We sjoemelen allemaal wel, een beetje

Auteur: Ben Tiggelaar | 01-09-2011 | Reacties: 4 | Share/Bookmark Mail dit artikel

E Echt liegen is het niet, maar volgens Ben Tiggelaar verzinnen we mooie verhalen om ons kromme gedrag recht te praten.

Een van mijn favoriete auteurs op het gebied van menselijk gedrag is Dan Ariely. Maar eigenlijk sjoemel ik een beetje als ik dit zeg. Ik heb namelijk meer van hem gehoord en gezien (YouTube, Ted) dan van hem gelezen. Aan de andere kant: lezen komt beter over dan filmpjes kijken, vandaar ‘auteurs'. Echt liegen is het niet, want Ariely schrijft tenslotte boeken. Boeken die ook nog eens in mijn kast staan.
Goed. Dit is ongeveer hoe sjoemelen werkt, volgens Ariely. Bijna alle mensen sjoemelen. Niet veel, maar een beetje. Namelijk tot het niveau dat we ermee wegkomen in ons eigen hoofd. We willen met een mooi verhaal ons kromme gedrag recht kunnen praten.

Creatieve mensen sjoemelen beduidend meer dan gemiddeld, zo blijkt uit Ariely's onderzoek. Andere kenmerken als cultuur en intelligentie veroorzaken geen afwijkingen van het gemiddelde sjoemelniveau.
Ariely is een meester in het verzinnen van creatieve experimenten, in het bedenken van leuke toepassingen en in het vertellen daarover. Hij ontdekte bijvoorbeeld dat mensen minder sjoemelen als ze vooraf worden herinnerd aan de tien geboden of een andere ‘erecode'. Ook wanneer mensen vooraf moeten tekenen dat ze iets eerlijk zullen invullen, sjoemelen ze minder. Als ze achteraf moeten tekenen, is het leed al geschied en helpt het niet meer.

Dus pleitte Ariely bij de Amerikaanse belastingdienst voor een formulier waarop mensen vooraf moeten tekenen, in plaats van achteraf. Dat ging niet door, maar een autoverzekeraar experimenteerde wel met zijn ideeën en kon daardoor het gesjoemel met de opgave van kilometerstanden sterk reduceren.
Vorige week vertelde Ariely erover op de Universiteit van Tilburg. Tijdens zijn college viel hij zelf van de ene verbazing in de andere over zijn bevindingen. Eigenlijk was dat ook een beetje sjoemelen, want hij vertelde dit niet voor het eerst. Maar hij kwam ermee weg omdat het zo'n mooi verhaal was.


Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Ben Tiggelaar'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (4)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Margreeth Kloppenburg | 2 september 2011 (15:13)

Als auteur van het boek Eerlijk Scoren vind ik de vraag leuk. Het lijkt wel een taboe om te praten over de wat meer duistere kanten van ons professionele bestaan. Maar Dat moet wel mijn Inziens omdat de scheidslijn tussen leugens om bestwil en liegen en daarmee anderen schade berokkenen, een dunnetje. In een workshop over dilemma,'s tussen geld en geweten snapten een aantal advocaten niet waarom het niet okay is om een epistel expres langer te maken (het kon gemakkelijk in twee alinea's) omdat de klant anders hun fee niet betalen en ook denken dat de advocaat zich er van af maakt. Wie houdt wie nou voor de gek? Streven naar zorgvuldig, uitlegbaar en eerlijk handelen lijkt me gezonder dan je ego voor de buiutenwereld op te poetsen. Je hebt alleen jezelf te verslaan daarin. Met groet, Margreeth Kloppenburg

Harm | 2 september 2011 (17:31)

'Adapting the truth' noemen we het onder vrienden.

Wim | 7 september 2011 (10:48)

Als headhunter/recruiter kom ik de "leugen/sjoemel" dagelijks tegen. Nagenoeg iedereen dikt het cv aan en rond bv jaartallen af waardoor het verblijf bij bedrijf X langer lijkt. Aangezien functieprofielen ook nooit de hele waarheid vertellen, maakt dat alles bij elkaar niet zo veel uit. Kunst is om de menselijke factor uit een kandidaat te krijgen en daarom hanteren wij de lifeline. Sjoemelen kan dan ook, maar iemand met tranen in de ogen horen vertellen wat de dieptepunten in zijn/haar leven zijn geweest, werken zeker zo goed als de 10 geboden.

Tim | 7 september 2011 (13:16)

@Margreeth, leuk voorbeeld haal je hier aan. Toch is een stuk expres langer maken best okay. Elke marketeer weet dat de vorm waarin een product of dienst wordt aangeboden heel belangrijk is. Overigens kost een stuk korter maken juist vaak meer tijd dan iets uitgebreid opschrijven. Met facturatie sjoemelen is niet juist, met vorm van presentatie spelen wel.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Over Ben Tiggelaar

Ben Tiggelaar (1969) studeerde communicatiewetenschap en promoveerde in bedrijfskunde. Hij is onafhankelijk onderzoeker, trainer en schrijver op het gebied van leiderschap, verandering en gedrag. Van zijn boek Dromen, Durven, Doen werden in Nederland tot nu toe ruim 200.000 exemplaren verkocht. Daarnaast verzorgt hij seminars, waaronder MBA in één dag waar al meer dan 12.500 managers aan deelnamen. Ben Tiggelaar Biografie

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden: