Nieuwe baan: wanneer word je gescreend door de AIVD?
Auteur: Wouter Smilde
|
23-11-2010
| Reacties: 5
|
Mail dit artikel
PVV-Kamerlid Eric Lucassen kwam in opspraak toen bleek dat hij in 2002 als militair veroordeeld was voor ontucht met twee vrouwelijke ondergeschikten in opleiding.
Ontuchtpleger en PVV-Kamerlid Lucassen werd niet door de AIVD gescreend. Wie dan wel? Vijf vragen.
1. Waarom worden Tweede Kamerleden niet gescreend?
Het mag niet. De wet houdt de geheime dienst vrij stevig aan de halsband. De AIVD is er om de nationale veiligheid te bewaken. Alleen met dat doel mag de dienst bij zogeheten vertrouwensfuncties screenen. Het Kamerlidmaatschap is niet een van die functies. Volksvertegenwoordigers zijn zelden in de positie het vaderland in gevaar te brengen. Getuige veelbesproken misdragingen: het geven van een kopstoot (Hernandez, PVV), inbreken (Duyvendak, GroenLinks), seks met ondergeschikte meisjes (Lucassen, PVV). Laakbaar, maar niet staatsgevaarlijk. Bovendien: een geheime organisatie die zich bemoeit met het landsbestuur - dat riekt naar het ondermijnen van de democratie. Nou juist wat de AIVD moet voorkomen.
2. Wie worden wel gescreend?
Mensen die bij zeer vertrouwelijke informatie kunnen. Bijvoorbeeld de secretaresse van een minister, de ict'er van een ministerie. Of personeel van het uraniumverrijkende bedrijf Enrichment Technology. Het gaat ook om mensen die door hun baan (een deel van) het land kunnen ontregelen. Luchtverkeersleiders, of medewerkers van de Gasunie - die met een druk op de knop de verwarming in heel Nederland uit kunnen zetten. Wat een vertrouwensfunctie is, bepalen de minister van Binnenlandse Zaken en de vakminister. Die plakken op een baan een A-, B-, of C-status. De screening voor een A-functie is het grondigst. Aspirant-medewerkers moeten de AIVD toestemming geven om onderzoek te doen. Ook politieagenten, mensen die nabij de koninklijke familie werken en werknemers in de luchtvaartsector worden ‘AIVD'-gescreend. In veel gevallen doet de marechaussee of de politie dat, onder mandaat van de inlichtingendienst. Verder checkt de geheime dienst nieuwe leden van het koninklijk huis en aspirant-ministers. Maar dat is geen uitgebreid veiligheidsonderzoek. Er wordt alleen naslag gedaan in de bestanden van Justitie en de fiscus.
3. Hoe werkt een AIVD-onderzoek?
De AIVD spit in informatie van de Politie, het OM en de Belastingdienst, doet navraag bij informanten en andere inlichtingendiensten en kijkt kritisch naar de partner en vrienden van een kandidaat. De kandidaat en diens naasten worden uitgebreid bevraagd over dirty little secrets. Minstens twee maanden lang snuffelt de geheime dienst rond in het privéleven. De inlichtingendienst zoekt naar zaken waarmee een kandidaat gechanteerd kan worden, bijvoorbeeld affaires. En naar mensen of zaken die hem kunnen beïnvloeden, zoals vrienden met extreme opvattingen of verslavingen. Mensen die een Verklaring van Geen Bezwaar (VGB) krijgen, worden toch blijvend in de gaten gehouden. Zo werd in 2008 de VGB van de Zeeuwse politiechef ingetrokken. Bij herhalingsonderzoek bleek dat hij zijn vrouw bedroog. Dat zou hem chantabel maken.
4. Gaat een screening wel eens mis?
Soms. Mabel Wisse Smit vertelde AIVD'ers dat ze ‘oppervlakkige contacten' had gehad met topcrimineel Klaas Bruinsma. Daarop werd kennelijk niet doorgevraagd. Philomena Bijlhout - de kortst zittende staatssecretaris ooit - kwam weg met een leugen over haar betrokkenheid bij het Bouterse-regime. AIVD-tolk Outman Ben A. gaf informatie uit een onderzoek naar moslimextremisme aan nota bene de verdachten.
