MAD Award: Aantrekkelijke promoties
Auteur: Astrid Smit
|
26-03-2008
|
 Mail dit artikel
Op 22 april wordt voor de eerste keer de Intermediair MAD-Award uitgereikt de prijs voor de Most Appealing Dissertation. Vijf van de vijfenzeventig promovendi die hun proefschrift instuurden, zijn genomineerd.
'De oproep om mee te dingen naar de Intermediair MAD-Award - de prijs voor de Most Appealing Dissertation, die op 22 april wordt uitgereikt op het Phd-Event in Amsterdam leverde 75 inzendingen op. De inzendingen varieerden van een proefschrift over de snaartheorie tot een manuscript over Karel ende Elegast, een nieuwe methode om prostaatvergroting te meten en een dissertatie over de uitvinding van de Tweede Kamer. Ook kwamen er proefschriften binnen uit België, Griekenland, Bulgarije en Australië.
De wetenschapsredactie van Intermediair heeft uit die vijfenzeventig inzendingen er vijf genomineerd. Criteria: creatieve aanpak, verrassende resultaten en aantrekkelijke presentatie. Drie van hen, die worden gekozen door een deskundige jury (met daarin onder andere wetenschapsjournalist Martin Enserink en hoogleraar Salomon Kroonenberg) zullen binnenkort worden uitgenodigd om op het Intermediair Phd-Event op 22 april hun inzending te verdedigen. Daar wordt ook de winnaar uitgeroepen, die de prijs - 1.500 euro - in ontvangst zal nemen.
Lam worden in het lab
1. Sander Bot, Radboud Universiteit, Gedragswetenschappen: Real Life in the Pub - A Longitudinal Observation Study on Peer Influence and Selection Processes and Late Adolescent Alcohol Consumption.
Laten jongeren zich bij het drinken van alcohol leiden door hun vrienden of hun ouders? En als het vooral vrienden zijn, wat voor vrienden zijn dan het meest bepalend? Het zijn vragen die onderzoekers doorgaans proberen te beantwoorden, of met vragenlijsten, of met observaties in discotheken en kroegen. Geen van die methodes zijn helemaal bevredigend. Vragenlijsten geven wel inzicht in de achtergrond en motivatie van een persoon, maar zeggen onvoldoende over hoe die zich uiteindelijk gedraagt. En observaties in discotheken of kroegen laten de situatie zien zoals die is, maar geven weinig inzicht in de individuele achtergrond van drinkgedrag.
Sander Bot gooide het daarom over een andere boeg. Hij bouwde een laboratorium van de Radboud Universiteit om tot kroeg, hing daar camera's en microfoons op en vroeg vriendengroepen van zo'n acht personen een uurtje te komen drinken.
Om ervoor te zorgen dat de jongeren zich zo natuurlijk mogelijk zouden gedragen, wekte hij de indruk dat het niet zozeer ging om het drinkuurtje zelf, maar om de taken die ze ervoor en erna moesten uitvoeren. Zo kregen de jongeren op een tv-scherm afbeeldingen te zien van personen en werd hun gezamenlijke oordeel gevraagd over de intelligentie en aantrekkelijkheid van die personen. Op deze manier - de barlab is de eerste in zijn soort - wist Bot een aantal interessante waarnemingen te doen. Hoe meer mannen in de groep bijvoorbeeld, hoe meer zowel mannen als vrouwen gingen drinken. Maar mannelijke deelnemers passen hun alcoholgedrag wel veel meer aan groepsgenoten aan, dan vrouwen dat doen. Vooral vriendelijke jongeren lieten zich beïnvloeden door de groep.
Draagbare hiv-meter
2. Xiao Li, Technische Universiteit Twente,Technische natuurwetenschappen: Afforable CD4 Enumeration for HIV-staging in Resource-constrained Settings.
