen en in plaats van een dure eigen creative staf aan te moeten houden hebben ze nu gratis en voor niets een hele hoop goede ideeen opgedaan. Want vergis je niet het uitwerken kan iedereen, het gaat om het goede basis idee waar de klant voor gaat.
Ik ben wel eens bezig geweest om een cooperatie te proberen op te zetten voor freelancers gemodeleerd naar het melkbedrijf en de binnenvaart. Een model waar de klant alleen via de coop opdrachten kan wegzetten en die worden dan eerlijk verdeeld onder haar leden maar freelancers willen blijkbaar niet samenwerken of zijn als de dood dat de opdrachten niet eerlijk verdeeld worden.
Ik denk zelf dat als deze situatie zo door gaat dat 60 - 70% van de freelancers er mee zal moeten stoppen want de afgelopen jaren was er al forse prijserosie maar als mensen hun diensten dan ook nog eens gratis weggeven dan praat je niet meer over een hellend vlak maar een vrije val situatie.
Een van de grootste problemen bij freelancer is waarschijnlijk het gebrek aan zakelijkheid en commercieel talent. Freelancers ontberen vaak de geharde salesmentaliteit van professionele accountmanagers die zich alleen maar bezig houden met het binnenhalen van orders omdat ze zelf vaak vakspecialisten zijn die zich het liefst bezig houden met hun eigen vak en werk vinden is maar een lastig item wat alleen maar gedaan wordt als er een nieuwe opdracht gezocht moet worden.
Wat vaak vergeten wordt is dat de commerciele mensen het belangrijkste zijn in een bedrijf, geen betaald werk voor een klant is effectief geen bestaansrecht voor de rest van het bedrijf. Of dat nu 1 poppetje is voor een freelancer of 10.000 man bij Phillips.
Voor echte commerciele mensen is het binnenhalen van een opdracht hun vak en daar willen ze het liefst alleen maar mee bezig zijn. Hoe meer en hoe groter de opdracht hoe groter de kick. Het werk dat uitgevoerd moet worden of het product of dienst die verkocht is dat wordt dan weer door ander vakspecialisten uitgevoerd die daar weer heel goed in zijn.
Mooi voorbeeld jaren geleden was een vriend van mij op zijn 18e begonnen was met het maken van webwinkeltjes op zijn studentenkamer voor wat lokale kennissen . Hij had heel snel door dat het maken van webwinkeltjes door een hoop van zijn medestudenten gedaan kon worden maar dat hij veel beter was in het binnenhalen van opdrachten en binnen een jaar had hij een tent met 25 man in dienst die hij allemaal aan het werk kon houden.
|