5. Wat doe je als je iemand wilt natrekken, maar geen beroep kunt doen op de AIVD?
Vraag degene om wie het gaat, om een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG), te krijgen bij elke gemeente. Dat gebeurt standaard in het onderwijs en de taxibranche. Een VOG maakt duidelijk dat iemand geen dingen heeft gedaan die de functie in de weg staan. Een ontuchtpleger die wil werken met kinderen, krijgt bijvoorbeeld geen VOG. Geert Wilders had Lucassen om een VOG kunnen vragen, maar de vraag is of een veroordeling voor ontucht het uitoefenen van het Kamerlidmaatschap per se onmogelijk maakt. Of schakel een bedrijfsrecherchebureau in. Banken en hypotheekadviseurs doen dat geregeld. Omdat hun mensen omgaan met veel geld en persoonlijke informatie. Detectives kunnen niet in politiebestanden kijken. Maar wel op internet, bij de Kamer van Koophandel en bij het Kadaster. En ze zijn getraind om in interviews iemand niet op z'n blauwe ogen te geloven.
Foto: Hollandse Hoogte
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek 'Recruiters, werving en selectie'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Barry | 24 november 2010 (13:02)
Dat kamerleden geen Verklaring omtrent het Gedrag hoeven te overleggen met alle gevolgen van dien, terwijl elke andere burger daartoe wel verplicht is bij het aanvaarden van een functie, geeft te denken. Ik vrees echter dat dit qua ernst verwaarloosbaar is als we verder kijken naar de top bij Justitie.
Zie onderstaande links:
http://eurabia.blogse.nl/log/turkey/justitie-sg-joris-demmink-gechanteerd-met-kindersex.html
http://www.hpdetijd.nl/2010-06-25/de-zaak-joris-demmink
Al zou de inhoud over de SG van Justitie slechts voor een deel waar zijn, dan nog bevindt Nederland zich in een diepe morele crisis, en dient het beleid om ontuchtplegers strenger te gaan straffen slechts als afleiding.
Bert | 24 november 2010 (14:18)
Terug naar het onderwerp: wie het (passieve) kiesrecht heeft, mag zonder problemen in de Tweede Kamer zitting nemen als men gekozen wordt. Al heeft men een verleden om minder trots op te zijn. Dat is de formele vereiste en daar eindigt de discussie in principe.
Ander verhaal is dat politieke partijen hun kandidaten kunnen screenen, bijvoorbeeld door een Verklaring omtrent het Gedrag te vragen, maar vooral door referenties te vragen van voormalige werkgevers. Zo achterhaal je ook onware claims van lieden die beweren, bijvoorbeeld, schooldirecteur te zijn geweest terwijl ze dat nooit waren. Datzelfde geldt voor het controleren dat kandidaten (geclaimde) studies, opleidingen en dergelijke daadwerkelijk behaald hebben.
Installatie technicus, Amsterdam | 25 november 2010 (6:17)
In verband met het werk dat ik medio 1992 voor het eerst op Schiphol ging doen werd ik gescreend: Eerst door de toenmalige CRI (Centrale Recherche Informatie Dienst) ter plekke: Vier grote pagina's (kleine lettertjes) met vragen beantwoorden en ondertekenen. (naar waarheid ingevuld bla bla enz.). Vervolgens naar de toenmalige BVD (Binnenlandse Veiligheids Dienst). Zes grote pagina's met vragen beantwoorden en ondertekenen. Sommige vragen gingen zo ver en gedetailleerd terug in mijn verleden dat ik er zelf het antwoord niet op wist. Ze waren zeer grondig.
Verder diende ik een examen af te leggen op een computer. Strenge beoordeling.
Van de tien vragen moest je er minstens negen goed hebben, anders kon je naar huis.
