Droombaan via een omweg
Auteur: Roos Kuiper r.kuiper@bp.vnu.com |
04-04-2005
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Netwerken is een prima manier om aan een leuke baan te komen. Als je, paradoxaal genoeg, maar niet laat merken dat je een baan zoekt.
Leuke banen, maar niet in de krant
Weinig mensen realiseren zich dat erg veel banen níét in de krant staan. In Amerika wordt voor zeventig procent van de banen niet geadverteerd. Hoe groot dat percentage in Nederland is, is onbekend, maar zonder twijfel staat vast dat wie alleen reageert op personeelsadvertenties in bladen en op banensites, kansen misloopt. Toch zijn -- ook hoogopgeleide -- werknemers opmerkelijk passief bij het banen zoeken. Zo blijkt uit de Intermediair Loopbaanenquête dat nog geen tien procent zijn eigen netwerk als de belangrijkste informatiebron beschouwt bij het zoeken naar werk.
Dat is jammer, want hoogstwaarschijnlijk zijn er via via bijzonder leuke banen te vergeven. Daar komt bij dat werkgevers graag zekerheid willen als ze iemand aannemen. Zoals de meeste mensen het liefst een werkster in de arm nemen die hun door bekenden wordt aanbevolen, zullen de meeste bedrijven welwillender staan tegenover kandidaten die door het eigen personeel zijn aangedragen. Er bestaan 'medewerker-werft-medewerker-regelingen' met bonussen voor personeel dat nieuwe werknemers in huis haalt.
Netwerken is kortom een goede, en misschien wel de beste, manier om de baan van je dromen te vinden. Iedereen die echt werk wil maken van zijn loopbaan zou zich moeten verdiepen in deze tak van sport.
Methode om aan informatie te komen
'Eén keer per maand ga ik met iemand praten van wie ik denk: die heeft een gave baan of een gaaf leven, dat wil ik ook! Ik ben benieuwd hoe zo iemand dat bereikt heeft en of het iets voor mij is.' Communicatietrainer Richard Engelfriet is de ultieme netwerker. Liefst negenhonderd telefoonnummers heeft hij voorgeprogrammeerd in zijn gsm. 'In mijn e-mailbestand zitten er nog iets meer.'
Voor Engelfriet is het dé methode om aan informatie te komen. Door netwerkgesprekken kwam hij er ooit achter dat het beroep van lobbyist niets voor hem is. Zijn politieke ambities zette hij overboord na een diepgaand gesprek met een gemeenteraadslid. Maar de gesprekken brachten hem ook op ideeën en leidden tot nieuwe samenwerkingsverbanden. En via zijn netwerken vond hij alle informatie voor de wereldreis die hij binnenkort gaat maken. Netwerken is, kortom, zijn lust en zijn leven.
De laatste jaren heeft Engelfriet van zijn passie zijn broodwinning gemaakt. Hij geeft geregeld netwerkworkshops bij bedrijven en aan studenten. Er bestaan nogal wat misvattingen over netwerken, zegt hij. 'De belangrijkste fout is zoeken naar iemand met veel contacten.' Maar netwerken is niet een kwestie van de juiste kruiwagens vinden, benadrukt hij. Netwerkgesprekken voer je om informatie te vinden die nuttig is voor je loopbaan. Daarop selecteer je je contacten.
