Personeelsadvertenties - tussen de regels door

Auteur: Roos Kuiper r.kuiper@bp.vnu.com | 21-03-2007 | Reacties: 18 | Share/Bookmark Mail dit artikel

D Dynamisch! Enthousiast! Pro-actief! Soms verschilt een personeelsadvertentie maar weinig van de gemiddelde wasmiddelenreclame. Maar wat wordt bedoeld met kwalificaties als 'drive' en 'emotioneel intelligent'?



Veel vage en Engelse termen

'Tachtig procent van het solliciteren zit in de voorbereiding, en daar hoort het goed lezen en goed onderzoeken van de advertentie bij', zegt Ellen Woudenberg, eigenaar van een bureau voor loopbaanadvies. 'Maak een analyse van de tekst: wat bedoelt de schrijver eigenlijk?'

Een antwoord op die vraag is evenwel verre van snel gegeven. Het proza van veel advertenties is doorspekt met Engelse termen of anglicismen ('businessbouwer', 'hands-on-mentaliteit') en veel kwalificaties zijn ronduit vaag (flexibel, dynamisch, enthousiast) of op zijn minst voor meer uitleg vatbaar.
Een ziekenhuis dat een 'enthousiaste medewerker' zoekt, wil iemand die met optimisme en een positieve instelling mensen goed kan opbeuren. Een telemarketingbedrijf zoekt onder die noemer veeleer kandidaten die bruisen van energie en een vlotte babbel hebben.

Dat er in vacatureteksten zo veel karaktertrekken worden beschreven -'Je bent een doener, een doorzetter en je hebt een hands-on-mentaliteit' -heeft te maken met de huidige mode om functies te omschrijven in termen van competenties: een mix van eigenschappen, kennis en ervaring. De functieomschrijving wordt daar meestal niet duidelijker van.

Clichés en containerbegrippen

Maar ja, veel adverteerders grijpen nu eenmaal graag naar clichés en containerbegrippen, verzucht directeur Jan Jacobs van werving- en selectiebureau FunktieMediair. 'Ondernemerskwaliteiten, zakelijke slagkracht -ik vind het van die ontzettend vage termen. Negen van de tien keer bedoelen ze gewoon dat je initiatieven neemt en nadenkt over wat je doet.' Stressbestendigheid is ook een vaag begrip, vindt Jacobs. 'In elk werk is het wel eens hectisch.'

Hoe je zo'n omschrijving moet uitleggen, hangt samen met het vakgebied. Een dynamische boekhouder, hoe tegenstrijdig het ook moge klinken, is iemand die aan de hand van de cijfers ook een prognose kan maken voor de toekomst of mogelijke trends kan signaleren. Jacobs: 'Pro-actief wordt dat tegenwoordig vaak genoemd, maar eigenlijk vind ik dat je beter kunt schrijven dat je mensen zoekt die initiatieven nemen. Dat is een stuk duidelijker.'

Soms is de personeelsadvertentie niet alleen een middel om mensen te werven, maar heeft ze ook tot doel het imago dat het bedrijf wil uitstralen, nog eens goed onder de aandacht te brengen. En omdat de afdeling communicatie een broertje dood heeft aan saaiheid, wordt bloemrijke taal ingezet. Die moet derhalve met een fikse korrel zout worden genomen.

Niet uitgaan van jezelf


'Als er staat dat het bedrijf sterk in ontwikkeling is, of als er termen als dynamisch en spannend worden gebruikt, zijn dat vaak eufemismen', zegt Jacobs. 'Je moet beseffen dat die sterke ontwikkeling positief kan zijn, maar ook negatief. Het kan zijn dat er rottigheid heerst. Dat er onrust is, het verloop groot is.'

