Voor werkgevers

Promoveren geen alternatief voor bankzitten

Auteur: Marjan Bleeker | 21-03-2005 | Reacties: 10 | Share/Bookmark Mail dit artikel

T Terwijl afgestudeerden in rijen van tien voor de toegangspoorten van bedrijven staan te wachten, kunnen universiteiten ze maar niet over de drempel lokken. En die onderwijsinstellingen strooien nog wel met contracten voor vier jaar. Waarom die geringe interesse voor promoveren?



  • Groot tekort Nederlandse aio’s
  • Universiteiten werven vaak te laat
  • Promoveren vereist zitvlees

Wat doe je liever: thuis op de bank zitten wachten tot de perfecte werkgever per ongeluk op een van je honderden sollicitatiebrieven reageert óf in een vertrouwde omgeving werken met een baanzekerheid van vier jaar, uitdaging én afwisseling, maar weliswaar voor een matig salaris...

Velen zullen in eerste instantie kiezen voor het laatste. Totdat ze horen dat het om een aio-plek op de universiteit gaat. Uit onderzoeken blijkt steevast dat de aantallen buitenlandse promovendi in Nederland stijgen. Begin maart bijvoorbeeld publiceerde het Leidse onderzoeksbureau Research voor Beleid een onderzoek waaruit naar voren kwam dat universiteiten onvoldoende Nederlanders kunnen vinden en daarom een beroep moeten doen op buitenlanders.

Groot tekort Nederlandse aio’s

Vooral de technische universiteiten komen aio's tekort. Ze werken met bijna eenderde (32 procent) aan buitenlandse onderzoekers. Maar ook andere onderzoeksinstellingen hebben een hoog percentage niet-Nederlanders in dienst. De Universiteit van Maastricht bijvoorbeeld meer dan eenvijfde (22 procent). De meeste onderzoekers komen overigens uit Europa. Een kwart uit Azië en acht procent uit Noord-Amerika.

Op het Maastricht Economic Research Institute on Innovation and Technology van de Universiteit van Maastricht, waar de Canadees Robin Cowan de leiding heeft, werkt soms slechts een enkele Nederlander onder de dertig promovendi. 'Dat heeft waarschijnlijk te maken met het onderwerp: techniek en development. Veel mensen uit ontwikkelingslanden voelen zich door dit onderwerp aangetrokken. Maar u hebt gelijk als u zegt dat Nederlanders ook veel interesse hebben in ontwikkelingsproblematiek. Eigenlijk is het dus een raadsel dat er bijna geen Nederlanders zijn, hier.' De universiteit heeft geen beleid om eerst onder de Nederlandse studenten te werven naar geschikte kandidaten. Cowan: 'We kijken gewoon naar de beste sollicitant.'

Universiteiten werven vaak te laat

De problemen beginnen al bij de selectie, meent Sacco van de Velde, manager bij werving- en selectiebureau Ebbinge & Company. 'De beste Nederlandse starters schrijven geen brief voor zo'n functie. Die zijn al lang en breed gehunt door het bedrijfsleven in hun derde of vierde jaar. Terwijl veel universiteiten pas bij het afstuderen beginnen te praten over de mogelijkheid op de universiteit te blijven, zijn bedrijven al veel langer bezig studenten warm te maken voor hun organisatie.'

Bedrijven spelen daarbij volgens Van de Velde ook handig in op de eventuele wens door te leren. 'Ze bieden ontwikkelprogramma's waarin hun werknemers naast het werk worden opgeleid. Daarmee bieden ze vaak de mogelijkheid wetenschappelijk bezig te zijn. Daarvoor hoef je dan niet op de universiteit te zitten en te promoveren. Bedrijven betalen bovendien goed.'

Naast het tijdig hunten van mensen, moeten universiteiten de salarissen verhogen, zegt student Linda Hendrix. 'Ik heb overwogen te promoveren. Ik vond namelijk mijn scriptie zo leuk, dat ik dacht: dat wil ik nog wel vier jaar doen. En er waren er meer in mijn kennissenkring die er zo over dachten. De gedachte om vier jaar als een soort sociale paria te leven, bracht veel van mijn vrienden op andere gedachten. Iedereen werkt en verdient geld. Als aio krijg je zo weinig, dat je gewoon niet mee kunt komen met je vrienden.'