Mensen die een besmetting met aids hebben opgelopen, zijn allang niet meer hopeloos verloren. Medicijnen kunnen voorkomen dat zij aan de ziekte bezwijken. Deze zogenoemde antiretrovirale middelen zijn vooral in het Westen beschikbaar, en steeds vaker ook in armere landen te koop. Voor een effectieve behandeling met deze geneesmiddelen moet het bloed van seropositieve patiënten die met hiv zijn besmet echter gescreend worden op specifieke afweercellen, zoals CD4+-lymfocyten. En daarvoor zijn grote en dure apparaten nodig - kosten: één- tot tweehonderdduizend euro. Ziekenhuizen in ontwikkelingslanden kunnen die vaak niet betalen, voor het ziekenhuispersoneel zijn ze bovendien lastig te bedienen en te onderhouden - dat vergt veel kennis, die daar vaak niet aanwezig is.
Xiao Li, gepromoveerd aan de Technische Universiteit Twente, heeft voor dat soort situaties een alternatief ontwikkeld: een draagbare hiv-meter. Het ding is net zo groot als een koffie-apparaat, heeft een oplaadbare accu, na een simpele instructie kan iedereen hem bedienen. Ideaal om nu ook de voorheen onbereikbare hiv-patiënten op het platteland te kunnen screenen.
Li testte het apparaat in het Thaise Siriraj ziekenhuis in Bangkok bij zo'n vijfhonderd hiv-patiënten. Het bleek nagenoeg even goed te werken als de bovengenoemde, traditionele flow-cytometer die in moderne ziekenhuizen wordt gebruikt. De draagbare hiv-meter zal niet meer dan drieduizend euro gaan kosten. Het apparaat is nog niet op de markt. Eerst moet het, volgens de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie, in meerdere landen worden getest.
Waterstof uit afvalwater
3. René Rozendal, Wageningen Universiteit, Milieutechnologie: Hydrogen production through biocatalyzed electrolysis
Na een aantal weken in de bibliotheek om te onderzoeken of waterstof - de brandstof van de toekomst - te maken is uit afvalwater, had René Rozendal een heus eureka-moment. 'Ja, het kan. En wel op een heel efficiënte manier.' Middenin de nacht sprong hij uit bed en schreef zijn oplossing uit. Het was het startsein voor zijn promotieonderzoek aan de Wageningen Universiteit.
Afvalwater dat rijk is aan organische verbindingen is theoretisch gezien een goede bron voor de productie van waterstof. Echter: zie maar eens een proces op gang te krijgen dat waterstof produceert, zonder dat er ontzettend veel energie in gestoken moet worden. Vergisting is een optie, maar tot op heden een inefficiënte: slechts eenderde van het afvalwater kan worden omgezet in waterstof, de rest blijft over als afval. Rozendal kwam op het idee om het op een andere manier aan te pakken, namelijk met behulp van elektrodes en specifieke micro-organismen die organische verbindingen kunnen oxideren - zogenoemde elektrochemisch actieve bacteriën. Uit zichzelf pakken deze bacteriën de organische verbindingen niet aan, maar door een klein potentiaal verschil aan te brengen, doen ze braaf de gewenste taak: ze splitsen de organische verbindingen in elektronen, waterstofprotonen en kooldioxide. De waterstofprotonen en elektronen fuseren vervolgens tot waterstof. Groot voordeel: alle organische verbindingen worden omgezet in waterstof en kooldioxide, er blijft bijna geen afval over. En de energie die erin moest worden gestopt door lading aan te brengen, bedraagt slechts eenvijfde van de totale waterstofproductie. In het lab werkt Rozendals idee goed uit. Drie nieuwe promovendi proberen zijn uitvinding, die is gepatenteerd, nu met geld van de bedrijven Shell, Paques en Magneto Chemie praktijkrijp te maken.