Ook moeten sollicitanten kwalificaties als flexibel en doelgericht niet rechtstreeks op zichzelf betrekken. 'Iemand die uitgaat van zijn eigen referentiekader zal dan misschien schrijven: ik werk wel eens over. Het bedrijf kan met deze termen echter iets heel anders bedoelen, bijvoorbeeld dat je er met veel verschillende soorten klanten te maken hebt of dat je een flexwerkplek krijgt.'

Eerst bellen met het bedrijf

Wie in zijn sollicitatiebrief niet de plank wil misslaan, doet er verstandig aan eerst te bellen met het desbetreffende bedrijf. Over zo'n telefoontje moet trouwens niet al te lichtvaardig worden gedacht. Bijna altijd wordt er een aantekening gemaakt van een dergelijk gesprek, zegt Woudenberg. Daarom dien je als sollicitant minstens drie inhoudelijke vragen paraat te hebben en moet je weten wie de persoon is die ze kan beantwoorden. 'Refereer in de sollicitatiebrief aan dit gesprek', adviseert ze. 'Dit wekt beslist de aandacht van de recruiter.'

Rest nog de vraag wat een sollicitant moet opschrijven wanneer wordt gevraagd om eigenschappen als enthousiasme, gedrevenheid, stevigheid en gevoel voor humor. Niet op ingaan, adviseert Jacobs. 'Gevoel voor humor is zóiets individueels. Persoonlijk heb ik bijvoorbeeld een enorme hekel aan moppen.' Toch nemen de meeste sollicitanten zulke eigenschappen uit het persoonsprofiel in de advertentie braaf over in hun brief, constateert Jacobs.

'Dat is link, want het komt gauw pedant over als je jezelf allerlei positieve eigenschappen toedicht. "Ik ben dynamisch" -dat is toch om misselijk van te worden? Als je er dan toch iets over wilt schrijven, beperk je dan tot een zin als "Ik voel me aangesproken door het persoonsprofiel dat u schetst".' Wees er bovendien op bedacht dat je wordt afgerekend op elke zin in je sollicitatiebrief, waarschuwt Woudenberg. '"U schrijft dat u gedreven bent? Waaruit blijkt dat dan?" Pas als je daar gemakkelijk een antwoord op kunt geven, klopt die bewering.'

Dit staat er - dit wordt bedoeld

Dynamisch
Containerbegrip, wordt vaak gebruikt om bepaalde mensen af te schrikken, bijvoorbeeld veertigplussers

Hands-on-mentaliteit
We willen geen denker maar een doener. Managers die zich opstellen als een meewerkend voorman

Businessbouwer
Je wordt afgerekend op resultaten, je moet targets halen

Emotioneel intelligent
Er spelen gevoeligheden of politieke zaken, daarmee moet je kunnen omgaan

Flexibel
Vaag begrip. Kan werkelijk van alles betekenen

Stressbestendig
Idem

Meegroeien met het bedrijf
Er staan veel veranderingen op til. Kan positief of negatief uitpakken

Pro-actieve houding
Initiatiefrijk

Zakelijke slagkracht
Besluitvaardig

Drive
Perfectionist, geen negen-tot-vijf-mentaliteit

Schaap met vijf poten
Vier poten zijn doorgaans ook voldoende

Meer over de arbeidsmarkt?

Abonneer je op de intermediair nieuwsbrief en lees elke week het laatste nieuws over de arbeidsmarkt.

Meer artikelen in de rubriek
'Recruiters, werving en selectie'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (18)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Anne Bogers | 30 mei 2005 (15:09)

Leuk om te lezen. Ben echter ook benieuwd naar adviezen over wat wél te schrijven.

Linda | 8 november 2005 (12:12)

Ik was op zoek naar de betekenis van hands-on mentaliteit. Rare term voor als je op zoek bent naar een doener, iemand die de handen uit de mouwen steekt. Wist werkelijk niet wat ermee werd bedoeld. Ik hoop dat veel adverteerders dit stukje lezen.

sheila | 27 januari 2006 (22:37)

Bedankt voor dit artikel. Ik weet nu in ieder geval wat er met hands-on-mentaliteit bedoeld wordt. Had ik juist nodig ter voorbereiding van een sollicitatiegesprek. Echt een artikel vol handige tips, uitprinten en bewaren dus!