Oriënteren, niet solliciteren
Ook Rob van Eeden, loopbaancoach en auteur van het boekje Netwerken werkt, op weg naar de baan die je wilt, kan er niet genoeg op hameren. 'Je kunt beter drie goede gesprekken voeren dan veel mensen aflopen met een vaag verhaaltje. Je netwerkcontacten zijn personen die jou informatie kunnen verschaffen. Informatie over de inhoud van het werk, de sector, het bedrijf of de klanten. Natuurlijk moet je er geen doekjes om winden dat je op zoek bent naar werk. Maar je moet vooral benadrukken dat je jezelf aan het oriënteren bent en níet aan het solliciteren.' Netwerken met als doel een baan vinden is dus een bewust omslachtige methode. Dat moet ook wel, want rechtstreeks informeren naar werk voelt al gauw als bedelen. Andersom: zomaar in het wilde weg worden gevraagd of je een baan weet, daar lopen de meeste mensen evenmin voor warm. Maar voor een leuk inspirerend gesprek over zijn werk of vak is iedereen wel te porren. Het batig saldo van een netwerkgesprek is dus niet zozeer het verkrijgen van een baan, als wel het verkrijgen van zeer specifieke arbeidsmarktinformatie die nergens valt te lezen. Dat kan een tip zijn over mogelijke vacatures of een doorverwijzing naar iemand anders, een andere afdeling of een nieuw bedrijf. Een heel enkele keer schiet je toevallig in de roos, is er ter plekke een vacature en word je daarvoor gepolst. Hoe prettig het gesprek ook verloopt, schuif nooit na afloop je cv over tafel, adviseren de netwerkdeskundigen echter. Het zit natuurlijk wel in je tas voor als er toch naar wordt gevraagd.
Enthousiasme tonen en goed voorbereiden
Als je met het omslachtige netwerken je kansen op een leuke baan wilt vergroten, moet je goed voor ogen hebben wat je zoekt. Ook al heb je de namen en telefoonnummers via bekenden gekregen, het blijven 'koude contacten', zoals dat in sales-jargon heet. In dertig seconden moet het niet alleen duidelijk zijn waarover je de ander wilt spreken en waarom, het is minstens zo essentieel om gemotiveerdheid en enthousiasme te laten blijken.
Deskundigen raden daarom aan om 'dicht bij jezelf te blijven' en goed na te denken over onderwerpen op je vakgebied waarvoor je echt warmloopt. Het primaire doel van netwerken is immers: een leuk gesprek hebben. 'Als jij kunt aangeven waarom je iets razend interessant vindt, willen de meeste mensen met je praten. Om enthousiasme kan bijna niemand heen', zegt Engelfriet.
Starters durven dat vaak niet goed. Ze zijn geforceerd bezig om beleefd te zijn en hun respect te tonen, vindt Engelfriet. 'Ze zijn veel te braaf, verlegen en bang. Als je goed wilt netwerken, moet je juist iets van jezelf laten zien, een beetje brutaal zijn.' Zelf wordt hij zo'n twee keer per week door een netwerker benaderd. 'Meestal spreek ik ook af. Ik vind het leuk als mensen enthousiast zijn of me uitdagen. Maar als iemand alleen maar vragen stelt omdat hij op zoek is naar een klus, dan kan ik daar niks mee. Het wordt pas interessant als iemand me weet te prikkelen, me aan het denken zet.'
Mijd de hr-afdeling
Het leggen van dat eerste contact is iets waartegen velen huizenhoog opzien. In een halve minuut uitleggen waarom je iemand wilt spreken, is dan ook niet gemakkelijk. Zo'n gesprek vergt een degelijke voorbereiding: zoveel mogelijk informatie verzamelen over het bedrijf, goed bedenken wat je wilt zeggen, dit desnoods uitschrijven op papier en eventueel zelfs het gesprekje met iemand oefenen om van telefoonvrees af te komen. Juist omdat netwerken draait om het voeren van oriënterende gesprekken, is direct aankloppen bij de hoogste baas onnodig. Engelfriet: 'Een van mijn cursisten die heel graag bij de televisie wilde werken, vertelde dat ze de kans had gehad om handen te schudden met Joop van den Ende. Ze was helemaal verbaasd dat hij haar geen baan aanbood. Toen heb ik haar uitgelegd dat Van den Ende daar helemaal niet over gaat. Tussen de baas en degene die mensen aanneemt, zitten minstens tien anderen.' Het is veel beter om met iemand te praten die de functie uitoefent, of heeft uitgeoefend, waarin jij bent geïnteresseerd. Mijd ook de hr-afdeling. Die ziet netwerkgesprekken als sollicitatiegesprekken en verwijst onmiddellijk door naar de sollicitatieformulieren op de website, zegt Van Eeden.