Basketballers zijn late beslissers
4.Rita Ferraz de Oliveira, Vrije Universiteit Amsterdam, bewegingswetenschappen: Visual Perception of Basketball Shooting
Goed kijken, springen en werpen maar. De handelingen van een basketbalspeler die een 'sprongschot' neemt, lijken op het eerste gezicht vrij eenvoudig. Maar hoe doet zijn lichaam dit eigenlijk? Hoe stemt het de juiste beweging af op de visuele waarneming? En in welke volgorde? Is er sprake van voorprogrammering; de speler berekent, voordat hij in beweging komt, hoe hij moet werpen. Of stelt hij, eenmaal bij de basket aangekomen, op het laatste moment zijn beweging bij? De meeste wetenschappers zijn overtuigd van de eerste optie, maar de Portugese sportwetenschapper Rita Ferraz de Oliveira bewees in een ingenieuze proefopstelling dat dat niet klopt.
Zij nodigde een aantal topbasketbalspelers uit in het sportlaboratorium van de Vrije Universiteit Amsterdam en ging minutieus na hoe deze profs scoren. Zo kregen zij een liquid-crystal bril op die, computergestuurd, transparant of juist ondoorzichtig werd door een klein spanningsverschil aan te brengen over de glazen. Oliveira gaf de computer de opdracht net voordat hun armen het blikveld passeerden de bril afwisselend transparant (350 milliseconden) en ondoorzichtig (250 milliseconden) te maken. Het effect was duidelijk. De profs scoorden aanzienlijk minder wanneer de bril net voor de worp ondoorzichtig was. Ze kijken kennelijk, aldus Oliveira, nog op het laatste moment naar de basket om de juiste beweging voor een score te maken. Beweging wordt continu op de visuele waarneming afgestemd. Een conclusie waarmee basketballers direct hun voordeel kunnen doen: voor een hogere score zouden ze vooral moeten trainen op die laatste waarneming. Maar de conclusie is ook voor andere sporters interessant, want die online afstemming tussen visuele waarneming en beweging gaat waarschijnlijk voor iedere sporter op: van darter tot tafeltennisser tot voetballer.
Vervuild vastgoed
5. Bas van de Griendt, Universiteit Utrecht, faculteit Economie: Grond voor zorg Stof tot nadenken.
Het zal je maar overkomen. Heb je een prachtig huis - blijkt de grond onder het pand ernstig vervuild en moet er bodemsanering plaatsvinden. Daar gaat de waarde van je huis. Is het nog wel verkoopbaar, en zo ja, wanneer en tegen welke prijs? Het zijn vragen die bewoners meer bezighouden dan de gevolgen van de verontreiniging op hun gezondheid of hun omgeving. Vreemd, want dat laatste, dat is waar de sanering - meestal uitgevoerd door de overheid - juist op gericht is. Makelaars en taxateurs hanteren de vuistregel dat de waarde daalt zodra de bodemverontreiniging wordt ontdekt, en weer herstelt als de bodem is gesaneerd. Tijdens de sanering is de woning onverkoopbaar. Maar klopt deze vuistregel wel? Bas van de Griendt, die promoveerde aan de Universiteit Utrecht, onderzocht mede aan de hand van een aantal case-studies in Nederland (Lekkerkerk, Maassluis, Deventer) welke factoren wérkelijk bepalend zijn voor de waarde. Hij komt tot een interessante conclusie. Juist de stigma's vanuit de buurt en de manier waarop de overheid en pers de sanering naar buiten brengen en aanpakken, beïnvloeden in belangrijke mate de waarde van vervuild vastgoed. De rol van de overheid is daarbij cruciaal. Door ingewikkelde procedures zorgt zij er soms voor dat de waarde vermindert.
PhD Career Event
De MAD-Award wordt uitgereikt tijdens het Intermediair PhD Career Event op 22 april in de Passenger Terminal Amsterdam en wordt gesponsord door de Gemeente Amsterdam. Meer informatie intermediair.nl/phd
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Promoveren'
Reageer, print of deel dit artikel
|