Ad | 10 maart 2007 (12:54)

Goed artikel.
Inderdaad kots je weleens van die typische managerstermen die vooral de indruk wekken indruk te moeten maken. Alleen: je toekomstige baas bedient zich er misschien ook van. (Of vooral de personeelsafdeling van je toekomstige baas, ook zij moeten indruk maken ;-).
Niet door laten afleiden. Denk na over wat je zelf wil. Schrijf het op. Kijk er volgende week nog eens naar en corrigeer desnoods. Moraal: word je bewust van wat je echt wilt. Formuleer korte concrete stellingen voor jezelf waar je op terug kunt vallen als de zenuwen je parten gaan spelen.

L. Scheenloop | 19 augustus 2007 (17:26)

Ik heb een hekel aan de term "geen 9 tot 5 mentaliteit". Wat betekent dat eigenlijk, dat je erg flexibel moet zijn met je werktijden en niet moet zeuren als je over moet werken?

herma | 19 november 2007 (23:41)

Als ik "geen 9 tot 5 mentaliteit" zie staan, dan is het bij mij over. Ik werk de hele dag hard en wil op tijd naar huis. Zo blijft een mens gezond.

Paul Van Bruggen | 11 december 2007 (14:49)

Tof artikel maar waarom zouden 40-plussers niet dynamisch meer kunnen zijn?

Paul | 31 mei 2008 (12:31)

Ik word in mijn werk vrijwel dagelijks geconfronteerd met afkortingen en Engelstalige terminologie. En je wordt er af en toe gillend gek van. Vooral in de IT is het schering en inslag wat betreft de afkortingen. En soms moet ik echt nadenken wat iemand ook alweer bedoelt.

Ik wist tot voor kort ook niet wat Hands On betekende. Het lijkt wel of managers niet meer in het Nederlands kunnen denken/doen en daardoor maar allerlei Engelstalige terminologie moeten gaan gebruiken. Ik heb ook het gevoel dat veel managers maar een beetje interessant willen doen met dergelijke terminologie. Praat gewoon Nederlands. Dan weet iedereen waar je het over hebt. Het gaat er niet om hoe slap je lult maar dat je je werk doet naar ieders tevredenheid. Dus hou eens op met slap lullen en ga aan het werk

Floor | 13 augustus 2008 (17:50)

Geen 9 tot 5 mentaliteit zou moeten betekenen dat je niet je werk moet interpreteren als een aanwezigheidsplicht of een inspanningsverplichting, maar dat je je commiteert aan een resultaat.

Wat de werkgever bedoelt is dat hij je om 16 uur nog een "klein klusje" kan geven dat toch nog af moet.

Hoe je het ook kan zien is dat als je het resultaat levert in niet 8 uur maar in 6, je dus naar huis kan gaan. Durf je het te vragen in het sollicitatiegesprek of ze dat bedoelen? :)

Ferdinant | 1 april 2009 (13:21)

Leerzaam en handig artikel. Enkele termen goed in uitgelegd. Zeker de do's en dont's zijn handig om te onthouden.
Geen 9 tot 17 menthaliteit? Ok dan kom ik om 12 uur en ga ik weer om 15 uur. (flauwe grap natuurlijk).

Jan | 25 februari 2010 (12:40)

Kortom een 9-5 mentaliteit is ook een vaag begrip als een werkgever het niet als een incident opvat maar jij als sollicitant dat niet kan weten. Ik heb geen 9-5 mentaliteit maar heb het vaak genoeg meegemaakt dat een incident regel werd en dat ik daadwerkelijk jaarlijks meer uren moest gaan draaien zonder dat een beloning of bonus tegenover stond. Degene die het veroorzaakte kregen echter dat wel!! M.i. is het geen gekke gedachte om daar eens naar te vragen hoe vaak dat voor komt.