Dat ging over praktische zaken als verkeersregels (inclusief vliegtuigen), verkeerstekens en -symbolen die op een luchthaven totaal anders zijn dan op de openbare weg. Een soort rijbewijs voor Schiphol. "Wat is de betekenis van een gele lijn van 75 cm breed?". Een vraag die eerder besproken werd en op onze lachspieren werkte luidde: "Stel u wilt met uw auto een startbaan oversteken. Maar op datzelfde ogenblik nadert op diezelfde baan een vliegtuig met een snelheid van 300 km/uur dat aan het opstijgen is. Wie heeft dan voorrang?" En vervolgens: "Neemt u de verkeerde beslissing dan is dat tevens uw laatste". Ja, humor hadden ze wel. Ook wat te doen bij brand en overige calamiteiten. Absoluut nuttige informatie die je absoluut moet weten als je daar wilt werken.
Tijdens de uitoefening van mijn werk kwam ik er geleidelijk achter waarom zo'n screening geen overbodige luxe was. Ik werkte aan de nieuwe brandstofvoorraad ("Rijk-2") waar miljoenen liters kerosine liggen opgeslagen. Jet-1 heet dat spul. Ik sloot alle soorten bedrading aan op het nieuwe bijbehorende computersysteem in een gloednieuw gebouw. Signaal- en energie-leidingen waarmee dat hele circus gestuurd, gecontroleerd en beveiligd wordt.
Ik heb een verklaring moeten tekenen dat ik verder nooit iets over details van dat werk mag zeggen dus dat doe ik ook niet maar wat me nu nog verbaast, en dat is de reden van deze reactie, is het volgende: Direct na die onderzoeken en dat succesvol afgelegde examen kreeg ik een Schiphol-pas met foto waarmee ik eigenlijk overal mocht komen, zowel vòòr als achter de douane.
We hadden bedrijfsauto's waarmee we vrolijk over- en langs start- en landingsbanen konen scheuren. Met een stok erop met een geblokte vlag. Want ons bedrijf deed ook de landingslichten.
Toen ik opmerkte dat die onderzoeken wel erg snel klaar waren, binnen een half uur, vertelde mijn superieuren mij dat die screening weken duurde. Maar dat de volgorde andersom was. Je ging gewoon vanaf dag één aan het werk en als een maand later zou blijken dat je niet door de screening was gekomen werd je direct van de luchthaven getrapt, tevens einde werk.
Maar ja, dat was 1992. Dat er sindsdien zo het een en ander gebeurd is met luchthavens en vliegtuigen is een understatement.
Ik hoop dat ze de mensen inmiddels grondig screenen alvorens ze los te laten op alles waar ik toen bij kon. Weet iemand hier iets meer over te melden?
Martin | 25 november 2010 (13:37)
Ik vind het verbijsterend dat je in dit land bij verkiezingen als partij kunt deelnemen zonder dat daar duidelijke en democratische spelregels voor gelden (zie PVV). Ook dat volksvertegenwoordigers (de naam zegt het al) met een strafblad of met een opgeleukte CV zo maar worden toegelaten. Het wordt tijd dat de kamerleden hun zonden niet aan RTL opbiechten, maar dat er in de kieswet duidelijke regels worden opgenomen die verder gaan dan een gemiddelde bananenrepubliek.
mirjam | 26 november 2010 (12:33)
Het zou geen slecht idee zijn om de definitie van "gevaar voor de nationale veiligheid" te herdefinieren.
Dit soort gedrag door politici (liegen en bedriegen) brengt een land wel degelijk in gevaar doordat dit soort gasten alleen met hun persoonlijke agenda bezig zijn.
Nu heb ik toch al de indruk dat politiek den haag een hypocriet en corrupt zootje is.
Blijkbaar moet je een dergelijke achtergrond/mentaliteit hebben om in de politiek te kunnen komen.
Wel straks weer zonde van mijn belasting centen (waar ik wel hard voor gewerkt heb zonder te liegen) want als zo iemand uiteindelijk opstapt krijgt ie wel een flinke zak wachtgeld mee.
Wie zegt dat misdaad niet loont ?
|