Doctors krijgen geen voorrang
Intermediair PhD Career Event
Auteur: Maaike Bos maaike.bos@intermediair.nl |
29-04-2008
|
 Mail dit artikel
Ze behalen de hoogste academische graad en beschikken dus over uitzonderlijke capaciteiten waar elke werkgever om zit te springen. Denk de promovendi. Het bedrijfsleven denkt daar soms anders over. 'Ze hebben kenniservaring opgedaan, geen werkervaring.'
'Je weet beter hoe dingen in het bedrijfsleven op elkaar ingrijpen, komt sneller tot de kern van een probleem', zegt Elise du Chatenier. Hier spreekt niet een oude rot met jaren werkervaring, maar een 27-jarige promovenda in HR Development. Haar promotieonderzoek naar open innovatie telt als werkervaring, vindt ze: 'Dat besef ik als ik mezelf vergelijk met afgestudeerden die zijn gaan werken. Ik heb mijn onderzoek moeten verkopen bij bedrijven, heb veel samengewerkt. En ik denk veel sneller.' Anna Nehles (28), die promoveert in HR Management, deelt haar mening: 'Als promovendus moet je je eigen promotieproject leiden, je moet netwerken, spreken in het openbaar. Dat is wat je ook in een werksituatie leert.'
De twee jonge vrouwen bezoeken vandaag het Intermediair PhD Career Event in de Passenger Terminal in Amsterdam. Ze willen eens kijken welke bedrijven geïnteresseerd zijn in een HR-manager met een doctorsgraad. Aan hun kwaliteiten twijfelen ze niet; net als veel promovendi, zo blijkt uit het derde Intermediair PhD Onderzoek 2008. Bijna zeshonderd promovendi werden ondervraagd, van wie ongeveer een kwart al was gepromoveerd.
Promovendi zijn betere denkers en schrijvers dan hun collega's zonder doctorsgraad, vinden ze. Ze hebben meer charisma, zijn geweldige sprekers en ook voor een creatieve oplossing kun je altijd bij hen aankloppen. Alleen in het werken in een commerciële omgeving zijn afgestudeerden met werkervaring beter, geven ze toe.
Van het gebrek aan commerciële ervaring kunnen promovendi wel eens meer last hebben dan ze beseffen; de arbeidsmarkt sluit zeker niet in een vloeiende stijgende lijn op de universiteit aan. Vanwege de krapte vinden promovendi wel snel een baan, maar hooguit een niveau boven een startersbaan voor afgestudeerden. Hun salaris valt gemiddeld lager uit dan wat ze in hun laatste promotiejaar verdienden. Eenderde van de ondervraagden is zelfs (erg) ongelukkig over zijn salaris.
Als de kritische, genuanceerde en zelfverzekerde onderzoekers zo goed zijn, waarom staat het bedrijfsleven dan niet klaar om het hen naar de zin te maken?
Cultuurschok
Bij de stand van accountancy- en adviesbureau Deloitte op de carrièrebeurs is het druk. Deloitte is wel het enige van de 'Big Four' accountancy- en adviesbureaus dat op de beurs vertegenwoordigd is. Dat die andere er niet bij zijn, verbaast senior recruiter financieel advies Jeroen van der Meijden niet. 'Promovendi zijn inhoudelijk en analytisch goed, bijvoorbeeld in het bouwen van ingewikkelde rekenmodellen. Ze kunnen snel en zelfstandig werken. Maar adviseur zijn is stap twee. Ze hebben kenniservaring opgedaan, maar vaak nog geen relevante werkervaring.'
Een consultant moet klantgericht zijn, kunnen omgaan met de dynamiek van het zakenleven en snel verschillende projecten met verschillende mensen kunnen doen, aldus Van der Meijden. 'Daar moeten promovendi aan wennen. Pas na een jaar zijn ze volledig inzetbaar, net als afgestudeerden.'
De ondervraagde wetenschappers denken ook dat ze betere leiders zijn en meer strategisch inzicht hebben. Van der Meijden: 'Gezien vanuit hun expertisegebied en de universitaire wereld hebben ze die kwaliteiten. Maar hier zijn ze buiten hun comfort zone. Hoe houden ze zich in een team met snelle jongens?'
Ook de communicatie met klanten blijkt een struikelblok. 'Sommige promovendi zijn ongeduldig als ze praten met iemand die hen niet meteen begrijpt vaak geen PhD'er. Ze moeten de Jip-en-Janneketaal van de klant kunnen spreken. Sneller kunnen denken is handig, maar niet als ze er minder goed om luisteren.'
Van der Meijden noemt de overgang van wetenschap naar bedrijfsleven een cultuurschok die de promovendi nog zwaar kan vallen. Al blijkt uit het PhD-onderzoek dat bijna dertig procent van de ondervraagde wetenschappers daarover geen illusies heeft: zij voelen zich niet klaar voor een commerciële carrière. De loopbaanbegeleiding van de universiteiten schiet tekort, vinden ze. Die krijgt een 5,1 op een schaal van nul tot tien.
Volgens voorzitter Gertjan Tommel van het Promovendi Netwerk Nederland (PNN) moeten de jonge onderzoekers ook zelf in een vroeger stadium gaan nadenken over hun carrière. 'De meesten die aan een promotie beginnen, zien een baan in de wetenschap voor zich. Jaarlijks promoveren in Nederland ongeveer drieduizend mensen, maar voor acht van de tien is er geen plaats aan een universiteit. Daar komen velen te laat achter.'
Ook de werkgevers zijn deels verantwoordelijk voor de kloof tussen universiteit en arbeidsmarkt. Zij kunnen de waarde van deze professionele academici nog moeilijk peilen, vindt Tommel.
Bèta-doctors zijn gewild op research & development-afdelingen niet voor niets staan op de carrièrebeurs vooral industriebedrijven als Shell, ASML en Akzo Nobel. Maar nog steeds hebben werkgevers volgens hem het hardnekkige idee dat promovendi werkervaring missen. 'Als er ergens office politics worden bedreven, is het aan universiteiten. Die moeten zelf geld binnenhalen. De onderzoekers die in die context werken, moeten wel degelijk resultaat laten zien.'
Slimme stap
Toch is een PhD uiteindelijk een slimme carrièrestap, hoort promovenda Elise du Chatenier van mensen uit de top van multinationals. De doctors komen uiteindelijk goed terecht. Tachtig procent van de gepromoveerden heeft een fulltime baan en 12,5 procent werkt parttime, aldus Tommel van het PNN. 'De arbeidsdeelname onder promovendi is groter dan in welke andere groep ook.' Hoewel ze met hun doctorstitel onverwacht laag binnenkomen, groeien ze sneller of verder door dan doctorandussen. Dat zag ook humaan bioloog Niels Boon (28), sinds augustus 2006 onderzoeker bij Unilever na een promotie op voedingsonderzoek: 'Iemand die na zijn studie het bedrijfsleven ingaat, begint in salaris op ongeveer hetzelfde niveau als ik. Maar op researchgebied kan hij niet verder groeien dan de positie die ik nu heb. Ik kan binnen r&d doorgroeien naar het senior management, en ondertussen doen wat ik interessant vind.' Fotografie Frank de Ruiter
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Promoveren'
Reageer, print of deel dit artikel
|