Voor de rest vind ik dit artikel wel een eye-opener.

II | 29 april 2010 (9:55)

Over de hands on mentaliteit:

Volgens mij kan je een denker en doener zijn, dus een denker met een hands on mentaliteit.

Martens | 8 mei 2010 (15:24)

"Over de hands on mentaliteit:

Volgens mij kan je een denker en doener zijn, dus een denker met een hands on mentaliteit."

Precies, ik bedenk altijd heel goed wat ik moet gaan doen. Gaat volgens mij erg goed samen.

On topic: Ben net een solli aan het versturen op een vacature die vol staat met engelse termen. In het telefoongesprek toch maar eens bedekt gevraagd welke voertaal er gevoerd werd op de werkvloer. Bleek toch gewoon ABN te zijn.

Riny | 26 mei 2010 (13:49)

Lachwekkend eigenlijk, in vacatures zie je zelfs paradoxale eisen. Zoals ik nu aantref bij een vacature voor een Technische Servicedesk Medewerker waar ze sollicitanten zoeken met "hands-on" mentaliteit. Bedoelen ze misschien dat je de telefoon in de hand moet houden?

Russell | 14 juni 2010 (11:45)

Ik erger me werkelijk dood aan dergelijke personeelsadvertenties. Voor mij is het in het verleden zelfs een reden geweest om niet op bepaalde vacatures te reageren. Dan heb ik het over advertenties die werkelijk doordrenkt zijn met deze betekenisloze non-informatie. Het is toch armoe troef als je niet eens een P&O-er kunt betalen die in normaal Nederlands een fatsoenlijke personeelsadvertentie kan schrijven? Ik mis overigens nog een paar clichés:

[*] Vanzelfsprekend beschikt u over uitstekende communicatieve vaardigheden (Als die zo vanzelfsprekend zijn, waarom vermeld je het dan?)
[*] U bent een spin-in-het-web (Leuk, maar wat moet ik dan precies doen?)

Het "geen 9 tot 5 mentaliteit"-cliché is ook al zoiets onnozels. Er wordt blijkbaar van me verwacht dat ik (af en toe?) langere dagen maak, maar krijg ik die extra uren dan ook uitbetaald? Of kan ik die uren later weer als verlof opnemen? Flexibel okee, maar voor niets gaat de zon op.

Ben Priem | 27 september 2010 (19:24)

En wat te denken van "out of the box" denken? Het suggereert bv dat je het vermogen hebt om verder te kijken dan je eigen discipline (geen hokjesgeest), maar dat kan je duur komen te staan. In de voorbereiding bedenk je dan een aantal voorbeelden, maar vaak is het de bedoeling dat je die anderen niet voor de voeten gaat lopen. Vooral bij overheidsinstellingen is dit een issue. Bij dit soort kreten kun je beter de kat uit de boom kijken en de recruiter zo mogelijk eerst een definitie laten geven. Vaak komen zij er niet op terug want het verraadt dat een defintie voor hen ook niet eenduidig is. Voor je brief blijf je liever zo dicht mogelijk bij jezelf en verweef je de informatie over het bedrijf en de functie in je eigen woorden.

Jasper | 10 maart 2011 (17:22)

"geen 9 tot 5 mentaliteit" is inderdaad vaag.

Betekent dit ook dat je om 10:00 uur binnen mag komen om vervolgens om 15:00 uur (vóór de files uit) weer naar huis mag gaan?

Kiki Koning | 12 juli 2011 (11:45)

Goed stuk. Als freelance copywriter word ik hier blij van. Ik heb de link op twitter gezet.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Carrièretips in je mailbox?

Abonneer je met twee muisklikken op onze wekelijkse nieuwsbrief met daarin kakelvers carrìèreadvies, discussies, columns en trends op de arbeidsmarkt.