Promoveren vereist zitvlees

Voor haar was echter een andere reden doorslaggevend om niet te promoveren: 'Je moet een bepaald percentage van de tijd lesgeven. Dat is geen keuze, maar dat moet gewoon. En daar had ik dus ab-so-luut geen zin in. Een beetje werkgroepjes begeleiden: ik weet nog hoe ik zelf was in het eerste jaar. Nee, dank u.' Dus besloot de 25-jarige een tweede studie op te pikken: criminologie, nadat ze communicatiewetenschappen had gedaan. Dat bevalt: veel leren en veel vrijheid. Het weinige geld neemt ze nog een paar jaar voor lief.

Volgens Van de Velde van Ebbinge & Company hebben mensen ook een probleem met de duur van een promotie: 'Het is natuurlijk moeilijk een onderzoek in een kortere tijd te doen, maar ik zie wel om me heen dat studenten vier jaar in een baan erg lang vinden. En voor een promotie móet je vier jaar gaan zitten. Een halfafgemaakt promotieonderzoek is helemaal niets op je cv. Je moet dus zitvlees hebben. Promoveren doe je daarom echt uit idealisme en niet als alternatief voor bankzitten.'

Cowan voegt nog toe: 'De Nederlanders die wel voor een promotie kiezen, zoeken de beste universiteit. En die staat veelal niet in Nederland. Voor de meeste studierichtingen moet je in de VS zijn of eventueel in Engeland. Wat ik hier dan doe? Op het gebied van techniek en economie heeft Nederland wel enkele universiteiten die behoren tot de beste ter wereld.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Promoveren'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (10)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
E. Raen | 23 maart 2005 (16:19)

Ik heb het 5 keer geprobeerd en zelfs twee keer geen reactie gekregen of afgewimpeld, letterlijk. Misschien ben ik dan geen goede kandidaat (cum laude afgestudeerd met een onderzoek gebaseerd op een nieuw methode) of zoek ik een promo plaats in een verzadigde richting: arbeidspsychologie. Misschien moet men zich bij de universiteiten meer open opstellen, vriendelijker worden en zeker al vroeger beginnen met interesse wekken.
En kandidaten gewoon een kans durven geven.
x ed

R. N. | 24 maart 2005 (15:38)

Ik kan niets zeggen over andere universiteiten, maar bij de TU Delft kan nog veel verbetering worden gerealiseerd door het begrip klantvriendelijkheid in de praktijk toe te gaan passen.

Anna | 24 maart 2005 (23:49)

Inderdaad. Er zijn bij letteren en sociale wetenschappen vaak tientallen sollicitanten voor één aio-plaats, dus het verhaal hierboven geldt echt alleen voor technische richtingen volgens mij. Ik ken veel mensen die dolgraag aio willen worden en keer op keer afgewezen worden.

karin | 28 maart 2005 (18:21)

Zo makkelijk is het inderdaad niet om een promotieplaats te krijgen! Na veel moeite (ondanks een zeer mooie cijferlijst) heb ik de door mij begeerde plek gelukkig toch nog weten te bemachtigen. Universiteiten zijn momenteel echt niet scheutig met onderzoeksplaatsen.

GH | 1 april 2005 (7:54)

Intermediair loopt achter de feiten aan: zoveel onderzoeksplaatsen bieden de universiteiten niet, de plaatsen die geboden worden zijn vrijwel alleen op natuurwetenschappelijk gebied. Hiervoor nemen de universiteiten overigens ook nog eens vaak buitenlandse wetenschappers aan met een bursaalplaats...

Tom Verheulen | 17 oktober 2005 (16:45)

Een AIO plaats weigeren kun je alleen zien als uitzonderlijk en bevoorrecht. Al je AIO wilt worden betekent dat meer dan geld verdienen en "mee kunnen komen met vrienden". Je hebt een oprechte interesse en passie voor een wetenschappelijk onderwerp en daarom ga je er vier jaar van je leven in investeren. Er is daarna nog tijd genoeg om je druk te maken of je "mee kunt komen met vrienden".