Ook starters hebben iets te bieden
Wederkerigheid is essentieel bij netwerken, wordt vaak gezegd. Het is een kwestie van het opbouwen van een 'sociale bankrekening'. Mensen gunnen een opdracht aan iemand die ze aardig vinden, van wie ze een capabele indruk hebben en die ook wel eens wat leuks voor hén heeft gedaan. Maar wat kan ik nu betekenen voor die ander, zullen vooral jonge netwerkers zich afvragen.
Engelfriet: 'Starters hebben wel degelijk iets te bieden. Ze komen bijvoorbeeld net van de universiteit, waar ze de nieuwste theorieën hebben geleerd.' En er nogal wat bedrijven die beloningen uitloven aan medewerkers die een geschikte kandidaat leveren voor een vacature. Dus ook financieel kan het voor de andere partij interessant zijn om een netwerkgesprek te voeren. Zet die schroom dus maar aan de kant.
Echte netwerkgoeroes vinden dat je niet eenmalig je netwerk in kaart moet brengen, maar er een levensinstelling van moet maken. Consultant Patrick Boel is zo iemand. Hij gebruikt zijn netwerk op een strategische manier, houdt zijn contacten netjes bij en als hij contacten legt, levert hij 'maatwerk'. 'Als je op een ondernemende manier in het leven staat, ben je vanzelf zo bezig.'
Op een persoonlijke manier benaderen
Netwerken wordt meestal als een zakelijke activiteit gezien, maar dat is een grote vergissing, zegt Boel. 'Bij solliciteren denk je in functies. Bij netwerken gaat het om het benaderen van mensen: om Jan, Piet en Klaas. Dat moet je op een persoonlijke manier doen.' Boel zal altijd zorgvuldig nadenken over de persoon die hij gaat bezoeken en zo mogelijk een persoonlijk cadeautje meenemen. Alleen netwerken om een baan te krijgen, vindt hij maar niets. Volgens Boel werkt het ook niet, omdat een netwerk pas na twee jaar vrucht begint af te werpen. 'Je moet in goede tijden een netwerk onderhouden waar je in slechte tijden op kunt terugvallen.' Nu is het wel erg Amerikaans om met attenties aan te komen. Nuchtere Nederlanders vinden het al gauw op slijmen lijken, dus enige voorzichtigheid is wel geboden. 'Doe liever iets aan follow up: stuur een bedankbriefje of een mailtje. Laat merken dat je naar iemands verhaal hebt geluisterd, maar leg het er niet te dik op', suggereert Van Eeden. En als dan inderdaad die baan gevonden is: laat de mensen die daar direct aan hebben bijgedragen, weten dat het gelukt is. Want zeg nou zelf: wat is er leuker dan iemand aan een baan helpen? Rob van Eeden, Netwerken werkt, op weg naar de baan die je wilt, Het Spectrum, 2004, € 14,95, ISBN 9027498261
Netwerk-etiquette
· Het netwerkgesprek is geen verzoek om een baan. Je bent je aan het oriënteren op de vraag of een bepaalde functie, sector of bedrijf bij je past. · Een van je belangrijkste bronnen is de alumnigids van je opleiding. Daarin staan alle oud-studenten, naar studierichting, met huidige werkgever, telefoonnummer, e-mail, et cetera. · Zet niet te hoog in. Als starter kun je het best iemand raadplegen die een of twee jaar geleden is begonnen. · Zorg dat je goed luistert. Bij netwerken gaat het niet om jezelf promoten. · Praat over iets dat je passie heeft. Iets in je vakgebied waarin je echt geïnteresseerd bent. · Maak van tevoren een lijstje. Schrijf op wat je wilt zeggen en/of welke onderwerpen je wilt bespreken. · Wees voorbereid. Ken het bedrijf dat je bezoekt. · Loop niet met je cv te leuren. Geef het alleen als de ander daarom vraagt.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Netwerken'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Gopi Ritsma | 20 januari 2010 (14:05)
Ik vind dit echt een leuk artikel. Het zet me ertoe om met meer bewustzijn om te gaan met sociale contacten. Het fijt dat ik een beetje brutaal mag zijn geeft mij een gevoel van opluchting. Ik kan moeilijk ontspannen en zelfverzekerd overkomen als ik niet een beetje mezelf kan zijn..
Meer sociale contacten, netwerken, dat vind ik leuk!!! Bedankt.
|