Mijn ervaring met de TU Eindhoven is zeer beroerd te noemen. De vacature was mondeling al toegezegd totdat uit het niets een Italiaanse vrouw werd aangesteld. Niemand die me daar achteraf uitleg over kon geven.

Na een lange omweg via het bedrijfsleven is het me dan toch gelukt om een promotieplaats te krijgen. Het heeft me veel moeite gekost en moet er veel voor veranderen in mijn privesituatie.

Volgens mij zijn er genoeg Nederlandse gemotiveerde mensen te vinden, maar dan moeten ze deze wel een kans geven. We weten ook niet wat in de dubbele agenda van universiteiten staat. Met hetgeen wat ik heb meegemaakt in het achterhoofd, denk ik dat bij deze AIO plaats geslacht en afkomst belangrijker waren dan kwaliteit.

Gertjan van der Meer | 28 augustus 2007 (14:07)

Heb inderdaad ook de indruk dat er genoeg mensen op AIO baantjes reageren. Ik had geluk en had er gelijk een te pakken. Maar ken al iemand die nu al meer dan een jaar op aio posities reageerd. Na een jaar had ik het al lang opgevenen en iets anders gezocht. Loon is helemaal zo slecht nog niet in mijn vakgebied 2000/2500 (jaar1 /jaar 4) euro met extras (verhuis premie, cursussen (misschien moet ik deze ook wel zelf betalen) en reiskosten). Bovendien heb je een redelijk flexible werkwerk maar dit kan natuurlijk per universiteit verschillen.

Denk dat dit artikel echt alleen voor technische richtigen geld want als cultireel antropoloog ben je blij als een baantje krijgt.

LR | 15 februari 2010 (19:50)

Aan de TU-Delft (Faculteit Bouwkunde) zijn alle AIO banen weg bezuinigd. Slechts buitenlandse kandidaten met een eigen zak geld maken kans op een AIO positie. Hulde aan Plasterk's kenniseconomie!

Alex | 6 september 2010 (16:46)

Op het (bio)medische gebied is tegenwoordig heel veel te vinden, bij de afdeling waar ik stage gelopen heb, hebben ze moeite Nederlanders te vinden voor een AIO plek, 95 % van de sollicitanten komt uit het buitenland en ik hoor dat dit voor meerdere afdelingen in het biomedische vakgebied geldt.

Ik ben zelf net in mijn tweede Master jaar en twijfel over een AIO plaats na mijn afstuderen. Je moet het natuurlijk niet voor het geld doen maar 1500 netto in het eerste jaar is wel erg weinig, als je ervan in je eentje in Amsterdam moet wonen en leven. Ik hoef niet rijk te worden, het belangrijkste is dat je een baan vindt die bij je past, maar als ik de huren van iets 'fatsoenlijks' in Amsterdam bekijk, blijft er weinig over van die 1500. En om na 6 jaar studeren nog steeds op een kamertje te moeten zitten, nee, daar bedank ik voor.

Bob R. | 3 november 2010 (14:56)

Ik ben op het moment mijn promotie werktuigbouwkunde aan het afronden, waar ik in 2007 aan begonnen ben. En ik moet zeggen hier in Enschede ben ik slechts een van de 2 nederlanders in een groep van 12 Aio's. Dit is niet omdat komaf of geslacht voorrang hebben op kwalitiet of wat dan ook. Het vinden van nederlandse promovendi is en blijft gewoon een probleem op technische vakgebieden. (en veel nederlanders maken het niet af, terwijl nagenoeg alle buitenlandse aio's het afmaken). Mijn vriendin wilde ook graag promoveren, echter heeft zij psychologie gestudeerd en inderdaad hier reageren meer dan 30 nederlanders op elke beschikbare plaats.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Meer in de rubriek 'Starters':

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:


Doe de Oriëntatiescan

Test in welke functies jij terecht kan komen met jouw opleiding, bij welke bedrijven je kan werken en ontdek wat jij belangrijk vindt in je eerste baan.